VII SA/Wa 2109/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenie decyzji ostatecznej i umorzenie postępowania administracyjnego postanawia: odmówić R. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku podano, że wniosek jest zasadny z uwagi na brak środków na pokrycie wpisu sądowego. W rubryce dotyczącej uzyskiwanych dochodów wnioskodawca wpisał, że ponosi stratę z tytułu prowadzonej działalności. Innych danych w formularzu PPF nie zawarto. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260). W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać należy, że wnioskodawca w ogóle nie przedstawił swojej sytuacji materialnej, ograniczając wypełnienie formularza do dwóch ogólnikowych zdań. Nie jest wiadome z jakich środków wnioskodawca się utrzymuje, jaki posiada majątek osobisty i w związku z prowadzoną działalnością, czy posiada obciążające zobowiązania, jakie są wydatki gospodarstwa domowego, z jakich środków są finansowane. Ponadto z akt niniejszej i pozostałych spraw wnioskodawcy wynika, że dorosłymi domownikami wnioskodawcy są B. N. i C. N., którzy nie zostali uwzględnieni jako osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe. Okoliczność ta, wobec wskazania, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, znacząco obniża wiarygodność wniosku. Należy również zauważyć, że z ogólnodostępnych danych (KRS) wynika, że wnioskodawca posiada 20 udziałów o wartości 20 000 zł. w spółce "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], której jest wspólnikiem i pełni funkcję członka zarządu. Danych tych w formularzu PPF nie zawarto, co również znacząco obniża wiarygodność wniosku. Należy również zauważyć, że przesyłając wnioskodawcy formularz PPF poinformowano wnioskodawcę o konieczności przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i dochodach. Nie jest rolą orzekającego i Sądu prowadzenie dochodzeń w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Wskazane wyżej przepisy prawa ciężarem dowodu obciążają wnioskodawcę, który powinien wykazać swoją trudną sytuację materialną. W niniejszej sprawie tego nie wykazano, stąd brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.