VII SA/Wa 2085/08

WyrokWSA w Warszawie2009-08-04

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne dotyczące legalności robót budowlanych, uznając je za bezprzedmiotowe, mimo istnienia sporu między stronami i potencjalnych naruszeń prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organ administracji budowlanej nieprawidłowo umorzył postępowanie administracyjne dotyczące legalności robót budowlanych, uznając je za bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości (art. 105 kpa) zachodzi jedynie, gdy organ w sposób oczywisty stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co nie miało miejsca w sytuacji, gdy istniały wątpliwości co do legalności wzniesionego ogrodzenia i rozbudowy garażu, a strona była zainteresowana merytorycznym rozstrzygnięciem.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego legalności robót budowlanych (ogrodzenia i garażu) na sąsiedniej działce. Skarżący zarzucał, że organy nie ustosunkowały się do jego zarzutów dotyczących samowolnego poszerzenia garażu, budowy ogrodzenia na jego działce oraz jego nadmiernej wysokości, a także wnioskował o rekompensatę szkód. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, twierdząc, że budowa ogrodzenia nie wymagała zgłoszenia i że spory sąsiedzkie należą do drogi sądowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. F. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] lok. [...] w W. : tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem zastępstwa procesowego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych oraz tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 104 i 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, - umorzył postępowanie administracyjne dotyczące legalności robót budowlanych wykonanych na działce nr ew. [...], przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu organ wskazał, że po wystąpieniu J. K. o zajęcie stanowiska w sprawie ogrodzenia wzniesionego na ww. działce, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne i podczas oględzin przeprowadzonych 28 maja 2008r. ustalił, że w dniu oględzin żadne roboty budowlane nie były wykonywane. Między posesjami istnieje ogrodzenie o wysokości od 1,6m do 1,93m, wzniesione na 30 cm cokole. Organ powołał art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i stwierdził, że wobec niespełnienia przesłanek w nim wymienionych dalsze postępowanie jest bezprzedmiotowe wyjaśniając również, że spory międzysąsiedzkie winy być rozstrzygane przed sądami powszechnymi. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. K. wskazując, że umorzenie postępowania jest niesprawiedliwie. Podczas oględzin organ był informowany o powiększeniu i przesunięciu garażu wzniesionego na ww. działce z wejściem ma działkę odwołującego. W konsekwencji również ogrodzenie wybudowano na działce J.K. Wyburzenie i modernizacja istniejącego ogrodzenia została wykonana bez porozumienia z J.K., jak również wysokość ogrodzenia - wbrew ustaleniom organu - wynosi 263cm, inwestor wtargnął przy tym ścianą zewnętrzną garażu na posesję sąsiednią. Po rozpatrzeniu ww. odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z dnia 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz argumentację prawną przedstawioną w decyzji pierwszoinstancyjnej wyjaśniając, że budowa przedmiotowego ogrodzenia nie wymagała zgłoszenia, co musi skutkować umorzeniem postępowania administracyjnego. Zdaniem organu, argumenty przedstawione w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą powodować uchylenia decyzji organu I instancji. Skargę na to rozstrzygnięcie wniósł J.K., podtrzymując w całości zarzuty przedstawione w odwołaniu i podnosząc, że organ odwoławczy się do nich nie ustosunkował. Skarżący dodał, że podczas kontroli zmierzono niższą część ogrodzenia, a płot o wysokości 2,63m potraktowano jako ścianę budynku. Inwestor budując ścianę garażu i część płotu na terenie działki skarżącego utrudnił korzystanie ze strychu oraz spowodował zagrożenie pożarowe. Ponadto, skarżący wniósł o rekompensatę poniesionych szkód. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd stwierdza, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu powiatowego wydane zostały z naruszeniem art. 105 kpa. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] umarzającą postępowanie administracyjne dotyczące legalności robót budowlanych wykonanych na działce nr ew.[...], przy ul. [...] w G. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Podkreślić bowiem trzeba, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, przesłanka bezprzedmiotowości wymieniona w art. 105 kpa, ma miejsce wtedy, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że wszystkie elementy rozpatrywanego stanu faktycznego i prawnego wskazują na brak potrzeby przeprowadzenia postępowania w celu wyjaśnienia wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę, jak i przez organ z urzędu. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, że wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem ( por. wyrok NSA: z dnia 24 kwietnia 2003r., III SA 2225/01 Biul. Skarb. 2003/6/25; wyrok WSA z 17 lutego 2006r., V SA/Wa 2627/05, LEX nr 196834). Nie znajduje przy tym uzasadnienia w przepisach procedury administracyjnej wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym (por. wyroki: NSA z dnia 12 października 1987r. sygn. IV SA 3334/87; Powyższe stanowisko, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, należy uzupełnić stwierdzeniem, iż nie można tak załatwić sprawy także wówczas, gdy okoliczności prawne i faktyczne, podnoszone przez sam organ, wymagają przeprowadzenia w sposób zupełny i wyczerpujący postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt administracyjnych, zawiadomieniem z dnia 9 maja 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wszczął z urzędu postępowanie zainicjowane pismami skarżącego, w przedmiocie - jak sam określił - zbadania legalności robót budowlanych wykonanych na działce (pp. D.) o nr ew. [...] przy ul. [...] w G. W związku z wyznaczonym przez organ zakresem postępowania winno ono dotyczyć sprawdzenia legalności wszystkich robót budowlanych wykonanych na przedmiotowej działce. W szczególności badaniu winna podlegać również ta część ogrodzenia, którą stanowi mur będący przedłużeniem ściany garażu - jak podkreślał skarżący o wysokości 2,63m - jak również to, czy roboty budowlane dotyczące garażu wykonano zgodnie z warunkami decyzji Starosty G. z [...] (nr[...]) zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej R. i P. D. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budynkiem garażowym na przedmiotowej działce nr ew. [...]. Organ odwoławczy zaakceptował ustalenia organu I instancji bez przeprowadzenia ponownego postępowania w jego całokształcie, jak również nie ustosunkował się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów. Postępowanie odwoławcze powinno bowiem polegać nie tylko na kontroli postępowania organu I instancji, lecz także na weryfikacji zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności i celowości. Organ odwoławczy powinien ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, gdyż nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. W związku z powyższym rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania zgodnie z przedstawionym stanowiskiem Sądu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o rekompensatę poniesionych szkód Sąd wyjaśnia, że o ewentualnym odszkodowaniu w tym zakresie władny jest orzekać sąd cywilny, gdyż jak to już zostało podniesione na wstępie, sądy administracyjne kontrolują działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c i 152 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września - w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. 163 poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło