VII SA/Wa 2095/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-14
Skład orzekający: Andrzej Siwek, Grzegorz Antas, Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentów, wydane na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, jest prawidłowe, jeśli roboty budowlane zostały wykonane w sposób zasadniczo odbiegający od zgłoszenia lub bez wymaganego zgłoszenia, a następnie zakończone?Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego jest wadliwe, jeśli zastosowany tryb postępowania nie odpowiada ustalonemu stanowi faktycznemu. W przypadku robót budowlanych wykonanych bez wymaganego zgłoszenia lub w sposób zasadniczo odmienny od zgłoszenia, właściwym trybem postępowania jest art. 49b Prawa budowlanego. Ponadto, postanowienie takie nie może ingerować w zakończone roboty budowlane, jeśli ich stan faktyczny uległ zmianie od czasu pierwotnych ustaleń organu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na wykonaniu płyty gnojowej i zbiornika na gnojówkę oraz nałożeniu obowiązku przedstawienia oceny technicznej. Skarżąca zarzucała m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów, naruszenie przepisów postępowania oraz wykonanie robót na podstawie starego zgłoszenia. WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB, uznając, że roboty były prowadzone niezgodnie ze zgłoszeniem i mogły stanowić zagrożenie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. C. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), sędzia WSA Monika Kramek, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1133), dalej: k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), dalej: p.b. w wyniku rozpatrzenia zażalenia J. C. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] maja 2019 r. nr [...], którym organ wstrzymał prowadzenie przez S. M. robót budowlanych polegających na wykonaniu płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę na działce budowlanej nr ew. [...], przy ul. P. [...], obręb N., gmina K. prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń zawartych w przepisach oraz niezgodnie ze zgłoszeniem z [...] maja 2007 r. znak: [...]; ustalił wykonanie niezbędnych zabezpieczeń dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz nałożył obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oceny technicznej dotychczas wykonanych robót dotyczących prawidłowości wykonania płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę w odniesieniu do działek sąsiednich.
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) wyjaśnił, że pismem z 30 listopada 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: [...]WIOŚ) wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: PINB) o rozpatrzenie sprawy dotyczącej legalności działania gospodarstwa zlokalizowanego przy ul. P. [...] w miejscowości N. w świetle przepisów budowlanych z uwagi na stwierdzenie, że na działce nr ew. [...] obornik jest składowany bezpośrednio na gruncie obok płyt żelbetowych i dochodzi do wycieku gnojówki do gruntu. Płyty usytuowane zostały w odległości około 1,0 m od granicy działki sąsiedniej i ok. 10,0 m od budynku mieszkalnego. S. M., będący inwestorem, oświadczył, że dostosuje dotychczasowe miejsce składowania obornika poprzez wykonanie płyty do jego składowania wraz ze zbiornikiem na odcieki w odległości 4,0 m od granicy sąsiedniej działki. W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych 27 lutego 2019 r. na ww. nieruchomości przez pracowników PINB ustalono, że na działce znajduje się płyta na obornik o wymiarach 4,0 m x 9,0 m wybudowana w 2007 r. w odległości 4,0 m od granicy działki na podstawie dokonanego Staroście [...] zgłoszenia z [...] maja 2007 r. znak: [...] wykonania płyty gnojowej o pow. 31,50 m² ze zbiornikiem na gnojówkę o objętości 25,0 m³. Zgodnie z oświadczeniem inwestora inwestycja nie została zakończona i do zrealizowania pozostał zbiornik na odcieki, który powinien zostać wykonany do maja 2019 r.
W związku z wystąpieniami J. C., właściciela sąsiedniej działki nr ew. [...], sprzeciwiającej się prowadzeniu robót budowlanych przy budowie płyty obornikowej zawiadomieniem z 20 maja 2019 r. PINB poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wykonywanych robót budowlanych przy budowie płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę, a następnie wskazanym wyżej postanowieniem z [...] maja 2019 r., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 i 3 p.b. wstrzymał prowadzenie przez S. M. robót budowlanych polegających na wykonaniu płyty gnojowej o pow. 31,50 m² oraz zbiornika na gnojówkę o objętości 25,0 m³ na działce nr ew. [...] prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń zawartych w przepisach oraz niezgodnie ze zgłoszeniem z 11 maja 2007 r.; ustalił wykonanie niezbędnych zabezpieczeń dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz nałożył obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oceny technicznej dotychczas wykonanych robót dotyczących, prawidłowości wykonania płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę w odniesieniu do działek sąsiednich. Organ wskazał, że stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 1 sierpnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 81 ze zm.), do usuwania i przechowywania odchodów zwierzęcych powinny być zastosowane urządzenia i budowle rolnicze odpowiednie do systemów utrzymywania zwierząt. Zamknięte zbiorniki na płynne odchody zwierzęce powinny mieć: 1) dno i ściany nieprzepuszczalne; 2) szczelne przykrycie, z wyłączeniem zbiorników na płynne odchody zwierzęce lub ich części znajdujących się pod budynkiem inwentarskim, stanowiących technologiczne wyposażenie budynku inwentarskiego; 3) wylot wentylacyjny i zamykany otwór wejściowy (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Ponadto, w myśl § 6 ust. 4 ww. aktu, odległości zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce oraz zamkniętych zbiorników na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, mierzone od pokryw i wylotów wentylacyjnych, powinny wynosić co najmniej: 1) 10 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich, jednak nie mniej niż 15 m od otworów okiennych i drzwiowych w tych pomieszczeniach; 2) 15 m od magazynów środków spożywczych, a także od obiektów budowlanych służących przetwórstwu artykułów rolno-spożywczych; 4 m od granicy działki sąsiedniej. Wobec powyższego PINB stwierdził, że zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b., tj. roboty budowlane były wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia bądź zagrożenie środowiska oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach z uwagi na wykonanie przez inwestora utwardzenia na gnojówkę w postaci płyt drogowych typu "MON" oraz niewykonanie szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe.
Na ww. postanowienie, w ustawowym terminie, J. C. złożyła zażalenie, w którym zarzuciła, że postanowienie zostało wydane po zakończeniu robot budowlanych, a ponadto w postanowieniu podane zostały jedynie odległości przy zamkniętych zbiornikach na płynne odchody, gdy tymczasem sprawa dotyczy przede wszystkim usytuowania płyty obornikowej. Wskazała, że inwestor nie mógł zgodnie z prawem wykonać spornych robót w 2019 r. na podstawie starego zgłoszenia sprzed 12 lat. Zdaniem składającej zażalenie, właściciel działki nr ew. [...] powinien ubiegać się o nowe pozwolenie lub zgłoszenie, które powinny zostać wydane na podstawie obowiązujących przepisów i uwzględniać usytuowanie na należącego do niej działce sąsiedniej budynku mieszkalnego wybudowanego w 2015 r.
[...]WINB postanowieniem z [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB z [...] maja 2019 r. Organ odwoławczy wyjaśnił w jego uzasadnieniu, że PINB zasadnie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia wskazanej w postanowieniu dokumentacji. Materialnoprawną podstawę kwestionowanego postanowienia stanowi art 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b. W kontrolowanej sprawie inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, niemniej, jak ustalono w toku postępowania, prace wykonano niezgodnie ze zgłoszeniem w zakresie usytuowania oraz niewykonania zbiornika na gnojówkę (co potwierdza pismo z 30 listopada 2018r.). Powyższe obligowało organ do wdrożenia postępowania naprawczego określonego w art. 50 – 51 p.b. z uwagi na zaistnienie przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 p.b. Nawiązując do treści zażalenia, [...]WINB wyjaśnił, iż kwestionowane rozstrzygnięcie PINB zostało wydane w związku z dokumentacją zdjęciową i informacjami uzyskanymi od skarżącej. Zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych stanowiło wyraz ingerencji organu nadzoru budowlanego w roboty budowlane prowadzone w sposób, który może spowodować zagrożenie interesu publicznego w postaci bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska. Jednocześnie postanowienie to jest pierwszym etapem tzw. postępowania naprawczego i ma charakter tymczasowy, stanowiąc rodzaj zabezpieczenia (brak możliwości prowadzenia robót budowlanych) do czasu podjęcia kolejnego merytorycznego rozstrzygnięcia w procedurze naprawczej, które zapadnie w formie decyzji administracyjnej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...]WINB z [...] lipca 2019 r. złożyła J. C., wnosząc o jej uchylenie w całości i nakazanie PINB wydania decyzji nakazującej rozbiórkę spornego obiektu.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 4 i 5 p.b. przez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 77 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w sprawie powinny znaleźć zastosowane art. 48 ust. 1 i 2 oraz art. 49b ust. 1 i 2 p.b. Przemawia za tym to, że: a) budowa została zrealizowana bez aktualnego zgłoszenia, a tylko na podstawie zgłoszenia z 11 maja 2007 r., co jest niezgodne z art. 30 ust. 5b p.b.; b) budowa narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tj. uchwały nr [...] Rady Gminy w K. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. dla wsi K., T., K. i N. Zgodnie z planem działka jest obszarem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, a w przypadku istniejącej zabudowy zagrodowej może być dokonywana rozbudowa i przebudowa pod warunkiem, że jej uciążliwość mieści się w granicach własności; c) budowa narusza przepisy techniczno - budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego łub jego części do stanu zgodnego z prawem. W tym przypadku nie została zastosowana właściwa odległość od otworów okiennych budynku przeznaczonego na pobyt ludzi na działce sąsiedniej. Zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie odległość ta powinna wynosić 30,0 m, a nie ok. 15,0 m; d) postanowienie zostało wydane po zakończeniu robót, pomimo wielokrotnego informowania PINB o ich prowadzeniu.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z [...] lipca 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie [...]WINB narusza prawo w stopniu nakazującym jego uchylenie.
Tryb określony w art. 48-49 p.b., tryb przewidziany w art. 49b p.b. oraz tryb z art. 50-51 p.b., to odrębne procedury, które mają zastosowanie do różnych stanów faktycznych. Są one niekonkurencyjne względem siebie, w związku z czym uznać należy, że wszczęcie i prowadzenie przez organ nadzoru budowalnego postępowania na podstawie przepisów, których hipoteza nie pokrywa się z ustalonym stanem faktycznym, stanowi naruszenie prawa, którego stwierdzenie powinno doprowadzić do zainicjowania postępowania we właściwym trybie. W rozstrzyganej sprawie w pełni trafne pozostają zarzuty skargi, w których skarżąca podważa prawidłowość zastosowania względem robót budowalnych wykonanych na działce nr ew. [...], polegających na budowie płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę trybu postępowania określonego w art. 50-51 p.b., w tym wydania w jego toku zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 p.b. Organ I instancji swoje rozstrzygnięcie uzasadnił ustaleniem, że roboty budowlane zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia bądź zagrożenie środowiska oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach z uwagi na wykonanie przez inwestora utwardzenia na gnojówkę w postaci płyt drogowych typu "MON" oraz niewykonanie szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe. [...]WINB pogląd ten doprecyzował o stwierdzenie, że inwestor wykonał prace niezgodnie ze zgłoszeniem w zakresie usytuowania płyty gnojowej oraz niewykonania zbiornika na gnojówkę. Taki wniosek rodzi jednakże wątpliwość, co pozostaje w sprawie faktycznym przedmiotem postępowania naprawczego i zastosowania przez organy nadzoru budowlanego ingerencji w proces inwestycyjny związany z budową płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę na działce budowlanej nr ew. [...]. Za okoliczność zasadniczo niesporną uznać bowiem należy, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nie istniał już obiekt, którego sposób realizacji odbiegający od zgłoszenia i negatywny wpływ na bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz środowisko, stanowił podstawę faktyczną działania w sprawie PINB z uwagi na to, że inwestor usunął wskazane przez organ płyty drogowe typu "MON" jako miejsce składowania obornika i wylał nową płytę betonową. Istotną wadliwością pozostaje nieprzeprowadzenie przez organy nadzoru budowlanego ponownych oględzin działki nr ew. [...], które poprzedzałyby wydanie postanowienia i poprzestanie w tym zakresie wyłącznie na ustaleniach z czynności kontrolnych podjętych 27 lutego 2019 r., a więc w dacie, w którym postępowanie nie zostało jeszcze formalnie wszczęte. Nie ma to jednakże wpływu na uznanie, że powody zastosowania trybu naprawczego w momencie wydania przez [...]WINB zaskarżonego postanowienia nie mogły zostać uznane za poprawnie określone, skoro w zażaleniu skarżąca poinformowała organ, że roboty przy budowie płyty gnojowej i zbiornika rozpoczęte pod koniec kwietnia 2019 r. zostały ostatecznie zakończone 26 maja 2019 r.
Jeżeli naruszenie prawa, którego dopuścił się inwestor polegać miało na usytuowaniu płyty gnojowej (płyt drogowych) niezgodnie ze zgłoszeniem z 2007 r., a tak twierdzi [...]WINB oraz na niewykonaniu zbiornika na gnojówkę, to wątpliwość budzi w sprawie, posługując się optyką zastosowaną przez [...]WINB, na usunięcie jakich naruszeń nakierowane zostało zainicjowane przez tenże organ postępowanie naprawcze, skoro inwestor w miejscu składowanego pierwotnie obornika wybudował w 2019 r. całkowicie nowy obiekt budowlany. Co przy tym istotne, usytuowanie i parametry techniczne tego obiektu w żaden sposób nie pozostawały w polu zainteresowania organów nadzoru budowlanego przy wydawaniu postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b. Organy nie uznały za konieczne dokonania jego oględzin i w istocie jego istnienie oraz zasadnicze cechy dokumentuje wyłącznie dokumentacja fotograficzna nadesłana przez skarżącą, korespondująca z oświadczeniem inwestora o zamiarze zrealizowania inwestycji do maja 2019 r., co niewątpliwie uchybia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Pozostawiając na boku tę okoliczność i kwestię wstrzymania wykonania robót budowlanych, które nie toczą się z uwagi na ich zakończenie, zaskarżone postanowienie jest wadliwe już z tego powodu, że swoim rozstrzygnięciem ingeruje w budowę (wstrzymuje roboty budowlane oraz nakłada na inwestora określone obowiązki) z uwagi na dostrzeżenie wad prawnych obarczających całkowicie inne roboty budowlane, których następstwa, mogące stanowić ewentualny przedmiot postępowania legalizacyjnego, zostały przez inwestora jednakże wcześniej usunięte.
Wadliwość zaskarżonego postanowienia [...]WINB nie zamyka się jednakże w tak rozumianym uchybieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela bowiem generalny pogląd skarżącej odnośnie do niedopuszczalności wykonywania przez S. M. robót budowlanych polegających na wykonaniu płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę na podstawie zgłoszenia z 11 maja 2007 r. Pomiędzy robotami polegającymi na położeniu na działce nr ew. [...] płyt drogowych i następnie składowaniu na nich (obok nich) obornika a robotami polegającymi na budowie w kwietniu i maju 2019 r. płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę nie istnieje żadne powiązanie, które te ostatnie roboty budowlane pozwalałoby postrzegać jako objęte dokonanym uprzednio zgłoszeniem, w szczególności traktować je jako ostatni etap robót realizowanych na podstawie zgłoszenia z 2007 r., jak zdaje się to konkludentnie wynikać ze stanowiska prezentowanego w sprawie przez PINB w reakcji na oświadczenia składane przez inwestora. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że S. M. zgłosił Staroście [...] [...] maja 2007 r. zamiar budowy płyty gnojowej o wymiarach 4,00 m x 9,00 m i pow. 31,50 m² oraz zbiornika na gnojówkę o objętości 25,0 m³ zgodnie z załączonym projektem, którego opis techniczny przewidywał wykonanie jednego obiektu użytkowanego jedynie wspólnie. Płyta denna zbiornika o grubości 20 cm miała zostać zagłębiona na 1,40 m poniżej poziomu terenu i przykryta płytą stropową opartą na ścianach, na których miał zostać dodatkowo wykonany mur oporowy o wysokości 1,00 m powyżej poziomu terenu (opis techniczny, k. 58-61 akt).
W ocenie Sądu, brak jest jakichkolwiek podstaw, by przyjmować, że ułożenie przez S. M. płyt drogowych typu "MON" na gruncie w celu składowania na nich obornika można uznać za postać robót, które zostały zgłoszone w piśmie z 11 maja 2007 r., czy też, dostrzegając w nich określone podobieństwo, traktować jako działanie inwestora podjęte na podstawie zgłoszenia, niemniej z odstępstwem od jego warunków. Sąd podziela to stanowisko formułowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które przy ocenie legalności wykonywania robót budowlanych na podstawie ich zgłoszenia akcentuje potrzebę rozgraniczenia działań inwestora, który dokonuje odstępstw od warunków wynikających z uzyskanej zgody na prowadzenie robót od zamierzenia w sposób zasadniczy wykraczającego poza zakres zgody, bądź też realizowania robotów budowlanych innych niż zgłoszonych. To ostatnie działanie inwestora niewątpliwie nosi znamiona samowoli budowlanej, do której powinna mieć zastosowanie regulacja zawarta w art. 49b p.b. (por. wyrok NSA z 16 maja 2018 r. sygn. II OSK 1564/16). Abstrahując od technologii wykonania, która sprawiała, że jedynie łączne wybudowanie płyty gnojowej i osadzonego pod nią zbiornika pozwalało pełnić przez obiekt przewidywaną dla niego funkcję, brak wylania szczelnej płyty gnojowej i zastąpienie jej płytami drogowymi, a jednocześnie umieszczenie płyt drogowych w innym miejscu (1 m od granic działki), aniżeli wynikającym z projektu zagospodarowania działki dołączonego do zgłoszenia (4 m od granicy działki) każą w działaniu inwestora dostrzec zrezygnowanie z uprawnienia przyznanego mu wskutek niewniesienia sprzeciwu przez Starostę [...] i wykonanie robót całkowicie odmiennych co do charakteru, zastosowanej technologii i zasadniczych parametrów od zgłoszonych. Determinuje to uznanie, że tak utwardzenia części działki poprzez ułożenie na gruncie płyt drogowych, jak i budowy płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę wykonanych w 2019 r. organy nadzoru budowlanego nie mogły traktować jako robót, których legalność powinna być oceniana w kontekście uzyskania na ich prowadzenie zgody wynikającej z dokonanego w 2007 r. zgłoszenia. W złożonej skardze skarżąca trafnie zauważyła, że prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie przyjętego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej ich zgłoszenia miało w myśl art. 30 ust. 5 p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania przez S. M. zgłoszenia robót) charakter czasowy z uwagi na to, że do wykonywania robót budowlanych inwestor mógł przystąpić nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. W niniejszej sprawie inwestor w zgłoszeniu z 11 maja 2007 r. wskazał dzień 11 czerwca 2007 r. jako planowany termin przystąpienia do budowy płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę, wobec czego niewątpliwie nie mógł uprawnienia do budowy wskazanych obiektów budowlanych w 2019 r. według projektu złożonego przy zgłoszeniu z 2007 r. czerpać z przyjęcia tegoż zgłoszenia dwanaście lat wcześniej.
W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przepisy art. 50 - 51 p.b. mają zastosowanie do robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jeżeli są wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, ewentualnie na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 p.b. (art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 p.b.). Przypadek wykonywania robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, jednak niezgodnie z nim, posiada swoją normatywną treść i nie może być odnoszony do każdej sytuacji, w której inwestor po dokonaniu zgłoszenia realizuje określone roboty budowlane (por. wyrok NSA z 19 października 2017 r. sygn. II OSK 270/16; wyrok NSA z 24 lutego 2017 r. sygn. II OSK 1597/15). Ujawnione przez Sąd przyczyny nie pozwalają uznać, by w kontrolowanym postępowaniu wystąpiła któraś ze wskazanych przesłanek zastosowania art. 50 p.b. Wszczęte przez organy nadzoru budowlanego na podstawie zawiadomienia z 20 maja 2019 r. postępowanie w sprawie wykonywanych robót budowlanych przy budowie płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę, zdaniem Sądu, powinno toczyć się w trybie określonym w art. 49b p.b., mając na uwadze, że jego przedmiotem pozostaje obiekt budowlany, który wprawdzie nie pozostaje w budowie, co akcentowała w toku postępowania administracyjnego strona skarżąca, niemniej został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia. Ten ostatni wniosek wynika, po pierwsze, z uwzględnienia, że na działce nr ew. [...] inwestor wybudował płytę gnojową oraz zbiornik na gnojówkę, po drugie, z uznania, że każdy z tych obiektów w świetle art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b i c p.b. mógł zostać zrealizowany wyłącznie po dokonaniu zgłoszenia zamiaru jego budowy i, po trzecie, ze stwierdzenia, że z zebranego materiału dowodowego w sprawie nie wynika, by inwestor takim zgłoszeniem przyjętym przez Starostę [...] dysponował.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że wydając zaskarżone postanowienie na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 i 3 p.b. [...]WINB dopuścił się naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji PINB ją poprzedzającej, którą obarczają tożsame wady.
Ponownie rozpoznając sprawę, PINB dostosuje się do wskazań zawartych w uzasadnieniu i dokona niezbędnych ustaleń faktycznych w zakresie w wyroku szczegółowo omówionym, a następnie rozważy je w celu zastosowania w sprawie dyspozycji art. 49b p.b. W świetle art. 49b ust. 2 p.b., jeżeli budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego organ nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w art. 49b ust. 1 pkt 1-3 p.b. Wobec zgłoszonych przez skarżącą zastrzeżeń odnośnie do niezgodności spornego obiektu z planem miejscowym oraz przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie PINB będzie zobowiązany je ocenić, a w dalszej kolejności podjąć decyzje procesowe wynikające z zastosowanego trybu legalizacyjnego i przyjętych w tym przedmiocie wniosków.
Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło