VII SA/Wa 2107/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-15

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Daria Gawlak – Nowakowska, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że osoby, których nieruchomości sąsiadują z planowaną inwestycją drogową, nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o zezwolenie na realizację tej inwestycji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że strony skarżące, będące właścicielami nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją drogową, nie posiadają przymiotu strony. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz brak należytego ustosunkowania się do argumentów skarżących wskazujących na ich interes prawny. Ciężar dowodu w zakresie ustalenia statusu strony spoczywa na organie administracji, a nie na stronie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Organ pierwszej instancji (Prezydent Miasta) wydał decyzję zezwalającą na realizację inwestycji, zatwierdził projekt podziału nieruchomości i projekt budowlany, nadając rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że osoby składające odwołania, będące właścicielami nieruchomości sąsiadujących z inwestycją, nie posiadają przymiotu strony. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu i błędne uznanie ich za osoby niebędące stronami.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2013 r. sprawy ze skargi R. P. i S. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz R. P. i S. P. solidarnie kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...]maja 2012 r., nr [...], na podstawie art. 11a ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 193 z 2008 r. poz. 1194 ze zm., zwanej dalej specustawą drogową), po rozpatrzeniu wniosku Miasta [...]: I. zezwolił na realizację inwestycji drogowej p.n. budowa ulicy [...]i [...]w [...]oraz budowę kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, sieci wodociągowej wraz z przyłączami do granic posesji, na działkach oznaczonych przed podziałem nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]; a po podziale [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], II. zatwierdził projekt podziału nieruchomości, III. zatwierdził projekt budowlany przedmiotowej inwestycji oraz w punkcie IV decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 17 specustawy drogowej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...]marca 2012 r. wpłynął wniosek pełnomocnika Miasta [...]o wydanie decyzji zezwalającej na realizację ww. inwestycji drogowej. Podniósł, że ze względu na poszerzenie pasa drogowego inwestycja realizowana jest na podstawie ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Ulice [...]i [...]są drogami gminnymi, zatem organem właściwym do wydania decyzji, zgodnie z art. 11a ust. 1 specustawy drogowej, jest Prezydent Miasta [...]. Zgodnie z art. 11d ust. 1 specustawy drogowej dołączono: opinię Zarządu Województwa [...], opinię [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, opinię Prezydenta Miasta [...], komplet map z przebiegiem drogi i z zaprojektowanym podziałem nieruchomości, analizę powiązania drogi z innymi drogami, cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Projekt budowlany sprawdzono pod względem wymagań określonych w art. 32 ust. 1 i 4, art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133). Analizując wniosek ustalono, że przedmiotowa inwestycja polega na budowie drogi o odcinku krótszym niż 1 km. Zatem planowane przedsięwzięcie nie należy do kategorii przedsięwzięć określonych w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z 2008r. ze zm.) oraz nie znajduje się na terenie obszaru "[...]", a więc nie wymaga przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Prezydent Miasta [...]podniósł, iż wypełniono obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, określony w art. 11d ust. 5 i ust. 6 specustawy drogowej. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie doręczono wnioskodawcy, właścicielom, użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości, a pozostałe strony zawiadomiono poprzez zamieszczenie obwieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej Miasta [...]oraz na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta w [...]. Na skutek tego w dniu [...]maja 2012 r. wpłynęło pismo od mieszkańców, którzy oświadczyli, że nie wyrażają zgody na budowę ulicy zgodnie z przedstawionymi w dokumentacji założeniami. Organ pierwszej instancji wskazał, że ulica [...]stanowi połączenie ulic: [...],[...]i [...]z ulicą [...], będącą jednocześnie drogą wojewódzką nr [...] ([...]-[...]); ulica [...]na odcinku ul. [...]- ul. [...]została zaprojektowana jako 6,0 m jezdnia z obustronnymi chodnikami, ponieważ ma za zadanie zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom i pieszym na włączeniu drogi dojazdowej z drogą wojewódzką. W takich przypadkach niewskazane jest stosowanie ciągów pieszo - jezdnych, które mogą powodować niebezpieczeństwo kolizji i wypadków z udziałem pieszych. Na tym odcinku jest największe natężenie ruchu pojazdów, ze względu na ruch zbiorczy z ulic [...]i [...]. Również ze względu na duże zagęszczenie zjazdów indywidualnych na początku ul. [...]niewskazane jest zastosowanie ciągu pieszo - jezdnego. Ze względu na skrzyżowanie z ulicą [...], aby zapewnić bezpieczeństwo i widoczność, jezdnia powinna zostać w układzie okrawężnikowanym przynajmniej na długości 15 m, natomiast z ulicą [...]przynajmniej 25 m, co pozostawia bardzo krótki odcinek ciągu pieszo - jezdnego. Ulica [...]zaprojektowana jest jako droga o podobnych parametrach jak ulica [...], która ma mniejsze znaczenie w układzie komunikacyjnym, a wybudowana jest jako jezdnia o szer. 6,0 m z jednostronnym chodnikiem. Ponadto parkowanie pojazdów na początkowym odcinku wprowadzi chaos, ograniczy bezpieczeństwo i widoczność. Projektowany układ komunikacyjny ma zapewnić dojazd do posesji znajdujących się na opracowywanym terenie, umożliwić i zapewnić bezpieczny ruch pieszym. Projektowany układ komunikacyjny poprawi zdecydowanie warunki poruszania się na terenie objętym opracowaniem oraz zapewni pełną obsługę komunikacyjną otoczenia. Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]lipca 2012 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. S., E. K., W. L., M. G., M. M., M. Ł., J. S., M. S., A.W., G. P., M. P.. K.P., M. S., E. S., S. P., R. P., I. J., L. B. i R. S. od decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]maja 2012 r., nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazał, że na zasadzie art. 11d ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, organ pierwszej instancji pismem z dnia [...]kwietnia 2012 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek pełnomocnika Miasta [...]z dnia [...]marca 2012 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy [...]i [...]w [...]. Z aktami sprawy i zakresem wskazanego zamierzenia inwestycyjnego można było się zapoznać w Wydziale Architektury i Budownictwa urzędu Miasta w [...]. Uwagi i wnioski można było składa w terminie 14 dni od daty podania niniejszej informacji do publicznej wiadomości. Na stronie Biuletynu Informacji Publicznej oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta w [...]na okres 14 dni zamieszczone zostało obwieszczenie z dnia [...]kwietnia 2012 r. organu pierwszej instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego. Przedmiotowe ogłoszenie opublikowano w prasie lokalnej. Mieszkańcy ulicy [...]i [...]w [...]w piśmie z dnia [...]maja 2012 r. wnieśli o "uwzględnienie w projekcie budowy ulicy [...]naszych uwag przekazanych pismem z dnia [...].05.2012 r. (...) nie wyrażamy zgody na budowę ulicy zgodnie z przedstawionymi w niej założeniami" oraz "prosimy o wyznaczenie terminu spotkania z mieszkańcami (zgodnie z deklaracją Pana Prezydenta celem zakończenia negocjacji dotyczących docelowego projektu budowy ul. [...]". W piśmie z dnia [...]maja 2012 r. projektant złożył wyjaśnienia dotyczące projekty budowy ul. [...]i ul. [...]w [...]. Prezydent Miasta [...]decyzją z dnia [...]maja 2012 r. zezwolił na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy [...]i [...]w [...]oraz budowie kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej i sieci wodociągowej wraz z przyłączami do granic posesji, zatwierdził projekt podziału nieruchomości, zatwierdził projekt budowlany przedmiotowej inwestycji dla inwestora - Miasta [...]. Na zasadzie art. 11f ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, organ pierwszej instancji pismem z dnia [...]maja 2012 r. zawiadomił strony postępowania o wydaniu powyższej decyzji. Na stronie Biuletynu Informacji Publicznej i na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta w [...], na okres 14 dni zamieszczone zostało obwieszczenie organu pierwszej instancji o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej. Powyższe obwieszczenie opublikowano w prasie lokalnej. A. S., E. K., W. L., M. G., M. M., M. Ł., J. S., M. S., A. W., G. P., M. P., K. P., M. S., E. S., S. P., R. P., I. J., L. B., R. S. złożyli odwołania od powyższej decyzji do Wojewody [...]. Wskazali, że nie zgadzają się z projektem budowy ulicy [...]i [...]w [...], zarzucili prowadzenie postępowania bez zapewnienia czynnego w nim udziału stronom oraz mieszkańcom, których posesje znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Ponadto A. S. wskazała, iż planowana inwestycja będzie przebiegała wzdłuż granicy jej posesji (działka ewidencyjna nr [...]) i podniosła, że obecnie toczy się postępowanie rozgraniczeniowe, którego przedmiotem jest ustalenie granicy pomiędzy jej działką nr [...], a działką nr [...] należącą do Miasta [...], na której ma przebiegać część planowanej ulicy [...]. ` Organ odwoławczy stwierdził, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji drogowej podejmowanej w ramach ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 K.p.a.). Podniósł, że z materiału dowodowego wynika, że A. S., E. K., M. G., W. L., M. M., M. Ł., J. S., M. S., A. W., G. P., M. P., .K. P., M. S., E. S., S. P., R. P., I. J., L. B., R. S. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]maja 2012 r., nr [...]. Osoby te nie są współwłaścicielami działek przeznaczonych pod realizację inwestycji drogowej, ani ich działki nie ulegają podziałowi. Również treść odwołania nie ujawniła, iż postępowanie dotyczy ich ewentualnego interesu prawnego. W związku z powyższym Wojewoda [...], działając na podstawie art. 50 § 1 w związku z art. 54 § 1 K.p.a., wezwał do wykazania interesu prawnego w sprawie przedmiotowej inwestycji - w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania pisma. E. K., W. L., M. G., M. M., M. Ł., E. S., I. J., L. B. nie odnieśli się do powyższego w określonym terminie. A. S., J. S., M. S., A. W., G.P., M. P., K. P., M. S., S. P., R. P., R. S. wnieśli pismo z dnia [...]lipca 2012 r., w którym nie wskazali interesu prawnego w powyższej sprawie, podnosząc tylko fakt zamieszkiwania przy ulicy P. i J. objętej powyższą decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Organ odwoławczy wskazał, że orzecznictwo sądowoadministracyjne legitymację strony oparło na pojęciu interesu prawnego, który musi być własny, indywidualny, wywodzący się z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Zatem podstawę prawną legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego określający prawa lub obowiązki podmiotu, który w konkretnym stanie faktycznym i prawnym może żądać ochrony prawnej w postaci wydania określonego aktu administracyjnego. Na powyższą decyzję Wojewody [...]z dnia [...]lipca 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. i R. S., M. i J. S., R. i S. P., M. i G. P., A. W., I. Z.-J. i M. S., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 28 K.p.a.; art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., art. 8 K.p.a. i art. 10 § 1 K.p.a. Podnieśli, że jako właściciele posesji położonych przy ulicy [...] i [...]z oczywistych względów od samego początku uważali się za stronę wszczętego postępowania, gdyż projektowana inwestycja drogowa bezpośrednio graniczy z ich działkami. Ponadto wskazali, iż A. i R. S. są w sporze z Prezydentem Miasta [...]dotyczącym przebiegu granicy pomiędzy ich posesją położoną przy ulicy [...], a graniczącą z nią bezpośrednio działką należącą do Miasta [...], na której ma być realizowana przedmiotowa inwestycja drogowa. Obecnie spór o granicę jest na etapie postępowania rozgraniczeniowego, toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...]. W opinii skarżących nawet z uwagi na sam tylko powyższy spór dotyczący przecież nieruchomości, na której ma być wykonana przedmiotowa inwestycja (budowa ulicy [...]), niedopuszczalnym było wydanie decyzji o zezwoleniu na jej realizację. Wskazali, iż w dniu [...]maja 2012 r. wraz z innymi mieszkańcami ulic [...]i [...]w [...]złożyli pisemne krytyczne uwagi do przedmiotowej inwestycji drogowej, wcześniej zapoznali się także z dokumentacją sprawy w Urzędzie Miejskim w [...]. Podnieśli, że nigdy na żadnym etapie postępowania nikt nie podważał ich statusu strony w niniejszym postępowaniu, udostępniono im akta sprawy, do czego uprawnione są strony bądź ich pełnomocnicy. Podnieśli, że w odpowiedzi na wystosowane do nich przez organ odwoławczy wezwanie do wykazania interesu prawnego w niniejszym postępowaniu pismem z dnia [...]lipca 2012 r. szczegółowo uzasadnili swój status strony w postępowaniu, dołączając 19 załączników w postaci różnych pism, które w odniesieniu do planowanej inwestycji składali na przestrzeni kilku ostatnich lat (od 2008 roku). Nie zgodzili się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, iż nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]maja 2012 r., nr [...]. Stwierdzili, że organ odwoławczy pomija zupełnie fakt, iż planowana inwestycja przebiega wzdłuż granicy ich posesji (kilka metrów od okien domów). Wskazali, że przedmiotowa inwestycja bezpośrednio zatem oddziaływuje na ich nieruchomości, co powoduje, iż w świetle obowiązującego prawa przysługuje im status strony. Podnieśli też, że w postępowaniach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych krąg osób posiadających przymiot strony rozszerza się o właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Podnieśli ponadto, iż organ odwoławczy traktuje w sposób odmienny osoby będące w identycznej sytuacji. Jako strona została bowiem uznana E. P., której działka (podobnie jak działki skarżących) o numerze [...]zlokalizowana przy ul. [...]nie była wymieniona w żadnym z dwóch obwieszczeń Prezydenta Miasta [...]: ani w zawiadamiającym o wszczęciu postępowania z dnia [...]kwietnia 2012r., ani w następnym zawiadamiającym o wydaniu decyzji nr [...] z dnia [...]maja 2012r. E. P. również otrzymała wezwanie od organu odwoławczego do wykazania interesu prawnego, na które odpowiedziała pismem identycznym w treści, jak skarżący. Organ odwoławczy jednak w stosunku do E. P. wydał decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]maja 2012 r., natomiast skarżący, pomimo, że byli w identycznej sytuacji, jak E. P., nie zostali uznani za stronę postępowania. Skarżący wskazali, że pomimo, iż w odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego do wykazania interesu prawnego przedłożyli szczegółowe wyjaśnienia oraz obszerną dokumentację, organ zacytował jedynie przepisy o statusie strony, nie odnosząc się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do przedłożonego przez nich materiału dowodowego, potwierdzającego status strony w postępowaniu. Powyższe wskazuje na ewidentne naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 K.p.a., a konsekwencją tego naruszenia jest naruszenie zasady wynikającej z art. 8 K.p.a. Na naruszenie przez organ tej zasady wskazują z całą pewnością ewidentne braki uzasadnienia skarżonej decyzji. Dodatkowo skarżący podnieśli zarzut naruszenia przez organ odwoławczy obowiązku zapewnienia im czynnego udziału na każdym etapie prowadzonego postępowania, wskazując, że wbrew treści art. 10 § 1 K.p.a. organ nie powiadomił ich przed wydaniem skarżonej decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący stwierdzili, że nie zgadzają się, aby przedmiotowa inwestycja była prowadzona w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, tzw. "specustawy". Ulica [...]jest drogą osiedlową i obecnie jest usytuowanych tylko 9 domów, a cała ulica ma ok. 200 metrów długości i nie ma potrzeby, aby realizować jej budowę w trybie specustawy. Wskazali, że ulica ta ma służyć mieszkańcom jako dojazd do ich posesji i nie musi być aż tak szeroka, jak to przewidziano w obecnym projekcie, na który nie wyrażają zgody. Podnieśli, że jest niezrozumiałe, dlaczego Prezydent Miasta [...]zamierza kosztem ich posesji wybudować ulicę o szerokości, która w ogóle nie jest skarżącym potrzebna. Wojewoda [...]w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 lutego 2013 r. odrzucił skargę A. S., R. S., M. S., J. S., M. P., G. P., A. W., I. Z.-J. i M. S. (k:230 akt postępowania sądowego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać, stosownie do art. 7 i art. 77 K.p.a, dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Z przepisów tych wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ administracji publicznej. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 K.p.a. Wydając decyzję organ administracji publicznej zobowiązany jest ponadto, stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a., zawrzeć w niej uzasadnienie faktyczne i prawne. Decyzja winna być należycie uzasadniona z podaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których organ orzekający się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Przy tym, obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 K.p.a. (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Z takim wadliwie przeprowadzonym postępowaniem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]lipca 2012 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania A. S., E. K., W. L., M. G., M. M., M. Ł., J. S., M. S., A. W., G. P., M. P.. K. P., M. S., E. S., S. P., R. P., I. J., L. B. i R. S. od decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]maja 2012 r., nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołującym się nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu takie rozstrzygnięcie było jednak co najmniej przedwczesne. Obowiązkiem organu drugiej instancji, otrzymującego odwołanie, jest w pierwszym rzędzie m.in. ustalenie, czy wnoszący odwołanie jest stroną, albowiem tylko stronie – w myśl art. 127 § 1 K.p.a. - przysługuje możliwość wniesienia odwołania. Podkreślić jednak należy, iż organ odwoławczy nie może biernie oczekiwać na dowody zaoferowane przez podmiot składający odwołanie, mające potwierdzać przysługujący mu status strony. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 K.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organ administracji publicznej podejmował wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia i załatwienia sprawy oraz dopuszczał jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ administracji publicznej zobowiązany jest więc z urzędu przeprowadzać dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powyższych wymogów. Uzasadnienie decyzji Wojewody [...]sprowadza się w zasadzie do wskazania, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]maja 2012 r., nr [...], nie są właścicielami działek przeznaczonych pod realizację inwestycji, ani ich działki nie ulegną podziałowi. Zauważyć należy, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) nie zawiera definicji strony postępowania prowadzonego w sprawie zezwolenia na realizację tego typu inwestycji. Sąd zauważa, że art. 11 d ust. 5 i art. 12 ust. 4f specustawy drogowej stanowią bowiem jedynie, odpowiednio o kręgu podmiotów, do których należy wysłać zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz o kręgu podmiotów, którym przysługuje odszkodowanie za nieruchomości objęte inwestycją. Zgodnie natomiast z art. 11i specustawy drogowej w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2, określającego krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Z kolei art. 11c specustawy drogowej stanowi, że do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów tej ustawy. Zatem w sprawach, których przedmiotem jest zezwolenie na realizację inwestycji drogowej przy określaniu kręgu stron postępowania zastosowanie będzie miał art. 28 K.p.a., stanowiący, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podkreślić jednocześnie trzeba, że z przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie wynika, że stronami postępowania o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację takiej inwestycji są, poza inwestorem, jedynie właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych inwestycją czy też nieruchomości, które ulegną podziałowi, a do argumentu, że skarżący nie należą do tych podmiotów, ogranicza się uzasadnienie decyzji organu odwoławczego. Należy też zauważyć, że wejście w życie tej ustawy nie wyłączyło automatycznie z kręgu stron postępowania w przypadku inwestycji drogowych właścicieli nieruchomości sąsiadujących z inwestycją. Bezsporne chyba jest, że skarżący są właścicielami nieruchomości, działki nr ew. [...] położonej przy ulicy [...], sąsiadującej bezpośrednio z projektowaną inwestycją. Z tego faktu skarżący wywodzą swój interes prawny, wskazując, że inwestycja (która będzie przebiegała kilka metrów od okien ich domów) będzie oddziaływała na ich nieruchomości. Nie można więc a priori bez żadnych szczegółowych ustaleń wykluczyć, że mają interes prawny w tym, aby projektowana inwestycja nie oddziaływała negatywnie na ich nieruchomość. Organ odwoławczy nie ustosunkował się w żaden sposób do tych argumentów, mających zdaniem skarżących przemawiać za przyznaniem im przymiotu strony. Wojewoda [...]odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził jedynie, że odwołujący się nie wykazali, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy ich interesu prawnego, opartego na przepisach prawa materialnego, uzasadniającego kwestionowanie decyzji zapadłej w sprawie realizacji inwestycji. Takie działanie organu jest sprzeczne z przepisami art. 7 i art. 77 K.p.a., z których wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ prowadzący postępowanie. Ciężar prowadzenia postępowania spoczywa na organie administracji i nie może być przerzucany na stronę. Niedopuszczalne jest wskazywanie przez organ, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska, to organ jest dysponentem postępowania administracyjnego w sprawie i jego rolą jest weryfikacja stanowiska strony w oparciu o przeprowadzone przez niego dowody. Z tych względów wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na brak przymiotu strony jest co najmniej przedwczesne i narusza przepisy art. 7 i art. 77 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., nakazujący, aby organ zajął w uzasadnieniu decyzji stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnił jasno i wyczerpująco podjęte rozstrzygnięcie. Ujawnione naruszenia przepisów postępowania administracyjnego powodują uchylenie zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło