VII SA/Wa 2078/08

WyrokWSA w Warszawie2009-05-26

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej, wydana pomimo negatywnych orzeczeń lekarskich wskazujących na pozazawodową przyczynę schorzenia, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności?
Ratio decidendi
Organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, ale mają uprawnienia do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej. W przypadku, gdy orzeczenia lekarskie rozpoznają chorobę z wykazu chorób zawodowych, a dochodzenie epidemiologiczne wykazuje występowanie szkodliwych czynników w środowisku pracy, przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej należy uznać za spełnione, nawet jeśli wskazano na większe prawdopodobieństwo pozazawodowego pochodzenia schorzenia. Brak obalenia domniemania związku przyczynowego między pracą a chorobą, przy jednoczesnym braku wykazania wyłącznych przyczyn pozazawodowych, nie pozwala na stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w trybie nieważnościowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność wcześniejszej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu u S. K. choroby zawodowej. Organy inspekcji sanitarnej uznały pierwotną decyzję za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, wskazując na negatywne orzeczenia lekarskie co do zawodowej etiologii schorzenia. S. K. kwestionował te ustalenia, wskazując na swoje narażenie zawodowe i powołując się na wcześniejsze orzeczenia sądowe.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2008r., znak [...] Główny Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 156 § 1 pkt. 2, art. 157 oraz art. 158 Kodeksu postępowania administracyjnego i na podstawie art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] stwierdzającej nieważność decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia u S. K. choroby zawodowej - przewlekłego nieżytu krtani o typie przerostowym - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006r., nr [...] – stwierdził u S. K. chorobę zawodową pod postacią przewlekłego nieżytu krtani w typie przerostowym. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygnaturze akt 3 II SA 1050/02 i materiałem dowodowym w sprawie stwierdził z wysokim prawdopodobieństwem, że rozpoznana u S. K. choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Organ przywołał fragment uzasadnienia ww. wyroku, gdzie Sąd stwierdził: "Czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące na stanowisku pracy nie muszą być wyłączną przyczyną powstania choroby zawodowej. Wystarczy, że stanowią one istotną współprzyczynę powstania schorzenia". W tym miejscu wskazać należy, że ww. wyrokiem uchylona została decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2002r., i poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2002r., którymi stwierdzono brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u S. K. Opisana wyżej decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2006r., nr [...] stała się przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym, wszczętym z urzędu, W tym postępowaniu zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2006r. Zdaniem organu pierwszej instancji, kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa tj. przepisów art.10, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a oraz § 10 ust 1 ust.3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r., w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65poz. 294 że zm.) Nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...], w której dochodziło do narażenia zawodowego i nie doręczono jej decyzji. Organ wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję stwierdzającą chorobę zawodową pomimo, że jednostki orzecznicze I i II stopnia wydały orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i wykazały pozazawodową przyczynę schorzenia i wykluczyły jego zawodową etiologię. Podkreślono , że organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione ani nie maja podstaw do kwestionowania medycznego rozpoznania zawartego w orzeczeniach tych jednostek, wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2005r., I SA 1801/00 ). Po rozpoznaniu odwołania S. K. od ww. decyzji zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] października 2008r., znak [...] Głównego Inspektora Sanitarnego. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że warunkiem koniecznym i wiążącym do stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze. Podkreślił, że zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002r., Nr 132, poz. 1115) za chorobę zawodową uważa się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanej dalej "narażeniem zawodowym". Zdaniem organu drugiej instancji, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał w dniu [...] lutego 2004r. decyzję nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej u S. K. w oparciu o fragment wyroku pomimo, iż wydane przez jednostki orzecznicze I i II stopnia orzeczenia lekarskie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wobec tego należy uznać, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł S. K. Skarżący wskazał, że w jego ocenie zasadnie stwierdzono u niego chorobę zawodową, gdyż nabawił się jej pracując w kontakcie z lakierami i pyłami. Stwierdził, że po ponad dwóch latach od wydania decyzji prawo nie może działać wstecz. Powołał się ponadto na wyroki jakie zapadły w związku z postępowaniem w przedmiocie chorób zawodowych jakim uległ – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2004r., w sprawie o sygnaturze akt 3II SA/Łd 1050/02 ( wyżej opisany) oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2007r., w sprawie o sygnaturze akt II OSK 841/07, którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lutego 2007r., w sprawie o sygnaturze akt III SA/Łd 369/02. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie Wskazać należy, że stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej ppsa). W ocenie Sądu zaskarżona i poprzedzająca ja decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają przepisom prawa. Decyzje zostały wydane w trybie niewżnościowym, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego. Stanowi on wyjątek od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a przesłanki jego zastosowania, zostały wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. W nawiązaniu do zarzutu skargi Sąd wyjaśnia – do stwierdzenia nieważności decyzji dojść może w dowolnym czasie, ostateczność decyzji, upływ czasu od jej wydania nie są tu przeszkodą. Prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ obowiązany jest rozpoznać, czy decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym, dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Wynik postępowania jest podstawą rozstrzygnięcia sprawy procesowej - sprawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zagadnienie przedmiotu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a więc rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej materialnej pod kątem kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a., odnieść należy do kwestii zgodności kontrolowanej decyzji z przepisami z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r., w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65poz. 294 że zm.) w związku z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r., w sprawie wykaz chorób zawodowych, szczegółowych zasady postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. 2002.132.1115 ). Organ drugiej instancji błędnie przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r., w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasady postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. 2002.132.1115 ). Zgodnie z § 10 tego rozporządzenia - postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, czyli na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 i z 1989 r. Nr 61, poz. 364). Jedną z przesłanek zastosowania trybu stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie (art. 156 § 1 pkt. 2 kpa). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku, którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować. Reasumując z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde, bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. O rażącym naruszeniu prawa decydują zatem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lutego 2005r., sygn. akt OSK 1134/04). Należy podkreślić, że stwierdzenia nieważności decyzji tworzy możliwość prawną eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. Przesłanka rażącego naruszenia prawa dotyczy w zasadzie przepisów materialnych, zaś procesowych, w szczególności gdy skutkują wadę materialnoprawną decyzji. W odniesieniu do prawa procesowego, chociażby z uwagi na istnienie trybu wznowienia, tylko niektóre przypadki mogą być kwalifikowane jako rażące, np. powodujące istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem okoliczności dających podstawę do wznowienia postępowania (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 8 czerwca 1983 r., I SA 355/83, ONSA 1983, nr 1, poz. 40, zwłaszcza s. 241-243). W ocenie Sądu, zasadnie zatem, organ drugiej instancji pominął w swoim uzasadnieniu, w kontekście przesłanek nieważnościowych, naruszenia procesowe, na które powoływał się organ pierwszej instancji. Wskazane przez niego naruszenie - nie zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...], stanowi przesłankę wznowieniową wynikającą z przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Odnosząc się do oceny decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym, pod względem wskazanego rażącego naruszenia prawa - przepisów ww. rozporządzenia, Sąd stwierdza, co następuje. Organy obu instancji, w świetle przedstawionej przez nie argumentacji, błędnie stwierdziły nieważność, decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...], z dnia [...] lutego 2004r. o stwierdzeniu choroby zawodowej u S. K. pod postacią przewlekłego nieżytu krtani o typie przerostowym. Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zapadła po opisywanym wyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z dnia 21 lipca 2004 r., sygn. akt 3II SA/Łd 1050/02 oraz po wydaniu kolejnych orzeczeń lekarskich. W orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych w [...] z dnia 4 maja 2005r., stwierdzono, że u badanego występuje przewlekły przerostowy nieżyt krtani, nie może być jednak wiązany z wpływem substancji drażniących ponieważ sporadycznie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych normatywów higienicznych. Dolegliwość jest u badanego następstwem czynnika pozazawodowego. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] grudnia2005r., Instytutu Medycyny Pracy, nr [...] stwierdzono u badanego przewlekły przerostowy nieżyt krtani, który " może być następstwem narastających stanów zapalnych błony śluzowej oraz wieloletniego nałogu palenia papierosów". Wskazano, że przerostowy nieżyt krtanie może być uznany za chorobę zawodowa w przypadku wystąpienia w środowisku pracy substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym. Stwierdzono, że badany był narażony na toluen, ksylen, octan butylu, octan etylu, estry kwasu octowego oraz butan w stężeniu poniżej obowiązującej normy higienicznej. Uznano jednak, że większe prawdopodobieństwo rozwoju schorzenia krtani stwarza nałóg papierosowy niż narażenie zawodowe na substancje drażniące nie przekraczające norm. Wskazać należy, że zgodnie z przepisami § 1. 1., § 8. 1., § 10. 1. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r., w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65poz. 294 że zm.), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia, wydaje właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny na podstawie orzeczenia lekarskiego właściwej jednostki organizacyjnej oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Z wymienionego przepisu wynika, iż o tym, czy schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie dwóch przesłanek a mianowicie: schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz praca musi być wykonywana w warunkach narażających na powstanie tego schorzenia. Podkreślenia wymaga to, że w przypadku stwierdzenia obu przesłanek istnieje domniemanie, iż choroba jest następstwem warunków w jakich praca była świadczona a więc, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy chorobą a warunkami pracy. Domniemanie takie może być obalone w razie wykazania, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby to jednak została spowodowana przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą. Dla obalenia domniemania niezbędne jest wykazanie jakie konkretne przyczyny spowodowały chorobę i dlaczego warunki pracy nie miały wpływu na powstanie schorzenia. Pogląd taki wyraził Sad Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1984 r. w sprawie II PRN 9/84 (OSNCP nr 4 z 1985 r. poz. 53) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 1996 r. w sprawie I SA 1540/95 (Prawo Pracy nr 3 z 1997 r., poz. 37). W ocenie Sądu, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydając przedmiotową decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej miał podstawy do takiego orzeczenia. U S. K. jednoznacznie rozpoznano chorobę opisaną wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia z 1983r., – wykaz chorób zawodowych pkt 6.- przewlekłe zanikowe, przerostowe i alergicznie nieżyty błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, wywołane działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym. Organ miał też podstawę do uznania, że ww. choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy - substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym. W orzeczeniach lekarskich użyto bowiem hipotez co do pochodzenia choroby "może być następstwem narastających stanów zapalnych błony śluzowej oraz wieloletniego nałogu palenia papierosów", "większe prawdopodobieństwo rozwoju schorzenia krtani stwarza nałóg papierosowy aniżeli narażenie zawodowe na substancje drażniące nie przekraczające norm". Jednocześnie stwierdzono, że badany był narażony na toluen, ksylen, octan butylu, octan etylu, estry kwasu octowego, oraz butan w stężeniu ale poniżej obowiązującej normy higienicznej. Wskazywana pozazawodowa etiologia zmian chorobowych nie obalała ww. domniemania, powoływano się tylko na większe prawdopodobieństwo pozazawodowego pochodzenia choroby, zatem dopuszczono możliwość jej zawodowego pochodzenia, w zakresie " mniejszego prawdopodobieństwa". Zdaniem Sądu, w wyżej opisanych okolicznościach niniejszej sprawy, organ II instancji nie miał podstaw do stwierdzenia w uzasadnieniu swojej decyzji, że "Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję pomimo, że jednostka orzecznicza I i II stopnia wydała orzeczenia (...) wykazały pozazawodową przyczynę schorzenia i wykluczyły jego zawodowa etiologię". Powyższe twierdzenie nie odpowiada prawdzie. Jednostki orzecznicze wskazały na większe prawdopodobieństwo pozazawodowego pochodzenia schorzenia, zatem nie wykazały i nie wykluczyły etiologii zawodowej. W ocenie Sądu, zgodnie z przepisem § 10. 1 opisanego wyżej .rozporządzenia, organ w kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, mógł orzec na podstawie orzeczenia oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. To ostatnie jednoznacznie wskazywało na narażenie na toluen, ksylen, octan butylu, octan etylu, estry kwasu octowego, oraz butan. Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, zgodnie z którym organy inspekcji sanitarnej są związane negatywnym orzeczeniem lekarskim. Godzi się jednak w tym miejscu podnieść, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że choroba zawodowa to pojęcie prawne, a nie medyczne. Kwalifikacji prawnej schorzenia dokonuje inspektor sanitarny, uwzględniając faktyczne zagrożenie występujące w miejscu pracy narażające na dane schorzenie. Rolą lekarza jest natomiast stwierdzenie stanu chorobowego i jego przyczyn. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie § 7 i 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Dokonane rozpoznanie choroby nie wyłącza jednak uprawnień tych organów do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, określonych w § 1 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia (wyrok z dnia 24 lutego 1998r.,.w sprawie o sygn. akt I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150). Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy skoro orzeczenia lekarskie rozpoznają chorobę zawodową zgodnie z pkt 6 ww. rozporządzenia, a dochodzenie epidemiologiczne wykazuje, iż czynniki szkodliwe występowały w środowisku pracy, przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej należało uznać za spełnione (porównaj wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2005r., w sprawie o sygn. I SA/Wa 989/04, EX nr 171702). Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach podkreśla również, iż dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy ustalenie, że choroba ta mieści się w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystarczy zatem samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Jednocześnie należy podnieść, że nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r. - III SA 372/82 - ONSA z 1982 r., z.1, poz. 33, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2004 r. II SA/Łd 376/00, nie publ.). Dodatkowo, w nawiązaniu do tez z orzeczeń lekarskich, o tym, że sporadycznie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych normatywów higienicznych, a narażenie zawodowe na substancje drażniące nie przekraczało norm, stwierdzić należy, warunki narażające na powstanie choroby zawodowej nie oznaczają konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w okolicznościach przekraczania dopuszczalnych normy /NDN/. Dopuszczalne normy wprowadzają bowiem maksymalny dopuszczalny poziom, a więc określają takie natężenie, którego przekroczyć nie można. Nie jest bowiem dopuszczalne wykonywanie zatrudnienia w środowisku pracy, w którym przekroczone są dopuszczalne normy /NDN/. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 1994 r. - SA 1640/93 wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Sąd stwierdza, że w okolicznościach sprawy zakończonej kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją, ww. domniemanie nie zostało obalone. Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami. Sąd mając na uwadze powyższe rozważania uznał, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organ pierwszej instancji zapadły z naruszeniem prawa . W okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do stwierdzenia, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego nieżytu krtani o typie przerostowym u S. K. zapadła z rażącym, zatem kwalifikowanym naruszeniem prawa, w rozumieniu przepisu art. 156§ 1 pkt 4 k.p.a. Dodatkowo Sąd stwierdza, że decyzja organu drugiej instancji w zasadzie była pozbawiona uzasadnienia prawnego, co stanowi o naruszeniu przez organ II instancji przepisu art. 107 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku znajduje oparcie w przepisie art. 152 i art. 200 wymienionej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło