VII SA/Wa 2070/17

WyrokWSA w Warszawie2018-06-22

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego, wydana na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, jest zasadna, jeśli organy nie wyjaśniły skarżącej wątpliwości dotyczących konieczności wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego i nie odniosły się do jej argumentów w tym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że zostały wydane bez dostatecznego rozważenia istotnych okoliczności faktycznych. Organy nie wyjaśniły skarżącej wątpliwości dotyczących konieczności wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, nie odniosły się do jej argumentów w tym zakresie ani do opinii biegłego, co stanowi naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej skarżącej K. W. doprowadzenie rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego. Organy uznały, że inwestorka istotnie odstąpiła od zatwierdzonego projektu budowlanego i nie przedstawiła prawidłowego projektu zamiennego, w szczególności w zakresie braku ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Skarżąca kwestionowała potrzebę wykonania tej ściany, podnosząc, że przez budynek nie przebiega granica działek i jest on jej wyłączną własnością. Wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zasądzenie od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. W. kwoty 980 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. W. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2017 r (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej K. W., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] maja 2017 r. (nr [...]) nakazującą jej doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego, zgodnie z decyzją Urzędu Miasta w [...] z [...] maja 1995 r. (nr [...]), Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że organ I instancji, na wniosek M.T. i K. T. (reprezentowanych przez A. B.-T.) w dniu 29 grudnia 2012 r. wszczął postępowanie w sprawie legalności rozbudowy i nadbudowy przez skarżącą budynku mieszkalnego przy ul. [...] w O.(działka nr [...] z obr. [...]). W toku postępowania w tej sprawie organ ustalił, że budynek mieszkalny, wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę udzielone skarżącej przez Urząd Miasta w [...] decyzją z [...] maja 1995 r. (nr [...]), został przez nią rozbudowany niezgodnie z decyzją Urzędu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 1998 r. o pozwoleniu na jego rozbudowę i nadbudowę. Inwestorka odstąpiła bowiem od projektu budowlanego w sposób istotny, m. in. zmieniając długość budynku (z ok. 10,9 m na 11,25 m), wysokość pomieszczeń na parterze i na piętrze, nie wykonując jednej ściany nośnej i zastępując ją drewnianą ścianą bezpośrednio przylegającą do drewnianego budynku sąsiedniego, zmieniając usytuowanie otworów okiennych i drzwiowych oraz konstrukcję więźby dachowej. PINB w [...] postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. (nr [...]) wstrzymał sporne roboty budowlane oraz nałożył na skarżącą obowiązek sporządzenia i przedstawienia ekspertyzy technicznej wykonanych robót, a następnie decyzją z [...] lutego 2013 r. (nr [...]), nałożył na K. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Inwestor przedłożył tę dokumentację. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji dwukrotnie (decyzje z [...] marca 2013 r.nr [...] oraz z [...] grudnia 2013 r., nr [...]) zatwierdzał projekt budowalny zamienny budynku mieszkalnego przy [...] w O.i udzielał skarżącej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. oraz nakładał obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Pierwsza z powołanych decyzji została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2013 r. (nr [...]), w stosunku do drugiej (z [...] grudnia 2013 r), stwierdzono jej nieważność (decyzja [...]WINB z [...] lipca 2014 r., [...]). W tych okolicznościach faktycznych i prawnych organ I instancji postanowieniem z [...] listopada 2014 r. (nr [...]) nałożył na skarżącą obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym przez sporządzenie projektu zagospodarowania działki na aktualnej mapie dla celów projektowych oraz naniesienie ściany oddzielenia przeciwpożarowego na rzutach budynku zgodnie z granicą działki, a następnie postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. nałożył na inwestorkę obowiązek uzupełnienia projektu zagospodarowania działki o określenie i wyrysowanie linii zabudowy. Organ I instancji decyzją z [...] października 2016 r. nakazał skarżącej doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego, Ta decyzja została uchylona decyzją [...]WINB z [...] stycznia 2017 r. który nakazał organowi I instancji "kompleksową analizę przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego". W tych okolicznościach faktycznych organ I instancji postanowieniem z [...] lutego 2017 r. wydanym na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, wezwał skarżącą do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowalnym zamiennym budynku mieszkalnego, przez dostosowanie projektu budowlanego zamiennego do wymagań decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] lutego 2013 r., w terminie do 31 marca 2017 r. Organ nadzoru budowlanego zobowiązał skarżącą do dostarczenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie i nadbudowie spornego budynku mieszkalnego i zwrócił uwagę, że w projekcie złożonym w 2016 r. brak jest ściany oddzielenia przeciwpożarowego, mimo że rozbudowany i nadbudowany budynek przylega do pozostałej nierozbudowanej, parterowej, drewnianej części budynku. Z akt sprawy wynika, że w dniu 23 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do organu o wyjaśnienie w jaki sposób projekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, skoro jak wynika z opinii biegłych, projekt jest zgodny z prawem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] maja 2017 r. nałożył na skarżącą obowiązek doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego, w terminie 6 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, organ odwoławczy zaskarżoną do Sądu decyzją, utrzymał w mocy decyzję PINB w [...]. Zdaniem organów przedstawiona przez inwestora dokumentacja projektowana zamienna nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462), zachodziły więc podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy dodał, że kwestie związane z zasadnością wezwania inwestorki do uzupełnienia projektu budowlanego zamiennego "zostały wyjaśnione szczegółowo" w decyzji organu I instancji oraz w postanowieniu z [...] lutego 2017 r. K. W. w skardze do Sądu na tę ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Skarżąca zarzuciła, że organy obu instancji nie wyjaśniły, dlaczego uznały, że sporny obiekt budowlany "w ogóle wymaga istnienia ściany oddzielenia przeciwpożarowego" , nie ustosunkowały się do opinii biegłego do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych M. C., z której wynika, że projekt zamienny w ogóle nie wymaga uzgodnień przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Jest to o tyle istotne, że budynek rozbudowywany wraz z częścią drewnianą, stanowi jeden obiekt budowlany - przez jego wnętrze nie przebiega granica działek. Skarżąca dodała, że na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego w [...] w dniu [...] kwietnia 2017 r. o zniesieniu współwłasności nieruchomości zabudowanej spornym obiektem budowlanym, obiekt ten jest jej wyłączą własnością (wraz z działką ew. [...]), ale także przed podziałem przez budynek nie przebiegała granica działek. Tym samym ściana przeciwogniowa, na którą powołuje się organ w treści zaskarżonej decyzji, "nie tylko nie jest potrzebna, ale wręcz jest zbędna". Zdaniem strony, projekt budowalny zamienny nie narusza § 3 ust. 1 pkt 1 i § 11 ust. 2 pkt 13, § 11 ust. 2 pkt 11, § 12 ust. 2 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia. Co istotne, w toku postępowania organ nie informował skarżącej, że projekt jest obarczony tymi wadami. Inwestorka dowiedziała się o tym dopiero z decyzji organu I instancji. Przede wszystkim jednak organ nie wyjaśnił skarżącej jej wątpliwości odnośnie zaprojektowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, wewnątrz drewnianego budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W zaskarżonej do Sądu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego podzielił stanowisko organu I instancji (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]), że istnieją podstawy do nakazania skarżącej doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego. Organy stwierdziły, że skarżąca która w sposób istotny odstąpiła od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nie wywiązała się należycie z obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i w związku z tym na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazały skarżącej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Należy przypomnieć, że w postępowaniu w tej sprawie skarżąca zakwestionowała stanowisko organu odnośnie, najogólniej rzecz ujmując, zasadności wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego między dobudowaną a drewnianą częścią budynku mieszkalnego. Podnosiła, że przez budynek nie przebiega granica działek, a strony zawarły jedynie umowę o podziale nieruchomości do korzystania (quoad usum). Wywodziła, że obecnie, po dokonaniu podziału nieruchomości, sporny budynek jest jej wyłączną własnością i podkreśliła, że organ nie odpowiedział na jej pismo z 22 marca 2017 r. z prośbą o wskazanie w jaki sposób, w tych okolicznościach faktycznych, sporny projekt budowlany ma być poprawiony. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie decyzje organów obu instancji zostały wydane bez dostatecznego rozważenia istotnych w tej sprawie okoliczności faktycznych. Na te istotne okoliczności zwracała zresztą uwagę strona skarżąca w toku postępowania, podnosiła, że strony zawarły jednie umowę podział nieruchomości quad usum. Skarżąca podnosiła ponadto, że w pierwotnym projekcie rozbudowy i nadbudowy domu z 1998 r. pod częścią drewnianą zaznaczony był nieprawidłowo garaż, a jego wewnętrzna ściana została nieprawidłowo oznaczona jako murowana. Na projekcie zamiennym z 4 maja 2015 r. garaż został zaznaczony prawidłowo i ta okoliczność nie została rozważona przez organy orzekające w tej sprawie. Sąd zauważa, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zasadności nałożenia na stronę obowiązku wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Nie uczynił tego także organ I instancji w decyzji z [...] maja 2017 r. ani w postanowieniu z [...] lutego 2017 r. którym wezwał K. W. do dostosowania projektu budowlanego zamiennego do wymagań decyzji z [...] lutego 2013 r. W powołanym postanowieniu organ ograniczył się do stwierdzenia, że projekt budowlany zamienny powinien odpowiadać przepisom art. 34 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego i zawierać rozwiązania odnośnie wykonania ściany przeciwpożarowej. Sąd zauważa, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, podobnie jak decyzji organu I instancji, sprowadza się do chronologicznego przedstawienia zapadłych w sprawie (toczącej się od 2012 r.) rozstrzygnięć organów obu instancji. Na ich podstawie nie sposób stwierdzić, z jakich przyczyn organy uznały, że ściana oddzielenia przeciwpożarowego jest niezbędna w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji, zdaniem Sądu, decyzja o nakazaniu skarżącej doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego, poprzedzona stwierdzeniem, że inwestorka skarżąca która w sposób istotny odstąpiła od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nie wywiązała się należycie z obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, została wydana z naruszeniem art. 61 ust. 5 Prawa budowlanego oraz art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, skarżąca miała prawo oczekiwać, że organ w odpowiedzi na jej wniosek z 22 marca 2017 r., wyjaśni w jaki sposób projekt ma być poprawiony. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło