VII SA/Wa 2102/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-17
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji nakładającej obowiązki naprawcze w budownictwie, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, może być zasadna, gdy pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła przed wydaniem decyzji naprawczej?Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji naprawczej jest zasadna, jeśli decyzja naprawcza została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracyjny nie może prowadzić postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, ponieważ nie można stwierdzić istotnych odstępstw od nieistniejącej decyzji. Ponadto, wydanie decyzji naprawczej na podstawie dwóch wykluczających się przepisów (art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego) oraz brak określenia terminu wykonania nałożonych obowiązków stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2004 r. Decyzja z 2004 r. nakładała na E. K. i B. S. obowiązki związane z podparciem słupów, zabezpieczeniem nadbudowanej ściany i przedłożeniem projektu budowlanego zamiennego. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2009 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania E. K., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] czerwca 2004 r., Nr [...], nakładającej na E. K. oraz B. S. obowiązek wykonania prawidłowego podparcia słupów w sposób opisany w pkt. 4 ekspertyzy budowlanej i uwzględnienie tego faktu w projekcie zamiennym, zabezpieczenia samowolnie nadbudowanej ściany budynku nr [...] przy ulicy O., wspólnej z budynkiem nr [...], poprzez doprowadzenie do zgodności z wymaganiami ochrony cieplnej i odtworzenie poprzerywanych w części obróbek, zabezpieczających połać dachową budynku nr [...] i wspólną ścianę, przedłożenie 4 egz. projektu budowlanego zamiennego wraz z zaświadczeniami o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, orzeczenia dotyczącego możliwości kontynuacji robót, po wykonaniu wymaganych zabezpieczeń oraz ekspertyzy oceniającej wpływ wykonanych robót na stan techniczny budynku nr [...] przy ulicy O.
Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że organ powiatowy w dniu [...] czerwca 2004 r., wydał decyzję jednocześnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane. Organ stwierdził, iż regulacja art. 51 ust. 1 dotyczy trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania naprawczego:
1. Samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować, tj. których
doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem następuje poprzez nakazanie rozbiórki, zaniechanie dalszych robót bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego;
2. Samowolnych robót budowlanych których doprowadzenie do stanu zgodnego z
prawem następuje poprzez nakazanie wykonania określonych czynności lub robót w wyznaczonym terminie;
3. Istotnego odstąpienia od zatwierdzającego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę.
Tym samym, organ nadzoru uznał, iż organ powiatowy wydając decyzję w oparciu o dwa wykluczające się (rozłączne wobec siebie) przepisy dopuścił się rażącego naruszenia prawa, tj. art. 51 ust 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego z 1994 r.
Ponadto zauważył, iż organ nakładając obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, jest zobowiązany do określenia terminu ich wykonania. Organ powiatowy nie określił żadnego terminu do wykonania w/w obowiązków, co stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż na mocy przepisu pkt 2 ust 1 art. 51 ustawy Prawo budowlane określenie terminu jest obligatoryjne.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzucił również kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa procesowego, bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Organ podniósł, iż organ powiatowy na mocy art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nakazał Inwestorom E. K. i B. S. przedłożenie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Organ zauważył, iż obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego występuje, gdy istotnie odstąpiono od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanego przy ulicy O. w W. została wydana przez Prezydenta W. w dniu [...] marca 1981 r. Dziennik budowy w/w inwestycji zakończono wpisem kierownika budowy z dnia [...] maja 1982 r. W myśl art. 37 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym uprzednio) decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła po upływie 2 lat, czyli w 1984 r. Wygaśnięcie w/w decyzji potwierdził Prezydent W. w ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...]. Tym samym przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w przypadku, gdy inwestycja nie została zakończona, a inwestor nie posiada wymaganego prawem pozwolenia na budowę w wyniku jego wygaśnięcia, roboty budowlane można kontynuować dopiero, gdy inwestor uzyska wydaną przez właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej decyzję o pozwoleniu na budowę, obejmującą roboty budowlane niezbędne do dokończenia takiej inwestycji. Powyższe wynika z przepisu art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym rozpoczęcie albo wznowienie budowy w przypadkach określonych w ust. 1, art. 36 a ust. 2 może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o których mowa w art. 51 ust. 4. Uzyskane w ten sposób pozwolenie na budowę powinno zatwierdzać projekt budowlany obejmujący także tę część obiektu, która została już wykonana.
Organ nadzoru wskazał także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 176/07, zgodnie z którym "jeżeli inwestor pomimo wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, prowadził roboty budowlane, to zgodnie z prawem budowlanym roboty te należy traktować, jako samowolę budowlaną. W takim przypadku organ winien przeprowadzić postępowania naprawcze na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skoro z mocy samego prawa została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja o pozwoleniu na budowę, to organ administracyjny nie mógł przeprowadzić postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego, ponieważ nie można było w ogóle stwierdzić wystąpienia "istotnych odstępstw" od decyzji o pozwoleniu na budowę. Takiej decyzji w dacie wydania decyzji nie było w obrocie prawnym." oraz stwierdził, że organ powiatowy powinien przeprowadzić postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, jednak na pewno nie w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3, gdyż w obrocie prawnym brak było stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę, która de facto wygasła. Tym samym organ ponownie uznał, iż rażąco naruszono art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. K., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o umorzenie postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, albowiem rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła, że wydana została z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 81 i art. 156 k.p.a., a w szczególności poprzez:
- naruszenie art. 107 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób niepełny i jednostronny, jak również poprzez lakoniczne ustosunkowanie się do twierdzeń i zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, lub całkowite pominięcie twierdzeń strony bez ustosunkowania się co do nich w uzasadnieniu decyzji oraz poprzez brak oznaczenia strony postępowania;
- obrazę art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zagwarantowania skarżącej przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Zarzuciła także obrazę art. 156 § 2 k.p.a., poprzez stwierdzenie nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki.
W ocenie skarżącej, za niewystarczające uznać należy uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnośnie zarzutów, twierdzeń i argumentacji skarżącej zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w szczególności w zakresie nieodwracalności skutków prawnych, jakie wywołała decyzja z dnia [...] czerwca 2004 r., które to skutki stanowią negatywną przesłankę do stwierdzenie nieważności tej decyzji. Wskazała, iż organ II instancji bezkrytycznie za organem I instancji, przyjął że podstawą prawną decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. był art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nie wskazując dlaczego, na podstawie jakich ustaleń zawartych w aktach sprawy doszedł do takich, a nie innych wniosków.
Strona skarżąca podniosła, iż w wyniku działań podjętych przez E. K. oraz B. S. przedłożone zostały stosowne opracowania, ekspertyzy (w tym ekspertyzy oceniające wpływ wykonanych robót na stan techniczny budynku nr [...] przy ul. O.), projekty budowlane, wykonane zostało prawidłowe podparcie słupów, zabezpieczona została także m.in. dalsze czynności zabezpieczające połać dachową. Ze wskazanymi działaniami związane były także nakłady finansowe, których bezpośrednią przyczyną były obowiązki i zobowiązania określone w decyzji co do której orzeczono o jej nieważności. Dodatkowo w trakcie wykonywania obowiązków nałożonych w decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. nastąpiła zmiana po stronie osób. którym przysługuje prawo do nieruchomości położonej w W. przy ul. O. [...]. tj. jedyną taką osobą jest tylko E. K. (wcześniej prawo to przysługiwało dwóm osobom tj. E. K. i B. S.). Do zmiany właścicieli nieruchomości doszło w wyniku zawarcia umów cywilnoprawnych, które to podpisane zostały przy uwzględnieniu istnienia decyzji PINB z dnia [...].06.2004 r. Fakt zmiany właściciela powoduje, iż ewentualne skutki związane ze stwierdzeniem nieważności ponosić będzie E. K. - tj. tylko jeden z adresatów decyzji PINB z [...].06.2009r., co uznane winno zostać za niedopuszczalne.
Wskazała również, że decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2004 r., którą stwierdzono wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej J. S. w 1981 r., wydana została po śmierci J. S. i doręczona została m.in. E. K. i B. S., osobom, które w chwili obecnej nie są uznawane przez organy nadzoru za adresatów tej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Strona zarzuciła nadto, iż błędnie organ I instancji uznał, iż Inwestor nie dysponował pierwotnym projektem budowlanym. Podniosła, iż pozwolenie na budowę uzyskał w 1981r. J. S., a po jego śmierci budowę kontynuowali na podstawie zatwierdzonego decyzją administracyjną projektu jego następcy prawni, którzy wstąpili w jego prawa i obowiązki.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) .
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] czerwca 2004 r., Nr [...], nakładającej na E. K. oraz B. S. obowiązek wykonania prawidłowego podparcia słupów w sposób opisany w pkt. 4 ekspertyzy budowlanej i uwzględnienie tego faktu w projekcie zamiennym, zabezpieczenia samowolnie nadbudowanej ściany budynku nr [...] przy ulicy O., wspólnej z budynkiem nr [...], poprzez doprowadzenie do zgodności z wymaganiami ochrony cieplnej i odtworzenie poprzerywanych w części obróbek, zabezpieczających połać dachową budynku nr [...] i wspólną ścianę, przedłożenie 4 egz. projektu budowlanego zamiennego wraz z zaświadczeniami o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, orzeczenia dotyczącego możliwości kontynuacji robót, po wykonaniu wymaganych zabezpieczeń oraz ekspertyzy oceniającej wpływ wykonanych robót na stan techniczny budynku nr [...] przy ulicy O.
Przede wszystkim należy podkreślić, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy, co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy, co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z 28 maja 1985 r. I SA 89/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.
Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych, w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem.
Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zgodnie z którym kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja jest dotknięta przesłanką nieważnościową - rażącym naruszeniem prawa, co wymusza stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Na wstępie wskazać należy, iż organ nadzoru szczebla powiatowego wydał decyzję w oparciu o dwa wykluczające się tryby prowadzenia postępowania naprawczego, unormowane w pkt 2 i 3 art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, które to mogą być stosowane wyłącznie rozdzielnie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 474/07, stwierdził, iż niemożliwe jest wydanie decyzji jednocześnie na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, co wynika z brzmienia tych przepisów, które mogą być stosowane jedynie rozdzielnie. Do takich ich wykładni może prowadzić użyty tam wyraz "albo" (alternatywa rozłączna). Powyższe stanowisko można również odnieść do stanu faktycznego w niniejszej sprawie.
Co więcej organ nakładając obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, jest zobowiązany do określenia terminu ich wykonania. W przedmiotowej sprawie organ powiatowy nie określił żadnego terminu do wykonania w/w obowiązków, co stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż na mocy przepisu pkt 2 ust 1 art. 51 ustawy Prawo budowlane określenie terminu jest obligatoryjne.
Niezależnie od powyższego, stwierdzić należy, iż analiza obowiązków nałożonych kontrolowanym w postępowaniu nieważnościowym rozstrzygnięciem prowadzi do konkluzji, iż podstawą prawną przedmiotowej decyzji był art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który stanowi, że "właściwy organ, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian".
Z akt sprawy wynika, że organ szczebla powiatowego nakazał Inwestorom – E. K. i B. S. m.in. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z zaświadczeniami o których mowa w art. 12 ust 7 ustawy Prawo budowlane.
Należy powtórzyć za organem nadzoru, iż obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego zachodzi w sytuacji, gdy istotnie odstąpiono od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanego przy ulicy O. w W. została wydana przez Prezydenta miasta W. w dniu [...] marca 1981 r. Dziennik budowy w/w inwestycji zakończono wpisem kierownika budowy z dnia [...] maja 1982 r. W myśl art. 37 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym uprzednio) decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła po upływie 2 lat, czyli w 1984 r. Wygaśnięcie w/w decyzji potwierdził Prezydent W. w ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...]. Tym samym przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, a wraz z nią zatwierdzony tą decyzją pierwotny projekt budowlany.
Organ szczebla powiatowego, w związku z faktem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, nie mógł prowadzić postępowania naprawczego w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że w przypadku, gdy inwestycja nie została zakończona, a inwestor nie posiada wymaganego prawem pozwolenia na budowę w wyniku jego wygaśnięcia, roboty budowlane można kontynuować dopiero, gdy inwestor uzyska wydaną przez właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej decyzję o pozwoleniu na budowę, obejmującą roboty budowlane niezbędne do dokończenia takiej inwestycji. Powyższe wynika z przepisu art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym rozpoczęcie albo wznowienie budowy w przypadkach określonych w ust 1, art. 36 a ust. 2 może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o których mowa w art. 51 ust. 4. Uzyskane w ten sposób pozwolenie na budowę powinno zatwierdzać projekt budowlany obejmujący także tę część obiektu, która została już wykonana.
Sąd podziela także stanowisko przywołane we wskazanym przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 176/07, w myśl którego "jeżeli inwestor pomimo wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, prowadził roboty budowlane, to zgodnie z prawem budowlanym roboty te należy traktować, jako samowolę budowlaną. W takim przypadku organ winien przeprowadzić postępowania naprawcze na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skoro z mocy samego prawa została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja o pozwoleniu na budowę, to organ administracyjny nie mógł przeprowadzić postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego, ponieważ nie można było w ogóle stwierdzić wystąpienia "istotnych odstępstw " od decyzji o pozwoleniu na budowę. Takiej decyzji w dacie wydania decyzji nie było w obrocie prawnym".
Stwierdzenie kwalifikowanej wadliwości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] czerwca 2004 r., Nr [...], powoduje, iż nie może się ona ostać w obrocie prawnym.
Tym samym należy uznać stanowisko organów nadzoru, działających w trybie stwierdzenia nieważności, za odpowiadające prawu.
Zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego można zarzucić jednak jedną wadę, która jednakże pozostaje bez istotnego wpływu na zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Mianowicie lakoniczność, w kwestii odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w szczególności dotyczących nieodwracalności skutków prawnych jakie wywołała kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja. Zarzut nieodwracalności skutków prawnych został przywołany również w skardze, jest on jednak niezasadny.
Nieodwracalność skutków prawnych ma miejsce jedynie wtedy, gdy organ administracyjny w drodze postępowania administracyjnego nie może cofnąć ani odwrócić skutków prawnych jakie wywołała decyzja. Zrealizowanie inwestycji lub fakt wykonania obowiązków nałożonych decyzją, nie stanowi w żadnym wypadku nieodwracalnego skutku prawnego, a jedynie skutek faktyczny. Również okoliczność, iż skutki związane ze stwierdzeniem nieważności decyzji ponosić będzie tylko jeden z adresatów decyzji, nie jest podstawą do stwierdzenia, iż doszło do nieodwracalnego skutku prawnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest podgląd, zgodnie, z którym nieodwracalność skutków prawnych wiązana jest ze zdarzeniem prawnym powstałym po wydaniu kwestionowanego aktu, którego organ administracji nie może odwrócić działając w granicach przysługujących mu kompetencji. O nieodwracalności skutków prawnych można mówić m.in. w sytuacji, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło, albo też podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa. (zob. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 28 maja 1992r., III AZP 4/92, OSNCP z 1999/12, poz. 211; wyrok NSA z dnia 16 października 1995 r., IV SA 747/94 Wspólnota 1997/7/26).
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło