VII SA/Wa 2090/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-22

Skład orzekający: Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, złożony po prawomocnym oddaleniu zażalenia na wcześniejsze postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany okoliczności faktycznych uzasadniającej zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany okoliczności faktycznych uzasadniającej zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia. Pomimo przedstawienia wyższych dochodów w nowym wniosku, wnioskodawca nadal nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a także nie dostarczył wszystkich wymaganych informacji.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w 80%. Wcześniejsze wnioski i sprzeciw zostały odrzucone, a zażalenie na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy zostało oddalone przez NSA. W kolejnym wniosku skarżący podał wyższe dochody, ale nadal nie dostarczył wszystkich wymaganych informacji dotyczących sytuacji finansowej, w tym szczegółowych wydatków i ewentualnych zmian od lutego 2015 r. Sąd uznał, że przedstawione dane nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono S. K. zmiany postanowienia Sądu z dnia 5 lutego 2015r. sygn. akt VII SA/Wa 2090/14.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Tadeusz Nowak po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014r. , znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić S. K. zmiany postanowienia Sądu z dnia 5 lutego 2015r. sygn. akt VII SA/Wa 2090/14. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek skarżącego – S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w 80%. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 6 listopada 2014r. wynika, iż skarżący posiada dom o powierzchni 70 m². Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo razem z żoną, która jest emerytką. Skarżący oświadczył, że otrzymuje rentę w kwocie 951,07 złotych. W piśmie z dnia 1 grudnia 2014r. w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy skarżący wskazał, że ponosi następujące miesięczne wydatki: opłatę za wodę i ścieki – ok. 100 zł, za energię elektryczną – ok. 200 zł, za gaz – około 300 zł (a w okresie zimowym około 900 zł), na leki – ok. 150 zł, na podatki – ok. 50 zł. Skarżący nie wskazał jednak wysokości emerytury żony. Oświadczył w tym zakresie, że wysokość emerytury żony nie jest mu znana, ponieważ to go nie interesuje. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2014r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w 80%. Skarżący, w ustawowym terminie, złożył do tut. Sądu sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 31 grudnia 2014 r. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w 80 %. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wnioskodawca pomimo wezwania do nadesłania dodatkowych wyjaśnień nie wskazał wysokości emerytury żony, podał jedynie, że jest emerytką. Sąd podkreślił, że brak informacji o wysokości dochodów osiąganych przez wszystkie osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym nie pozwala na ocenę na jakim poziomie kształtują się możliwości finansowe skarżącego. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżący nie wykazał by spełniał przesłankę warunkująca przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 26 marca 2015r. sygn. akt II OZ 205/15 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu zażalenia na ww. postanowienie oddalił zażalenie. W piśmie z dnia 23 kwietnia 2015r. (data wpływu do Sądu 29 kwietnia 2015r. ) skarżący wniósł ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych w 80 % z kwoty 500 złotych. W powyższym piśmie wnioskodawca podał, że "utrzymują się" z renty w wysokości 980,37 złotych i emerytury w wysokości 1283 złotych. Podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Do pisma załączył kserokopie pisma z dnia 9 marca 2015r. wezwania do zapłaty za gaz w wysokości 1.128,05 złotych. Termin płatności wskazany do dnia 20 lutego 2015r. Nadto wnioskodawca załączył kserokopię paragonów ponoszonych wydatków za lekarstwa. Pismem z dnia 20 lipca 2015r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 17 lipca 2015r. przesłano wnioskodawcy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF w celu jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 31 lipca 2015r. wnioskodawca złożył wniosek na urzędowym formularzu, w którym wskazał, iż wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w 80 %. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 31 lipca 2015r. wynika, że wnioskodawca posiada dom o pow. 70 m², prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Utrzymują się z dochodów w wysokości 2.263,37 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawcy uzyskiwany z tytułu renty w wysokości 980,37 złotych oraz dochód małżonki w wysokości 1.283 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Wezwaniem z dnia 1 wrześnie 2015r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 27 sierpnia 2015r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania dodatkowych informacji poprzez dokładne wypełnienie i odesłanie wniosku na urzędowym formularzu PPF podając m.in. wysokość dochodów ( emerytury) oraz osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe np. żony oraz wskazanie czy od lutego 2015r. zmieniła się sytuacja finansowa wnioskodawcy (czy doszły inne niż wymienione we wcześniejszym formularzu wydatki). Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 16 września 2015r. do Sądu wpłynęło pismo wnioskodawcy jednakże nie udzielił w nim odpowiedzi na pytania zawarte ww. wezwaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż wniosek wnioskodawcy o zwolnienie od kosztów sądowych jest kolejnym w niniejszej sprawie z tego też względu rozpoznawany został w trybie przepisu art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a daje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie, jednak warunkuje i uzależnia ją od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem Sąd dokonuje oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku takiej zmiany do ustalenia, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w zakresie rozpatrywanego wniosku, stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał, że w sprawie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia Sądu z dnia 5 lutego 2015r. Wprawdzie w stosunku do pierwotnego wniosku nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych sprawy albowiem jak wynika z wniosku PPF z dnia 31 lipca wnioskodawca wspólnie z żoną utrzymują się z uzyskiwanej przez siebie renty w wysokości 980,37 złotych oraz emerytury małżonki w wysokości 1283 złotych miesięcznie. Zatem w nowym wniosku wnioskodawca wskazał wysokość emerytury małżonki. Okoliczność ta, nie wpływa jednak na zmianę postanowienia Sądu 5 lutego 2015r. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wskazano wyżej z powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a wynika, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy. Z podanych przez wnioskodawcę danych w formularzu wniosku z dnia 31 lipca 2015r. wynika, że wnioskodawca posiada dom o pow. 70 m², prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Utrzymują się z dochodów w wysokości 2.263,37 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawcy uzyskiwany z tytułu renty w wysokości 980,37 złotych oraz dochód małżonki w wysokości 1.283 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Pozostałe dane wskazane we wniosku są nieczytelne tj. dotyczące posiadania nieruchomości oraz rubryce 9 formularza. Wnioskodawca pomimo wezwania z dnia 1 września 2015r. nie wypełnił dokładnie formularza. Zatem brak jest dokładnych informacji w tym zakresie. Nadto wnioskodawca nie wskazał czy od lutego 2015r. zmieniła się sytuacja finansowa (czy doszły inne wymienione we wcześniejszym formularzu wydatki). Zauważyć należy, iż do pisma z dnia 23 kwietnia 2015r. załączono kserokopię wezwania do zapłaty za gaz – pismo z dnia 9 marca 2015r. w wysokości 1.128,05 złotych jednakże wnioskodawca nie wyjaśnił jak przedstawiają się jego wydatki bieżące, czy ponosi jeszcze inne wydatki niż wymienione w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie podał także czy powyższa zaległość zapłaty za gaz została zapłacona. Ponadto wskazać należy, iż wnioskodawca do ww. pisma załączył kserokopię paragonów ponoszonych wydatków za lekarstwa jednak z różnych okresów z 2013r , z 2014r. i z dnia 25 lutego 2015r. W świetle powyższego stwierdzono, że analiza koniecznych i aktualnych wydatków z wpływami pozwoliłaby na prawidłową ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy, a tym samym czy zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia Sądu z dnia 5 lutego 2015r Oceniając te dane które zostały przedstawione przez wnioskodawcę uznano, że jego sytuacja finansowa nie uzasadnia przychylenia się do wniosku i przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca z małżonka mają bowiem stały dochód w wysokości 2.263,37 złotych miesięczny. Posiadanie przez wnioskodawcę i jego małżonkę stałych miesięcznych dochodów w takiej wysokości wyklucza możliwość, uznania go za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wskazać należy, iż jedynym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest jedynie wpis od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 27 sierpnia 2015r. w wysokości 100 złotych. Postanowieniem Sądu z dnia 26 czerwca 2015r. skarga została prawomocnie odrzucona. W świetle powyższego w ocenie Sądu nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby zmianę wydanego w sprawie postanowienia Sądu z dnia 5 lutego 2015r. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło