II OSK 1564/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-16

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Paweł Miładowski, Renata Detka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa kortów tenisowych w innym miejscu niż wskazano w zgłoszeniu, ale z zachowaniem parametrów technicznych, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, czy też odstąpienie od zgłoszenia podlegające postępowaniu naprawczemu z art. 50-51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż budowa kortów tenisowych w innym miejscu niż przewidywało zgłoszenie, nawet przy zachowaniu parametrów technicznych, stanowi odstąpienie od zgłoszenia. W zależności od tego, czy roboty budowlane rozpoczęto przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu, sprawa powinna być rozpatrywana w trybie postępowania legalizacyjnego (art. 49b Prawa budowlanego) lub naprawczego (art. 50-51 Prawa budowlanego). Sąd podkreślił, że niezgodność inwestycji z przepisami planu zagospodarowania przestrzennego również może stanowić podstawę do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki dwóch kortów tenisowych wybudowanych przez inwestorów. Organy nadzoru budowlanego uznały, że korty zostały wybudowane w innym miejscu i z instalacją wodną, co stanowiło samowolę budowlaną, ponieważ inwestycja była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazu rozbiórki, wskazując na moc wiążącą wcześniejszego wyroku, który stwierdzał, że nie można uznać kortów za wybudowane bez zgłoszenia, a jedynie doszło do odstąpienia od zgłoszenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestorów od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Renata Detka Protokolant asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. i W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1518/15 w sprawie ze skarg A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. i W. D. oraz J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. i W. D. solidarnie na rzecz J. S. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1518/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając skargi skarżących (inwestorów i uczestnika postępowania), uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. W administracyjnym toku instancji zapadła decyzja WINB uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", [...] z dnia [...] listopada 2009 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wyrokiem z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 394/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na ww. decyzję WINB (zaś wyrokiem z 22 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 183/12, NSA oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku o sygn. akt II SA/Kr 394/11). Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. PINB [...], na podstawie art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), nakazał inwestorom rozbiórkę dwóch kortów do tenisa ziemnego wraz z wykonaną instalacją wodną i odwodnieniem, zrealizowanych bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w zakresie obejmującym budowę kortów tenisowych inwestor był uprawniony do rozpoczęcia robót budowlanych objętych zgłoszeniami, od których nie został wniesiony sprzeciw. Jednakże inwestor, realizując inwestycję, wybudował obiekt o innych parametrach i w innym miejscu niż zostało to wskazane w dokumentach przedłożonych do zgłoszenia. Ponadto nowo powstały obiekt budowlany został wyposażony w instalację wodną, jak również w instalację drenarską. Organ stwierdził, że w związku z tym wykonany obiekt budowlany jest innym obiektem niż ten, który został zgłoszony, a tym samym w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 49b Prawa budowlanego. W ocenie PINB, nie zostały spełnione warunki, które pozwoliłyby na przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, gdyż według ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inwestycja usytuowana jest na terenach RL – tereny rolnicze z możliwością zalesienia, gdzie wg planu obowiązuje zakaz prawa zabudowy. Następnie postanowieniem PINB odmówił uzupełnienia ww. decyzji. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli inwestorzy oraz uczestnik postępowania. Zaskarżoną decyzją [...] WINB utrzymał w mocy ww. decyzję o nakazie rozbiórki. Organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko organu I instancji pod względem ustaleń faktycznych, zwłaszcza w kontekście samowoli budowlanej związanej z realizacją kortów, jak i oceny prawnej w aspekcie prawidłowego zastosowania art. 49b Prawa budowlanego i braku możliwości legalizacji przedmiotowych robót budowlanych w świetle ich niezgodności z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania inwestorów, organ wskazał, że wykonanie obiektu powinno być zgodne z dokonanym zgłoszeniem. Korty tenisowe zostały zaś posadowione w innym miejscu niż wskazano na załączonej do zgłoszenia mapie, która stanowi jego integralną część. Natomiast podnoszoną przez uczestnika postępowania okoliczność wcześniejszego rozpoczęcia robót budowlanych niż dokonane zgłoszenie, organ uznał za nieudowodnioną, gdyż dokumentacja fotograficzna przedłożona przez skarżącego nie jest wystarczającym i w pełni wiarygodnym dowodem. Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie inwestorzy i uczestnik postępowania. Inwestorzy zarzucili naruszenie art. 49b Prawa budowlanego; zaś uczestnik postępowania zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 49b ust. 1 oraz 30 ust. 2 i 5 Prawa budowlanego, art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 142 K.p.a., art. 111 § 1 K.p.a., art. 104 § 2 K.p.a., art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, art. 7 K.p.a. w. zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. oraz art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na obie skargi [...] WINB wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1518/15, uwzględniając skargi, wskazał na moc wiążącą ww. wyroku o sygn. akt II SA/Kr 394/11. Mając to na uwadze Sąd wypowiedział ocenę, zgodnie z którą nie można było w sprawie uznać, że przedmiotowe korty zostały wybudowane bez zgłoszenia. Tym samym organ nie mógł wydać decyzji na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, który odnosi się właśnie do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia. Oceny tej nie zmienia fakt wybudowania kortów w innymi miejscu. Można natomiast przyjąć, że doszło do odstąpienia od zgłoszenia. Chociaż inwestorzy podnoszą, że dołączone do zgłoszenia rysunki miały charakter pomocniczy, to jednak wskazywały one konkretne odległości od granic działki i nie można przyjąć, że inwestorzy nie byli nimi w żaden sposób związani. Rysunek stricte pomocniczy w ogóle nie wskazywałby konkretnych odległości bądź czyniłby to w znacznym przybliżeniu. W przedmiotowej sprawie należało też rozważyć, czy inwestorzy, wykonując rozbudowany system odwodnień, nie odstąpili od zgłoszenia, nie przekroczyli jego zakresu. Powyższe okoliczności objęte są bowiem hipotezą art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., II OSK 155/11). A zatem wykonane prace ziemne i niezgodność inwestycji z ww. rozporządzeniem Wojewody dawały podstawę do przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 i art. 51 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA o sygn. akt II OSK 150/10). Jednak powyższa ocena jest o tyle trafna, o ile nie doszło do rozpoczęcie budowy ww. kortów przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu, na co wskazywał uczestnik postępowania, a czego nie ustaliły organy nadzoru budowlanego. Stwierdzenie takiej okoliczności przesądzałoby bowiem, że korty zostały wybudowane bez wymaganego zgłoszenia, bo dokonane zgłoszenie nie było skuteczne. Takie naruszenie prawa budowlanego objęte jest zaś hipotezą art. 49b Prawa budowlanego. W takiej sytuacji organy nie byłyby związane ww. wyrokiem o sygn. akt II SA/Kr 394/11, bowiem nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych, która pozwala na odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej przez ten Sąd. W pierwotnym postępowaniu kwestia daty rozpoczęcia robót budowlanych w ogóle nie była podnoszona, a w związku z tym nie była również przedmiotem analizy Sądu. W ocenie Sądu, nie budzi zatem wątpliwości, że organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. W zależności bowiem od prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie wymagane będzie przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49b Prawa budowlanego bądź postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 tej ustawy. Ponadto zakresem rozstrzygnięcia organy nie objęty też innych wybudowanych na tej samej działce kortów do tenisa w związku z drugim zgłoszeniem, choć w tym zakresie wszczęto postępowanie i poczyniono stosowne ustalenia. Nie wydając w tym zakresie rozstrzygnięcia organy narażają się na słuszny zarzut bezczynności w tym przedmiocie. Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego braku rozstrzygnięcia co do wybudowanej studni Sąd wskazał, że znajduje się ona poza terenem kortów, nie stanowi ich elementu i nie była przedmiotem postępowania. Ponadto budowa studni wierconej, jak słusznie zauważa skarżący, wymaga pozwolenia na budowę, a zatem w przypadku ewentualnej samowoli budowlanej postępowanie musiałoby być prowadzone odrębnie w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyli inwestorzy, wnosząc o przeprowadzenie rozprawy oraz uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 170 p.p.s.a. przez brak zastosowania się do motywów rozstrzygnięcia WSA w Krakowie określonych w prawomocnym wyroku o sygn. akt: II SA/Kr 394/11 i sformułowanie nowej oceny prawnej sprzecznej z dotychczasowym stanowiskiem, w zakresie wskazania na konieczność zbadania przez organy nadzoru budowlanego, czy wykonany system odwodnienia nie stanowi odstępstwa od dokonanego zgłoszenia i przekroczenia jego zakresu; - art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia wyroku niespełniającego wymogów stawianych przez ustawodawcę przez brak odniesienia się do twierdzeń zawartych w skardze dotyczących charakteru odstępstw od zgłoszenia, braku uzasadnienia istotnego odstępstwa od przepisów szczególnych oraz zawarcie sprzecznych twierdzeń w zakresie jednoczesnego naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że norma prawna zawarta w tym przepisie obejmuje swą hipotezą odstępstwa od dokonanego zgłoszenia; - art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wykonanie kortów tenisowych jak w zgłoszeniu wzdłuż granicy z sąsiednią działką, ale przesuniętych w porównaniu z odległościami zaznaczonymi na rysunkach załączonych do zgłoszenia, stanowi prowadzenie robót budowlanych wykonywanych z naruszeniem art. 30 ust. 1 tej ustawy; - art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i przyjęcie, że norma prawna zawarta w tym przepisie obejmuje swą hipotezą roboty budowlane wykonywane na podstawie zgłoszenia w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach; - art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że budowa studni wierconej na potrzeby zwykłego korzystania z wód wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego. Odnośnie zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 170 p.p.s.a. nie można w okolicznościach tej sprawy stwierdzić aby zaskarżony wyrok był niezgodny z oceną prawną wypowiedzianą w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 394/11. Zgodnie z wiążącą oceną zawartą w ww. wyroku zakresem postępowania wyjaśniającego powinna zostać objęta nie tylko ocena legalności budowy odwodnienia kortów, lecz to w jakim zakresie inwestorzy, realizując inwestycję budowy kortów, przekroczyli zakres zgłoszenia. Chodzi bowiem w ogólności o ustalenie czy wybudowanie kortów tenisowych nastąpiło w sposób zgodny z prawem. Stąd po ww. wyroku niewadliwie zakresem postępowania wyjaśniającego objęto budowę kortów tenisowych, co w ramach prawidłowo przeprowadzonego postępowania wymagało także ustalenia terminu rozpoczęcia robót budowlanych w kontekście dokonanego zgłoszenia. Ma rację Sąd I instancji, że ustalenie tej okoliczności ma istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ decyduje o zastosowaniu odpowiedniego trybu postępowania, a mianowicie postępowania legalizacyjnego wynikającego z art. 49b Prawa budowlanego (jeżeli do rozpoczęcia robót budowlanych doszło przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu, o jakim mowa art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego) bądź postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Chodzi bowiem o ustalenie, czy dokonane zgłoszenie było skuteczne. Dodatkowo należy wskazać, że w ogólności dokonane zgłoszenie jest o tyle skuteczne, o ile jest zgodne z prawem. To, że zgłoszenie stanowi uproszczoną formę uzyskania zgody na realizację inwestycji nie oznacza braku możliwości poddania jego oceny pod względem zgodności z prawem, co sprowadza się do ustalenia czy dokonane zgłoszenie było skuteczne. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 170 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Nie można doszukać się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie o jakim mowa w zarzucie skargi kasacyjnej. W tej bowiem sprawie Sąd I instancji niewadliwie ocenił, że zrealizowanie kortów tenisowych w innym miejscu niż przewiduje zgłoszenie stanowi o odstąpieniu od zgłoszenia, co uzasadnia wdrożenie postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, o ile istnieją podstawy do uznania skuteczności zgłoszenia, co w tej sprawie wymaga ustalenia terminu rozpoczęcia robót budowlanych. Nie chodzi przy tym o wykazanie czy doszło do istotnego odstąpienia od zgłoszenia, ponieważ wskazane naruszenie objęte jest treścią art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który dotyczy wykonanych robót budowlanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Uzasadniając stanowisko w tym zakresie Sąd I instancji oparł się na orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W skardze kasacyjnej tej oceny zaś nie podważono. Wbrew sformułowanemu zarzutowi skargi kasacyjnej brak jest podstaw do stwierdzenia aby w omawianym zakresie Sąd I instancji nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stosownej oceny; zaś ewentualny brak wypowiedzi w zakresie "istotnego" odstępstwa od zgłoszenia nie miał wpływu na wynik sprawy. Nie można też doszukać się sprzecznych twierdzeń w zakresie jednoczesnego naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Ustalenia stanu faktycznego konkretnej sprawy mogą przecież stwarzać podstawę do prowadzenia postępowania naprawczego w związku ze stwierdzeniem zaistnienia więcej niż jednej przesłanki wynikającej z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Poszczególne punkty ustępu 1 artykułu 50 Prawa budowlanego są połączone spójnikiem "alternatywy nierozłącznej" (lub), co umożliwia prowadzenie postępowania naprawczego w oparciu o więcej niż jedną przesłankę z ustępu 1. Dlatego odstąpienie od warunków wynikających ze zgłoszenia (przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 3) nie wyklucza możliwości stwierdzenia czy inwestycja jest zgodna z przepisami prawa, w tym z przepisami ww. rozporządzenia Wojewody (art. 50 ust. 1 pkt 4). Wbrew temu zarzutowi skargi kasacyjnej, stosowna wypowiedź Sądu I instancji w tym zakresie zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego jako pełna, spełnia wymogi, o jakich mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazuje bowiem nie tylko na zaistnienie ewentualnej podstawy do prowadzenia postępowania naprawczego z art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, lecz także z art. 50 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Odnośnie wskazywanej w skardze kasacyjnej zbyt szerokiej wykładni art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jaką zastosował Sąd I instancji, należy wskazać, że usprawiedliwienia działań inwestorów w okolicznościach niniejszej sprawy nie może stanowić obowiązująca zasada wolności budowlanej (art. 4 Prawa budowlanego). Realizacja danej inwestycji korzysta z tej zasady o ile została zrealizowana odpowiednio np. zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. W ramach zasady wolności budowlanej inwestor nie może zrealizować swojego uprawnienia w sposób dowolny, lecz tylko w granicach wyznaczonym przez przepisy obowiązującego prawa. Także odformalizowanie procedury inwestycyjno-budowlanej nie pozwala na wywodzenie z takiej okoliczności uprawnienia inwestora do dowolnego działania. W niniejszej sprawie ten zakres działania wyznaczyli sami inwestorzy, dokonując stosownego zgłoszenia (zgłoszeń), jednak, jak wykazało dotychczas przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, wykonali korty tenisowe niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem, czego nie kwestionują, lecz próbują uzasadnić, że posiadali takie uprawnienie wynikające z obowiązującego prawa. Uwzględnienie zaś takiej okoliczności w świetle art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie świadczy o dokonaniu wykładni rozszerzającej tego przepisu, a wręcz przeciwnie – stanowi o umożliwieniu inwestorowi doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem przez zastosowanie względniejszej dla inwestora procedury legalizacyjnej tzw. "postępowania naprawczego" z art. 50-51 Prawa budowlanego. Próba zaś obalenia tego stanowiska musiałaby prowadzić do stwierdzenia, że jeżeli nie zachodzi przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, to powraca problem skuteczności zgłoszenia – realizacji innej inwestycji bez zgłoszenia, a więc konieczności zastosowania postępowania legalizacyjnego (prowadzonego w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego), które celem legalizacji wymaga m.in. uiszczenia stosownej opłaty legalizacyjnej. Ponadto strona skarżąca kasacyjnie powinna mieć na względzie, że to w wiążącym wyroku o sygn. akt II SA/Kr 394/11 WSA w Krakowie wskazał na wymagające wyjaśnienia zagadnienie "przekroczenia zakresu zgłoszenia". Jeżeli zaś do takiego doszło w tej sprawie, to uzasadnionym było prowadzenie postępowania w trybie naprawczym z art. 50-51 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2014 r., II OSK 2644/12). Oczywiście każdy przypadek wyjścia przez inwestora poza zakres zgłoszenia, czy też jego odstąpienia lub zmiany od dokumentacji załączonej do zgłoszenia musi być rozpatrywany indywidualnie i w zależności od dokonanych ustaleń powinny zapadać decyzje w odpowiednim trybie z Prawa budowlanego. W ogólności zaś zrealizowanie inwestycji w innym miejscu lub w szerszym zakresie (np. dodatkowo z odwodnieniem, co z reguły powinny posiadać korty tenisowe) niż wynika to ze zgody właściwego organu architektoniczno-budowlanego (w tej sprawie tzw. "milczącej zgody" w związku z dokonanym zgłoszeniem i brakiem sprzeciwu), jeżeli w sposób oczywisty nie zmienia to charakteru inwestycji i jej zasadniczych paramentów, stanowi o odstąpieniu przez inwestora od warunków tej zgody (zgłoszenia). Poza tym argumentacja strony skarżącej (inwestorów) w omawianym zakresie (dot. prymatu zasady wolności budowlanej) nie ma decydującego wpływu na wynik sprawy, ponieważ w tej sprawie nie tylko chodzi o kwestię odstąpienia od zgłoszenia, lecz także niezgodności inwestycji z przepisami prawa, co wypełnia przesłankę z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego do wdrożenia trybu naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego. Niewadliwie w sprawie oceniono, że niezgodność przedmiotowej inwestycji z przepisami ww. rozporządzenia Wojewody (są to przepisy prawa powszechnie obowiązującego) wymaga uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego z uwagi na przesłankę jaką zawiera art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Tej zaś oceny w skardze kasacyjnej skutecznie nie podważono. Nie wykazano bowiem aby budowa przedmiotowych kortów tenisowych była zgodna z przepisami ww. rozporządzenia, w kontekście wskazywanego zakazu zabudowy. Jednak w tej sprawie Sąd I instancji nie przesądził o zastosowaniu odpowiedniego trybu postępowania, ponieważ do tego wymagane będzie dokonanie w sprawie dodatkowych ustaleń, czy inwestorzy rozpoczęli realizację kortów przed upływem terminu do wniesienia przez organ sprzeciwu. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego w odniesieniu do kwestii budowy studni wierconej. Jak ocenił Sąd I instancji, kwestia legalności budowy tej studni nie ma znaczenia dla wyniku przedmiotowej sprawy, ponieważ znajduje się ona poza terenem kortów, nie stanowi ich elementu i nie była przedmiotem postępowania. Tej zaś oceny strona skarżąca kasacyjnie nie podważyła. W konsekwencji wskazywane w skardze kasacyjnej zagadnienie, czy na budowę studni było wymagane pozwolenie na budowę, nie mieści się w granicach niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny upoważniony jest do rozstrzygania w granicach danej sprawy. Dlatego też Sąd I instancji nie powinien w tym zakresie w sposób kategoryczny wypowiadać oceny prawnej, tym bardziej, że to w zależności od konkretnych okoliczności związanych z budową studni można by dopiero przesądzić czy jej budowa wymaga pozwolenia na budowę, czy też – nie (patrz orzecznictwo NSA: wyrok z 12 maja 2015 r., II OSK 2436/13; wyrok z 29 kwietnia 2014 r., II OSK 2882/12; wyrok z 10 kwietnia 2014 r., II OSK 2713/12; wyrok z 7 lutego 2012 r., II OSK 2227/10). Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło