VII SA/Wa 2079/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], na podstawie art. 154 k.p.a. odmówił uchylenia własnej, ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...], nakazującej A. Z. wykonać rozbiórkę będącego w budowie budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 47,59 m, wzniesionego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] przy ulicy P. w M.. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 45/08 umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 listopada 2007 r., z powodu cofnięcia skargi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r odmówił A. Z. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją własną z dnia [...] listopada 2007 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009r, a skarga A. Z. wniesiona na to postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1655/09. Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.e decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją własną z dnia [...] listopada 2007 r. Pismem z dnia 3 stycznia 2012r uzupełnionym pismem z dnia 23 marca 2012 r. A. Z. wystąpiła z wnioskiem o uchylenie w trybie art. 154 k.p.a. decyzji rozbiórkowej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] grudnia 2005 r., która jak ustalił organ, została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2007 r. W związku z tym organ stwierdził, że wniosek o uchylenie w trybie art. 154 k.p.a. w istocie dotyczy decyzji organu II instancji z dnia [...] listopada 2007 r. Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy, której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ stwierdził, że tryby określone w art. 154 k.p.a. oraz w art. 155 k.p.a. mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne, a ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne. Organ ustalił, iż decyzja rozbiórkowa której uchylenia domaga się A. Z. została wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego i jest decyzją związaną, której nie można uchylić zarówno w trybie art. 154 k.p.a. jak i art. 155 k.p.a. Po rozpatrzeniu odwołania A. Z. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony wskazane w art. 154 § 1 k.p.a., muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zdaniem organu odwoławczego, słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani nie może go zastępować, bowiem wyrażona w art. 6 k.p.a. zasada praworządności, zobowiązuje organ do działania na podstawie przepisów prawa. W przekonaniu organu II instancji, przepis art. 48 Prawa budowlanego należy traktować jako przepis szczególny, który sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie w trybie art. 154 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę. O interesie społecznym i interesie strony można mówić tylko wówczas, gdy uwzględnienie tych interesów nie narusza prawa. Decyzja nakazująca rozbiórkę wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest decyzją nakładającą na stronę obowiązek, przy czym w określonych prawem okolicznościach organ jest zobowiązany wydać taką decyzję. W takiej sytuacji uwzględnienie w trybie art. 154 k.p.a. wniosku o uchylenie takiej decyzji ze względu na słuszny interes strony byłoby sprzeczne z art. 48 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy zaznaczył, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją związaną, bowiem organ jest zobowiązany do jej wydania w określonych prawem okolicznościach. Natomiast tryby nadzwyczajne określone art. 154 i art. 155 k.p.a. mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne, a więc ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. Z. domagając się jej uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 154 oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 k.p.a. W motywach skargi skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca, bowiem organ nie wziął pod uwagę orzecznictwa w którym przyjęto, że zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego można nakazać rozbiórkę tylko części budynku wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Nie ulega wątpliwości, iż wniosek skarżącej dotyczył uchylenia ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...], nakazującej A. Z. wykonać rozbiórkę będącego w budowie budynku gospodarczego. Wnioskowana do zmiany trybie art. 154 k.p.a. decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2007 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki wydana została na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W niepublikowanym wyroku z dnia 1 marca 1996 r., sygn. akt III SA 362/95, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż wzruszenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. lub art. 155 k.p.a. może dotyczyć tylko decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Decyzja o nakazie rozbiórki wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nie ma zaś charakteru uznaniowego. Jest to decyzja nakładająca na stronę obowiązek, przy czym organ był zobligowany wydać taką decyzję w określonych prawem okolicznościach i wola stron, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie takiej decyzji nie jest w tej sytuacji wystarczająca. Uwzględnienie na podstawie art. 154 k.p.a. wniosku skarżącej o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2007r ze względu na interes strony (inwestora) prowadziłoby do sprzeczności z wolą ustawodawcy wyrażonej w art. 48 Prawa budowlanego. Trafne są ustalenia organów obu instancji dotyczące braku istnienia przesłanek zarówno z art. 154 Kpa jak i art. 155 k.p.a. do uchylenia wnioskowanej decyzji bowiem przepis szczególny którym jest art. 48 Prawa budowlanego bezwzględnie zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu i zmiana takiej decyzji we wskazanych trybach stanowiłaby niedopuszczalne obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu, a tym samym istotne naruszenie zarówno art. 154 Kpa jak i art 155 k.p.a. oraz podstawowej zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 Kpa. Wbrew zarzutowi organy trafnie wskazały, iż przepis szczególny którym jest art. 48 Prawa budowlanego sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. lub art. 155 k.p.a. Zarzut naruszenia przez organ art. 154 k.p.a. nie jest zasadny. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 k.p.a. Kwestionowanie przez skarżącą w postępowaniu dotyczącym uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 kpa istnienia podstaw prawnych do nakazania rozbiórki budynku gospodarczego jest bezprzedmiotowe (wyrok NSA z dnia 23 maja 2000r, sygn. akt. IV S.A. 596/98, LEX nr 54734 ). Ten tryb weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przewidziany jest do decyzji prawidłowych, a ich uchylenie lub zmianę uzasadnia interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ administracyjny orzekający na podstawie art. 154 kpa jak i art 155 k.p.a. nie jest zatem władny ani do oceny zgodności z prawem, ani tym bardziej do pozbawienia mocy prawnej decyzji, która jest objęta wnioskiem skarżącej o jej uchylenie z przyczyn wskazanych w art. 154 kpa. Do wzruszenia decyzji wadliwych przewidziane są tryby nadzwyczajne w postaci wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 kpa ) oraz stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 § 1 kpa). Do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 jak i art 155 k.p.a. kpa konieczne jest co prawidłowo podniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - aby nie sprzeciwiały się temu przepisy szczególne. Prawidłowe rozstrzygnięcie organów i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm).