VII SA/Wa 2106/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat E. Z. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania J. G. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2013r, nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą T.Z. pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalno - gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu 11 kwietnia 2012r T. Z. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalno– gospodarczego. Do wniosku załączył: wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] , projekt architektoniczno - budowlany posiadający opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia opracowany przez osoby posiadające uprawnienia budowlane i będące członkiem Izby Samorządu Zawodowego, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia; projekt zagospodarowania działki; oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania w powyższej sprawie J. G. wniosła zastrzeżenia co do planowanej przez T. Z. inwestycji, zarzucając, że w wyniku planowanej rozbudowy i nadbudowy zostanie naruszony jej interes prawny oraz projektowana inwestycja spowoduje całkowite zacienienie istniejącego budynku gospodarczego znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie budynku inwestora. Po dokonaniu analizy posiadanych dokumentów, Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. Z. pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalno - gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J.G. zarzucając, że organ wydający decyzję wadliwie zastosował przepis § 12 ust 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który nie dotyczy budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki. Tymczasem budynek inwestora znajduje się w granicy działki i przylega do budynku odwołującej się dlatego należało rozpatrzyć sprawę w świetle § 12 ust 3 pkt 2 w/w rozporządzenia. Zdaniem J. G. wskazany wyżej przepis nie może być zastosowany z uwagi na niespełnione warunki w nim określone. J. G. podniosła, że budynek należący do niej i znajdujący się w granicy działki jest mniejszy od budynku inwestora, nie przylega całą powierzchnią ściany do budynku sąsiedniego i nie zamierza go rozbudowywać. Dalsza nadbudowa i rozbudowa budynku inwestora pogorszy jej warunki bytowe oraz pozbawi i ograniczy dopływ światła dziennego do upraw znajdujących się na jej działce. Organ odwoławczy wskazał, że z projektu zagospodarowania działki nr [...] stanowiącego integralną część projektu budowlanego jednoznacznie wynika, że nadbudowa i rozbudowa budynku mieszkalno - gospodarczego od strony północnej została zaprojektowana z usytuowaniem szczytowej ściany budynku w bezpośrednim sąsiedztwie ze szczytową ścianą budynku gospodarczego usytuowanego w granicy nieruchomości, tj. z działką nr [...] stanowiącą własność sąsiada – J. G. W związku z zasadą bezpośredniego sąsiedztwa organ odwoławczy stwierdził, że nie może odnieść się do przedmiotowej rozbudowy i nadbudowy, gdyż przedstawiony przez inwestora do zatwierdzenia projekt budowlany posiada braki dotyczące opisu i wymaganych rysunków obiektów istniejących, tj. prawidłowości lokalizacji projektowanego budynku z obiektami towarzyszącymi. Wyjaśnił, że zgodnie z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2004 r. nr 109 poz. 1156) wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. Natomiast § 206 ust. 1 w/w rozporządzenia stanowi, że w przypadku o którym mowa w § 204 ust. 5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego obiektu. Organ odwoławczy wskazał, że w omawianym przypadku mamy do czynienia z dwoma budynkami istniejącymi: budynkiem inwestora przeznaczonym do rozbudowy oraz budynkiem gospodarczym na działce nr [...] J. G., do którego ma przylegać przedmiotowa rozbudowa i nadbudowa, natomiast opracowany projekt budowlany zawiera ekspertyzę techniczną tylko jednego budynku, czyli budynku inwestora na działce nr [...]. Zatem brak jest opinii technicznej budynku istniejącego na sąsiedniej działce nr [...]. Podniósł, że projekt architektoniczno - budowlany winien być opracowany zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. nr 120, poz. 1133) powinien zawierać zwięzły opis techniczny oraz część rysunkową w tym formę architektoniczną i funkcję obiektu budowlanego oraz sposób jego dostosowania do otaczającej zabudowy. Natomiast załączony przez inwestora do zatwierdzenia projekt budowlany zawiera tylko trzy elewacje, brak elewacji północnej, oraz na wszystkich rysunkach brak istniejącego budynku usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie, tj. budynku J. G. na działce nr [...]. W odpowiedzi na zarzut skarżącej dotyczący braku dostępu słońca do istniejącego budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w bezpośrednim sąsiedztwie z projektowaną rozbudową i nadbudową organ odwoławczy wyjaśnił, że § 13 w/w rozporządzenia stanowi, że przesłanianie światła dziennego dotyczy jedynie budynków przeznaczonych na pobyt ludzi. Zatem nie ma on zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż budynek skarżącej jest budynkiem gospodarczym, natomiast istniejący budynek mieszkalny skarżącej usytuowany jest ok. 16.0 m od granicy nieruchomości T. Z. Ponadto wyjaśnił, że zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 (tj. 4,0 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy oraz 3,0 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy) od granicy z działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3,0 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Organ odwoławczy wskazał, że w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenił materiał dowodowy uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że wystąpiły okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ ten powinien dokonać analizy przedłożonego projektu budowlanego z uwzględnieniem wskazanych wyżej nieprawidłowości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. G. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że organ odwoławczy nie rozpatrzył całej sprawy w granicach obowiązującego prawa. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie zakwestionował wskazanego przez organ I instancji przepisu § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, który nie odnosi się do budynku usytuowanego w granicy działek. Skarżąca podniosła również, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, który określa jakie warunki muszą być spełnione, aby uzyskać zgodę na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką. Skarżąca wyjaśniła, iż w odwołaniu wskazywała, że jej budynek przylegający do budynku inwestora jest mniejszy i nie zamierza go rozbudowywać. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...]lipca 2013r, nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że żadne inne wady postępowania ani wady rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie sądu stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uzasadnia zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Wadliwy jest pogląd organu odwoławczego, iż brak przedstawienia przez inwestora opinii technicznej dotyczącej istniejącego w granicy działki budynku gospodarczego stanowiącego własność skarżącej uniemożliwia rozpatrzenie sprawy projektowanej nadbudowy i rozbudowy. Przepis § 206 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie został zamieszczony w dziale V, który odnosi się do bezpieczeństwa konstrukcji w fazie projektowania i wykonywania budynków, a wobec tego wykonanie ekspertyzy w tym zakresie może być konieczne także po wydaniu pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem budowy, jak i w toku budowy w celu zapobieżenia zagrożeniom dla bezpieczeństwa budynków istniejących ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2008 r. II OSK 1230/07 ). W zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2013r zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalno - gospodarczego, zostało zawarte rozstrzygnięcie, że roboty budowlane mają być wykonywane "zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz ochronę środowiska". Organ odwoławczy nie wyjaśnił z czego wynikają jego wątpliwości co do wpływu planowanej inwestycji na bezpieczeństwo konstrukcji sąsiedniego budynku skarżącej, usytuowanego w granicy działki do którego przylega budynek inwestora podlegający planowanej rozbudowie i nadbudowie. Z przedstawionej ekspertyzy technicznej zawartej w projekcie budowlanym wynika, że zinwentaryzowany budynek mieszkalno – gospodarczy należący do inwestora i zlokalizowany na działce nr [...] nadaje się do nadbudowy i rozbudowy. Za projekt budowlany odpowiada projektant natomiast organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane: - zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska; - zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi; - kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; - wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W rozpoznawanej sprawie organ dokonał sprawdzenia projektu zagospodarowania działki z § 12 ust 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który nie odnosi się do budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika ustalenie, że z projektu zagospodarowania działki nr [...] stanowiącego integralną część projektu budowlanego jednoznacznie wynika, że nadbudowa i rozbudowa budynku mieszkalno - gospodarczego od strony północnej została zaprojektowana z usytuowaniem szczytowej ściany budynku w bezpośrednim sąsiedztwie ze szczytową ścianą budynku gospodarczego usytuowanego w granicy nieruchomości, tj. z działką nr [...]stanowiącą własność sąsiada – J. G. Skoro budynek mieszkalno – gospodarczy podlegający planowanej rozbudowie i nadbudowie usytuowany jest w granicy nieruchomości, to zastosowanie znajduje § 12 ust 3 pkt 3 warunków technicznych. Trafny jest więc zarzut skargi dotyczący wadliwego zastosowania § 12 ust 3 pkt 3 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Ponownie rozpatrując odwołanie Wojewoda [...] powinien sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania działki z właściwym przepisem warunków technicznych oraz odnieść się do wszystkich zarzutów skarżącej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art 138 § 2 kpa. co uzasadnia jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm ). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy. Wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu Sąd przyznał stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. 2013 r. 461)