VII SA/Wa 2121/12
WyrokWSA w Warszawie2014-02-20
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet kosztorysu inwestorskiego dotyczącego zastępczego wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku jest prawidłowe, gdy organ nie ustalił prawidłowo następców prawnych zobowiązanego?Ratio decidendi
Postanowienie o nałożeniu obowiązku wpłacenia zaliczki zostało uchylone, ponieważ organ egzekucyjny nieprawidłowo ustalił podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku, pomijając zmiany podmiotowe i nie ustalając następców prawnych zobowiązanego. Obowiązek wynikający z decyzji nie ma charakteru osobistego, dlatego egzekucja powinna być prowadzona wobec prawidłowo ustalonych następców prawnych.Stan faktyczny
H.S. i K.S. zostali zobowiązani przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wpłacenia zaliczki na kosztorys inwestorski dotyczący zastępczego wykonania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku. Organ egzekucyjny wydał postanowienie o nałożeniu tego obowiązku, które zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący kwestionowali prawidłowość tego postanowienia, wskazując na brak ustalenia następców prawnych zobowiązanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnemu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi H.S. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2012 r., nr (...) w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego I. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej zw. "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu zażalenia K. S. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]maja 2012 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia na H. S. i K. S. obowiązku wpłacenia zaliczki w kwocie 533,50 zł. na poczet sporządzenia kosztorysu inwestorskiego dotyczącego zastępczego wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...]Nr [...]z dnia [...]września 2000 r., nakazującej H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalno-gospodarczego znajdującego się na działce nr ew. [...], obr. [...] od strony ul. [...]w W. .
Postanowienie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego.
W związku z niewykonaniem przez H. S. i K. S. obowiązku wskazanego w ww. decyzji Nr [...]z dnia [...]września 2000 r., organ I instancji działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015, ze zm.), przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.
W toku postępowania egzekucyjnego PINB [...]postanowieniem Nr [...] z dnia [...]lutego 2012 r., skierował egzekwowany obowiązek do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych.
Następnie postanowieniem Nr [...] z dnia [...]maja 2012 r., PINB [...] zobowiązał H. S. i K. S. do wpłacenia zaliczki w kwocie 533,50 zł. na poczet sporządzenia kosztorysu inwestorskiego dotyczącego zastępczego wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...]Nr [...]z dnia [...]września 2000 r.
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]maja 2012 r., Nr [...]w przedmiocie nałożenia na H. S. i K. S. obowiązku wpłacenia zaliczki wskazał, że zgodnie z art. 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku.
Wobec powyższego w ocenie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, PINB [...]zasadnie i zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał postanowienie Nr [...], w przedmiocie zobowiązania H. S. i K. S. do wpłacenia zaliczki, bowiem wskazana powyżej kwota zaliczki jest niezbędna do sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, na podstawie którego oszacowane zostaną koszty przedmiotowej rozbiórki i wyłonienia wykonawcy w ramach zstępczego wykonania egzekwowanego obowiązku.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się H. S. i K. S., którzy pismami z dnia 6 sierpnia 2012 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie wydanych rozstrzygnięć.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy postanowienia z dni13 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2121/13 odrzucił skargę K. S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę na wstępie należy zauważyć, że istotną okolicznością przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, jest fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy wcześniejszego wyroku z dnia 21 lutego 2013 r. znak VII SA/Wa 1083/12 po rozpoznaniu skargi K. S. i H. S. na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2012 r. Nr [...]utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]lipca 2011 r., Nr [...], nakładające na H. S. i K. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 25 356,37 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji PINB [...] z dnia [...]września 2000 r. Nr [...]nakazującej H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego ww. budynku mieszkalno-gospodarczego, uchylił zaskarżone postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2012 r. Nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...]lipca 2011 r., Nr [...].
Sąd uzasadniając powyższy wyrok stwierdził między innymi, że za niesłuszny należy uznać zarzut skarżącej, iż w zaskarżonym postanowieniu nie ma zastosowania art. 121 § 5 u.p.e.a. Zgodnie z jego brzmieniem ma on zastosowanie w przypadku rozbiórki budynku lub jego części. Budynek mieszkalno-gospodarczy, o jakim mowa w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]września 2000 r. Nr [...], będącej źródłem egzekwowanego obowiązku jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
Sąd w ww. wyroku wskazał, iż dla prawidłowego przeprowadzenia egzekucji administracyjnej niezbędne jest prawidłowe ustalenie podmiotu zobowiązanego. Zgodnie z treścią art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. W niniejszej sprawie podstawą obowiązku jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...]z dnia [...]września 2000 r., nakazująca H. i H. Szczepanikom oraz K. S. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego ww. budynku mieszkalno - gospodarczego.
Dalej Sąd wskazał, że w swoich działaniach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ pominął okoliczność powoływanych przez skarżących zmian podmiotowych, poprzez umowy sprzedaży i darowizny, które jak podają skarżący nastąpiły po dacie wydania decyzji Nr [...]oraz zaniechał ustalenia następców prawnych w zakresie dotyczącym egzekwowanego obowiązku, zmarłego w dniu 11 września 2004 r. H. S.. W ocenie Sądu nie można uznać za prawidłową ocenę organu w zakresie pominięcia we wszczęciu postępowania egzekucyjnego zmarłego po dacie wydania decyzji H. S.. Obowiązek wynikający z decyzji Nr [...]nie ma bowiem charakteru osobistego. Charakter osobisty obowiązku oznacza bowiem, iż obowiązek nie może być wykonany przez inną osobę niż zobowiązany. Zobowiązanym do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...] będą bowiem osoby, które pod tytułem ogólnym, jak na przykład spadkobranie, czy też szczególnym jak na przykład umowa sprzedaży lub darowizny stały się następcami prawnymi osób wskazanych jako zobowiązane w decyzji, w zakresie przedmiotu egzekucji. W aktach administracyjnych brak jest dokumentów, potwierdzających wystąpienie okoliczności zmian własnościowych wskazywanych przez skarżących brak jest ustaleń organu w tym zakresie.
Jak wyżej zaznaczono, dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego konieczne jest ustalenie następców prawnych H. S. w zakresie egzekwowanego obowiązku i o ile ustalenie to przyniesie pozytywny rezultat, konieczne będzie podjęcie czynności wskazanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji także przeciwko tym osobom. Organ ma obowiązek prawidłowego ustalenia kręgu osób zobowiązanych w oparciu o treść decyzji, stanowiącej o istnieniu obowiązku z uwzględnieniem ewentualnych zmian podmiotowych, nie może zaś samodzielnie dokonywać wyboru wobec kogo egzekucja ma być prowadzona, ponieważ to wpływa na sytuację pozostałych osób.
Skoro więc uchylone zostały mocą wyroku z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt. VII SA/Wa 1083/12 ww. postanowienia organów w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji nakazującej dokonanie rozbiórki z przyczyn wyżej opisanych, które to przyczyny podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie, to uzasadnione jest również uchylenie zaskarżonego postanowienia [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] oraz poprzedzającego je postanowienie organu I instancji z tych samych przyczyn.
Orzeczenie w punkcie II wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie z punktu III wyroku znajduje oparcie w art. 250 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło