VII SA/Wa 210/08
WyrokWSA w Warszawie2008-04-10
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Bogusław Cieśla, Dariusz Turek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odroczeniu terminu rozbiórki budynku, wydana na podstawie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, gdy inwestor dopuścił się przestępstwa fałszerstwa dokumentu przy uzyskiwaniu pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o odroczeniu terminu rozbiórki, wydana na podstawie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., nie jest dotknięta wadą nieważności. Pomimo popełnienia przez inwestora przestępstwa fałszerstwa dokumentu, postępowanie karne zostało umorzone na mocy amnestii, a samo odroczenie miało charakter uznaniowy, oparty na analizie względów społecznych i gospodarczych, która nie nosiła znamion rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Prokurator zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o odroczeniu terminu rozbiórki budynku mieszkalnego. Prokurator zarzucił rażące naruszenie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., wskazując na bezpodstawne przyjęcie, że odroczenie było uzasadnione względami społecznymi i gospodarczymi, zwłaszcza w kontekście popełnienia przez inwestora przestępstwa fałszerstwa dokumentu przy uzyskiwaniu pozwolenia na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja o odroczeniu miała charakter uznaniowy i nie nosiła znamion rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Sygnatura akt VII SA/Wa 210/08
UZASADNIENIE
Prokurator Okręgowy w [...] sprzeciwem z dnia [...] maja 2007 r., na podstawie art. 184 § 1 i 2 w zw. z art. 157 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, zaskarżył ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] października 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2002r., którą odroczono wyznaczony decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. termin rozbiórki budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. P. [...] w W., do dnia 31 grudnia 2022 r.
Decyzji tej Prokurator zarzucił rażące naruszenie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.) polegające na bezpodstawnym przyjęciu, iż odroczenie rozbiórki budynku mieszkalnego przy ul. P. [...] w W., do dnia 31 grudnia 2022 r. było uzasadnione względami społecznymi i gospodarczymi. Na podstawie art. 186 kodeksu postępowania administracyjnego Prokurator wniósł o wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt. 2 kodeksu postępowania administracyjnego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2007 r. po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2002 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r.
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r., wydaną na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał A. S. przymusową rozbiórkę budynku mieszkalnego wybudowanego na terenie działki znajdującej się przy ul. P. [...] w W. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2000 r. Następnie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2002 r., sygn. akt. IV SA 1244/00, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę A. S. na powyższą decyzję [...] WINB.
Pismem z dnia [...] lutego 2002 r. A. S. - złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wniosek o odroczenie wykonania na okres 40 lat rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz o zezwolenie na czasowe, wykorzystanie go na cele mieszkalne.
Uzasadniając wniosek wskazał na fakt zrealizowania inwestycji w oparciu o posiadaną w dacie budowy, decyzję ostateczną Architekta Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1989 r. Nr [...] zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego wraz z zatwierdzeniem planu realizacyjnego zabudowy siedliskowej, która to decyzja dopiero w okresie późniejszym została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] września 1993 r.
Nadto podniósł, że budynek objęty nakazem rozbiórki zaspokaja jego potrzeby mieszkaniowe. Wskazał na zły stan zdrowia, przebytą operację serca, przewlekłą chorobę wieńcową, astmę oskrzelową, cholesterolemię, nerczycę, nerwicę znacznego stopnia. Zagrożenie życia spowodowane stresami i napięciami emocjonalnymi w sytuacji przymusowego wykonania rozbiórki budynku stanowiącego miejsce zamieszkania i znaczny majątek - powinno być w ocenie inwestora uznane za wyjątkowo ważny powód w kategoriach społecznych, sprzeciwiający się wykonaniu rozbiórki w aktualnej sytuacji zdrowotnej.
Nadto podniósł, iż za odroczeniem rozbiórki omawianego budynku przemawiają także względy gospodarcze. Bowiem, wykonanie rozbiórki budynku, spowodowałoby realną szkodę w wysokości 80% jego wartości tj. ok. 320.000,- zł.
Do wniosku inwestor dołączył, zaświadczenie o stanie zdrowia oraz opinię o stanie technicznym budynku.
Po przeprowadzeniu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r., orzekł o odroczeniu terminu rozbiórki - do dnia 31 grudnia 2022 r. oraz zezwolił na użytkowanie budynku zgodnie z przeznaczeniem, tj. na cele mieszkalne.
Organ powiatowy w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż wziął pod uwagę względy społeczne i gospodarcze. Do względów społecznych zaliczył fakt, że budynek w stosunku do którego został wydany nakaz rozbiórki zaspokaja potrzeby mieszkaniowe inwestora w którym mieszka od roku 1992 oraz jego aktualny stan zdrowia. Natomiast do względów gospodarczych dobry stan techniczny budynku, wynikający z opinii technicznej. Organ zauważył też, iż nakaz rozbiórki został wydany ze względów urbanistycznych a aktualnie na terenie tym udzielane są pozwolenia na budowę i od lat istnieją budynki mieszkalne.
Powyższa decyzja została zaskarżona do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją Nr [...] z dnia [...].10.2002 r., utrzymał ją w mocy. Organ wojewódzki poparł w całości stanowisko organu I instancji.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 11 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1327/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. P. na tę decyzję [...] WINB Nr [...] z dnia [...] października 2002 r.
Organ wskazał, że w toku postępowania nieważnościowego badał czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] października 2002 r. To jest czy w związku z wydawaniem decyzji objętej kontrolą wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w przepisie art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, tj. czy decyzja: wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, była nie wykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
W ocenie organu przy wydawaniu kontrolowanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zaszła żadna z wymienionych w przepisie art. 156 § 1 kpa przesłanek, skutkujących koniecznością orzeczenia jej nieważności. Wydanie badanej decyzji organu wojewódzkiego miało swoją podstawę prawną w przepisie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Stosownie do tego przepisu organ odwoławczy - zadaniem którego jest ponowne kompleksowe rozpatrzenie sprawy - w sytuacji dokonania ustaleń zgodnych z rozstrzygnięciem organu I instancji, zobowiązany jest do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.
Z kolei decyzja organu orzekającego w pierwszej instancji wydana została na podstawie przepisu art. 39 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm.). Przepis ten stanowił, że jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa wart. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji.
Po dokonaniu analizy tego przepisu organ uznał, iż odroczenie orzeczonej przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego mogło być dokonane w przypadkach szczególnych, uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi. Przy ustaleniu istnienia powyższych względów - organ miał możliwość (nie zaś obowiązek) orzeczenia o odroczeniu. Wydawana na podstawie przepisu art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. decyzja miała charakter uznaniowy.
Charakter uznaniowy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oznaczał, iż organ ten przy ustalonym stanie faktycznym miał możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego sposobu rozstrzygnięcia wniosku o odroczenie wykonania rozbiórki. Skoro ustawodawca zagwarantował organowi stosującemu przepis art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. możliwość wyboru rodzaju rozstrzygnięcia, to w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, akt wyboru nie może obecnie podlegać kontroli w trybie nieważnościowym.
Przy czym aby organ administracji publicznej mógł podjąć rozstrzygnięcie w ramach tzw. uznania administracyjnego powinien wcześniej wyczerpująco zbadać okoliczności sprawy, prowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowo-wyjaśniające, a w konsekwencji dokonana (wykazana w uzasadnieniach kontrolowanej i poprzedzającej ją decyzji) ocena stanu faktycznego nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. W niniejszej sprawie organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji przedstawiły w sposób poprawny - jakie okoliczności wzięły pod uwagę. Dokonana przez nie ocena materiału dowodowego nie wykazuje naruszenia zasad logiki, czy doświadczenia życiowego. Z akt sprawy nie wynika również, iżby organy pominęły istotne dla sprawy dowody. Wskazano również, iż w przepisie art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. ustawodawca nie przewidział żadnego ograniczenia dotyczącego terminu odroczenia, poprzez na przykład wskazanie maksymalnego terminu. Pozostawało to również przedmiotem uznania organu i jako takie nie mogło podlegać kontroli w postępowaniu nieważnościowym.
Organ podkreślił też, iż w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11.01.2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1327/05, oddalił skargę A. P. złożoną na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. nie znajdując podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r.
Wskazał, że wadliwe było uznanie, iż zachodziły przesłanki przewidziane w art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. w sytuacji, gdy A. S. oskarżony był o to, że: "w kwietniu 1989 r. na podaniu z dnia [...].04.1989 r. skierowanym do Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego o wydanie pozwolenia na budowę budynku przechowalniczo-składowego na terenie działki przy ul. P. [...] w W., podrobił podpis współwłaściciela tejże działki A. P. a następnie złożył to podanie w dniu [...].04.1989 r. w wymienionym Wydziale - tj. o czyn z art. 265 § 1 d.kk". Postępowanie karne przeciwko A. S. oskarżonemu o popełnienie wyżej opisanego przestępstwa Sąd umorzył na podstawie ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii.
Rażącym naruszeniem przepisu art. 39 Prawa budowlanego było w tej sytuacji wydanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] października 2002 r. akceptującej odroczenie terminu rozbiórki.
Nadto wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2006 r. VII SA/Wa 1327/05 oddalając skargę A. P. na w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. stwierdził jedynie w uzasadnieniu, iż w przedmiotowej sprawie skarżący utracił przymiot strony i legitymację do czynnego zwalczania zaskarżonej decyzji. To było powodem oddalenia skargi a nie okoliczność, iż Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2007 r.
Organ ponownie badał, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2002 r.
Wskazał, że stwierdzenie nieważności stanowi nadzwyczajny środek weryfikacji decyzji administracyjnej, będący wyjątkiem od zasady trwałości decyzji, wyrażonej w art. 16 kpa. Instytucja ta służy eliminacji z obrotu prawnego jedynie takich rozstrzygnięć, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawa i systemu prawnego. Orzekając w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej rozstrzygał wyłącznie co do nieważności decyzji albo wydania jej z naruszeniem prawa, a nie o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy.
Decyzja organu orzekającego odroczenie terminu rozbiórki wydana została na podstawie przepisu art. 39 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm.). Przepis ten stanowił, że jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji.
Analiza powyższego przepisu wykazała, iż odroczenie orzeczonej przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego może być dokonane w przypadkach szczególnych, uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi.
Charakter uznaniowy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r., (a w konsekwencji utrzymującej ją w mocy decyzji [...] WINB z dnia 25 października 2002 r.), oznaczał, iż organ ten przy ustalonym stanie faktycznym miał możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego sposobu rozstrzygnięcia wniosku o odroczenie wykonania rozbiórki.
Prowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowo-wyjaśniające, a w konsekwencji dokonana ocena stanu faktycznego nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Organy obu instancji, opierając się na materiałach sprawy uznały, iż wniosek A. S. zasługuje, aczkolwiek w znacznie mniejszym niż żądany, okresie, na uwzględnienie. Organy przedstawiły w sposób poprawny jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę a dokonana ocena materiału dowodowego nie wykazuje się naruszeniem zasad logiki, czy doświadczenia życiowego.
Prokurator Okręgowy w [...] wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] października 2002 r. w przedmiocie odroczenia wyznaczonego decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. termin rozbiórki budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. P. [...] w W.
Decyzji tej zarzucił rażące naruszenie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) polegające na bezpodstawnym przyjęciu, iż odroczenie rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego było uzasadnione względami społecznymi i gospodarczymi.
Wniósł o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią decyzji z dnia [...] października 2007 r. Prokurator przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2005 r. OSK 1867/04 w którym wskazano, iż art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ma zastosowanie w tych przypadkach gdy "indywidualny subiektywny z natury interes inwestora, polegający na korzystaniu z obiektu budowlanego będzie zbieżny z ogólnie pojmowanym interesem społecznym lub gospodarczym".
Ponadto wskazał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 1998 r. IV SA 612/96/LEX nr 43302) gdzie Sąd stwierdził, iż "treść art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. wskazuje, że odroczenie orzeczonej przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego może być dokonane w przypadkach szczególnych, uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi. Trudno za takie względy uznać sytuację, gdy skarżący w sposób świadomy, ignorując bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa budowlanego dopuszczające realizację budynku mieszkalnego uzyskaniem przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę, zignorował także prawo właściciela do nieruchomości, na której zrealizował ten obiekt".
W ocenie Prokuratora w świetle powyższych wywodów Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest możliwe uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki przewidziane art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. w sytuacji, gdy A. S. oskarżony był o przestępstwo fałszerstwa dokumentu (zgody współwłaściciela na dysponowanie działką na cele budowlane) - tj. o czyn z art. 265 § 1 d.kk.
Za szczególnie chybioną Prokurator uznał argumentację organu, który jako względy społeczne przemawiające za odroczeniem rozbiórki wskazał okoliczność, iż budynek w stosunku, do którego został wydany nakaz rozbiórki zaspokaja potrzeby mieszkaniowe inwestora. Wadliwe było również wskazanie na dobry stan techniczny budynku jako przesłanki skorzystania z art. 39 Prawa budowlanego. Także stan zdrowia inwestora podany jako przesłanka zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 39 Prawa budowlanego nie zasługiwał na uwzględnienie. Bowiem z natury rzeczy dokonanie rozbiórki jest "stresogennym" wydarzeniem, które może mieć wpływ na stan zdrowia inwestora.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając wyrokiem z dnia 11 stycznia 2006 r. VII SA/Wa 1327/05 skargę A. P. na w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. stwierdził w uzasadnieniu, iż w przedmiotowej sprawie skarżący utracił przymiot strony i legitymację do czynnego zwalczania zaskarżonej decyzji. Sąd podniósł, iż postanowieniem z dnia 2 lutego 2002 r. II Ns 1594/00 Sąd Rejonowy dla [...] zniósł współwłasność nieruchomości położonej w W. przy ul. P. [...] w W., na której inwestor wzniósł budynek objęty decyzją o rozbiórce. W związku z powyższym powstała działka nr [...] o pow. 21090 m2 stanowiąca własność A. i A. małżonków P. oraz działka nr [...] o pow. 21089 m2 stanowiąca własność A. S. Reasumując Sąd stwierdził, iż "w sprawie, której przedmiotem jest badanie legalności decyzji o odroczeniu terminu rozbiórki, orzeczonej ostateczną decyzją administracyjną rozbiórki, z chwilą zniesienia współwłasności A. P. utracił przymiot strony i legitymację czynną do zwalczania zaskarżonej decyzji."
W świetle tych stwierdzeń w ocenie Prokuratora, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję z dnia [...] października 2002 r. w sposób rażący naruszył granice uznania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem decyzja odpowiada prawu.
Zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ustalił, iż wydanie decyzji na podstawie art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. miało charakter uznaniowy. Z tej racji kryteria oceny wynikające z określonej sytuacji faktyczno-prawnej, pozwalające na zastosowanie przez organ przepisu są mniej ostre, niż przy wydawaniu decyzji związanej.
Charakter decyzji opartej na przepisie art. 39 ustawy Prawo budowlane z
1974 r. pozwalał na odroczenie lub odmowę odroczenia wydanego wcześniej nakazu rozbiórki. Zatem w ustalonym stanie faktycznym organ miał możliwość wyboru rozstrzygnięcia.
Mimo to w ocenie Sądu ten rodzaj decyzji może być co do zasady obarczony wadą rażącego naruszenia prawa z tego powodu, że istniejący stan faktyczny był niemożliwy do zaakceptowania z punktu widzenia przesłanek zastosowania art. 39 Prawa budowlanego, to jest względów społecznych i gospodarczych. Przykładem takiego działania mogłoby być odroczenie nakazu rozbiórki obiektu, który powstał na terenie ścisłego rezerwatu ochrony przyrody, w sytuacji kiedy korzystanie z niego w sposób ewidentny z ochroną przyrody pozostaje w sprzeczności.
Chodzi zatem o stan faktyczny, który w istocie wykluczał zastosowanie normy prawnej z art. 39 Prawa budowlanego i kiedy nie można by znaleźć żadnych przesłanek w postaci względów społecznych i gospodarczych pozwalających na uznanie za celowe przedłużenie okresu istnienia danego obiektu budowlanego.
Tymczasem nie było tak w niniejszej sprawie. Organ wydający decyzję dokonał analizy sytuacji faktyczno- prawnej, ocenił zgromadzony materiał dowodowy i uznał , iż możliwe jest odroczenie orzeczonego nakazu rozbiórki. Przy czym oceniając materiał dowodowy i odnosząc się do argumentacji zawartej we wniosku inwestora nie naruszył rażąco zasad logicznego rozumowania ani zasad wynikających z doświadczenia życiowego. Swoją analizę odniósł do ustawowych przesłanek dających podstawę do odroczenia nakazu rozbiórki, to jest istnienia względów społecznych i gospodarczych.
Prokurator Okresowy twierdził, że organ nie mógł wydać decyzji o odroczeniu nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy zobowiązany do niej inwestor podrobił podpis współwłaściciela działki A. P. a następnie złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę do właściwego organu. Jednak przesłanki stosowania art. 39 dawnego Prawa budowlanego należą do norm o charakterze administracyjno-prawnych. Nadto wskazać trzeba, że postępowanie karne wobec A. S. zostało umorzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 grudnia 1989r. o amnestii. Skoro postępowanie przeciwko inwestorowi z woli ustawodawcy zostało umorzone to nie można wyprowadzać z tego skutków dalej idących jak tylko stwierdzenie, że ustawodawca uznał, iż do tego typu czynów mogą mieć zastosowanie przepisy o amnestii (a nie dotyczyły one czynów o wielkiej społecznej szkodliwości).
Poza tym nie mógł odnieść skutku zarzut Prokuratora, iż organy powołały wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2006 r. w kontekście prawidłowości kontrolowanej decyzji. Wprawdzie w toku niniejszego postępowania organy stwierdziły, że Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na kwestionowaną decyzję nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności, ale argument ten przytoczony został tylko ubocznie, a poprzedzony został wyczerpującą analizą sprawy w kontekście wniosku o stwierdzenie nieważności i zarzutów tam zawartych.
Ponadto podkreślić trzeba, że sytuacja na dzień orzekania w sprawie o stwierdzenie nieważności jest inna, gdyż współwłaściciel A. P. stał się wyłącznym właścicielem odrębnej działki, wobec zniesienie współwłasności.
Wprawdzie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oceniał kwestionowaną decyzję na datę jej wydania, tym niemniej okoliczności zaistniałe po tej dacie - to jest zniesienie współwłasności oraz zmiany w Prawie budowlanym, które zliberalizowały podejście do samowoli budowlanych nie pozostają bez wpływu ma kryteria oceny stosowane w toku postępowania nieważnościowego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło