VII SA/Wa 2134/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-26

Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Włodzimierz Kowalczyk, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z inwestycją budowlaną, który powołuje się na przepisy prawa cywilnego (art. 140 KC) jako podstawę swojego interesu prawnego, ma przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a w konsekwencji czy może żądać wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że interes prawny strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę może wynikać nie tylko z przepisów prawa budowlanego, ale również z przepisów prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi prawo do niezakłóconego korzystania z przedmiotu własności. Wątpliwości co do legitymacji strony należy zawsze rozstrzygać na jej korzyść, aby zapewnić ochronę jej praw. W związku z tym, organ powinien był rozważyć, czy skarżący posiadał przymiot strony, uwzględniając potencjalne oddziaływanie inwestycji na jego nieruchomość, nawet jeśli projekt budowlany spełniał wymogi formalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę drogi. Skarżący, będący współwłaścicielem sąsiedniej działki, domagał się wznowienia postępowania, powołując się na naruszenie jego interesu prawnego. GINB odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie miał przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu, a jego interes prawny nie wynikał z przepisów prawa budowlanego ani cywilnego. WSA uchylił decyzję GINB, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. M. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] wydaną [...] lipca 2013r. na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...], znak: [...], odmówił uchylenia we wznowionym na wniosek T. M. oraz E. K. – M. postępowaniu, decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...], znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Miastu [...], reprezentowanemu przez Zarząd Dróg Miejskich, pozwolenia na budowę drogi ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w [...]. Podał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012r. Nr [...], w części dotyczącej rozpatrzenia wniosku T. M. o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r., i umorzył w tym zakresie postępowanie organu I instancji; w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2464/12 uchylił powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył procedurę wznowieniową. Wystąpienie przez T. M. o wznowienie postępowania z powołaniem się na dwie przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kpa obligowało organ do jego wznowienia, co otwierało drogę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyny wznowienia. Ustalenie braku przymiotu strony u wnioskodawców, przy założeniu prawidłowości tego stwierdzenia, dało podstawę organowi I instancji do podjęcia decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 Kpa. Natomiast Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie przyjął, że wznowiono odrębne postępowanie w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, co nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Ponadto Sąd zakwestionował stanowisko organu, że interes prawny uzasadniający przymiot strony postępowania administracyjnego nie może wynikać z przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Rozpatrując sprawę ponownie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że: Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] i postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...], znak: [...] wznowił w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kpa postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007r., Nr [...]. Zgodnie z art. 149 § 2 Kpa podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia stanowi postanowienie o wznowieniu postępowania. Stwierdzenie w kolejnej fazie postępowania (po jego wznowieniu), że w sprawie nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 Kpa odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Organ podkreślił, że stosownie do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 Kpa może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 Kpa i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm., według stanu na dzień 24 listopada 2007 r.), stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jest inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu budowlanego. Przez obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z przepisem art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego, należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. E. K. – M. i T. M. są od dnia [...] października 1994r. współwłaścicielami działki nr [...], Obr. [...], położonej przy ulicy [...] i [...] w [...], co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy odpis z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...]. Z projektu zagospodarowania terenu oraz znajdującej się w aktach sprawy mapy sytuacyjnej wynika, że na sąsiadującej z działką nr [...] działce nr [...] zaprojektowano drogę dojazdową, chodnik oraz ekran akustyczny nr [...]. Organ wskazał, że elementy te nie wprowadzają ograniczeń w swobodnym zagospodarowaniu działki nr [...]. Krawędź jezdni drogi dojazdowej znajduje się w odległości ok. 15 m od granicy z działką nr [...], w związku z czym wnioskodawca nie może wywodzić swojego przymiotu strony z art. 43 ust. 1 Ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), określającego odległość sytuowania obiektów budowlanych od krawędzi jezdni. Natomiast nie istnieją przepisy prawa materialnego, jakie w związku z budową chodnika oraz ekranu akustycznego wprowadzałyby ograniczenia zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości. W nawiązaniu do wytycznych zawartych w w/w wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2464/12, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że powołanie się przez odwołującego się na przepis art. 140 Kodeksu cywilnego nie uzasadnia przyznania mu statusu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w/w inwestycji. Zgodnie z art. 140 Kc w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. T. M. wskazuje, że w/w inwestycja doprowadziła do obniżenia walorów estetycznych stanowiącej jego własność nieruchomości, ograniczenia dostępu światła dziennego oraz widoczności przy wyjeździe z terenu posesji, co w konsekwencji w ocenie odwołującego doprowadziło do obniżenia wartości nieruchomości. Odnosząc się do powyższego organ wskazał, że usytuowany w odległości ok. 10m od granicy działki nr [...] oraz w odległości ok. 20m od znajdującego się na działce budynku mieszkalnego ekran akustyczny o wysokości 5,5 m nie ogranicza w sposób sprzeczny z przepisami prawa dostępu do światła dziennego ani widoczności przy wyjeździe z posesji. Natomiast zaistniałe obniżenie walorów estetycznych i wartości nieruchomości w żaden sposób nie wpływa na możliwość z niej korzystania zgodnie z jej społeczno - gospodarczym przeznaczeniem .Tym samym powołany przez T. M. przepis art. 140 Kc nie uzasadnia przyznania zarówno jemu jak i E. K. – M. statusu strony postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...], znak: [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że E. K. – M. i T. M. nie posiadali (i nie posiadają obecnie) przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...], znak: [...], w. związku z czym określona w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa przesłanka wznowienia postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją nie zaszła. Jednocześnie powyższe ustalenie uniemożliwia odniesienie się do okoliczności powołanych przez T. M. jako uzasadniających wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Ustalenie przez organ po wznowieniu postępowania że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje bowiem - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 Kpa - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł T. M. Wnosząc o uchylenie zaskarżone decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 Ustawy prawa Budowlanego (Dz. U. z 2006r., Nr 156 poz. 118 z późn. zmianami) poprzez jego niewłaściwą wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego, podczas gdy należąca do niego nieruchomość znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji; 2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 w zw. z art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego poprzez ich niewłaściwą wykładnię skutkującą przyjęciem, że w niniejszej sprawie art. 140 kodeksu cywilnego nie stanowi kryterium pozwalającego zaliczyć należącą do skarżącego nieruchomość do obszaru znajdującego się w strefie oddziaływania inwestycji. 3. naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą przyjęciem, że obiekt budowlany w postaci ekranu akustycznego zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. 4. naruszenie prawa procesowego tj. art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez niewyjaśnienie: a) dlaczego organ instancji uznał, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony i ograniczenie się przez organ jedynie do krótkiej polemiki z niektórymi zarzutami skarżącego, b) dlaczego art. 140 kodeksu cywilnego nie stanowi kryterium pozwalającego zaliczyć należącą do skarżącego nieruchomość do obszaru znajdującego się w strefie oddziaływania inwestycji, c) dlaczego organ przyjął - wbrew elementarnym zasadom logiki i doświadczenia życiowego - że należąca do skarżącego nieruchomość nie zalicza się do obszaru znajdującego się w strefie oddziaływania inwestycji, d) dlaczego organ przyjął - wbrew elementarnym zasadom logiki i doświadczenia życiowego - że należąca do skarżącego nieruchomość nie zalicza się do obszaru znajdującego się w strefie oddziaływania inwestycji 5. naruszenie prawa procesowego tj. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższą regulację w ocenie sądu skargę należało uwzględnić ponieważ kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art.. 77 § 1, art. 8, art. 9 oraz art. 28 ust. 2 prawa budowlanego w zw z art. 28 kpa i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] lipca 2013r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012r. odmawiającą uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2007r. wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę. Decyzja ta została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanym dnia 1 marca 2013r. w sprawie o sygn. VII SA/Wa 2464/12. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub pozwolenie prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu wydanego wyroku sąd podkreślił, że interes prawny właściciela nieruchomości w kwestionowaniu decyzji pozwalającej na wykonaniu robót budowlanych w rozumieniu art. 28 kpa, który niezależnie od art. 28 ust 2 Prawa budowlanego ma zastosowanie w postępowaniu nadzwyczajnym może wynikać z przepisów prawa cywilnego, które gwarantuje właścicielowi prawo niezakłóconego korzystania z przedmiotu własności – co winien rozważyć organ przy ponownym rozpatrzeniu odwołania. W tym miejscu należy podkreślić, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na wniosek T. M. i E. K. – M. właścicieli działki nr [...] przy ul. [...] i [...] w [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną o nr [...] n której zaprojektowano drogę dojazdową, chodnik oraz ekran akustyczny w ramach inwestycji obejmującej budowę ulicy [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...]. We wniosku o wznowienie postępowania zaskarżonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007r. skarżący podali jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Prawidłowo zatem po wznowieniu organy przystąpiły do badania, czy podana przez stronę podstawa wznowienia w rzeczywistości wystąpiła. Jednak wynik tego badania okazał się nieprawidłowy - prowadzący do naruszenia prawa materialnego - art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) oraz art. 28 k.p.a. i w konsekwencji prowadzący także do naruszenia przepisu art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. przez niezasadne jego zastosowanie. Powyższe naruszenia prawa miały wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem decyzji. Obowiązkiem organów administracji architektoniczno - budowlanej było (po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) ustalenie, czy skarżącym przysługiwał status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę zakończonym wydaniem decyzji z dnia 24.11.2007r. Kwestię statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę reguluje przede wszystkim przepis art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, w myśl którego stronami w tym postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 z późn. zm.) i obowiązuje od dnia 11 lipca 2003r. Uzupełnieniem powyższej regulacji jest art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, zgodnie z którym obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Należy w tym miejscu zauważyć, że przepis art. 3 pkt 20 prawa budowlanego zawiera otwartą definicję obszaru oddziaływania obiektu. Odsyła bowiem do przepisów odrębnych, którymi są przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Nie może również ujść uwadze, że terminem "obszar oddziaływania obiektu" posłużono się w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Regulacja art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do treści art. 28 k.p.a., stanowiącego że "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Nie oznacza to wyłączenia stosowania art. 28 k.p.a. Podkreślić bowiem należy, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę nadal przymiot strony powiązany jest z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu, a nie z ich naruszeniem. Postępowanie o pozwolenie na budowę nie przestaje być postępowaniem administracyjnym, w którym przymiot strony ustala się w oparciu o istnienie konkretnego, indywidualnego interesu prawnego tj. interesu opartego na przepisach prawa (art. 28. k.p.a.). Przepis art. 28 ust 2 prawa budowlanego nie wprowadza w tym zakresie żadnych odstępstw, w szczególności nie uzależnia przymiotu strony od ustalenia naruszenia tego interesu. Istnienie interesu prawnego jest zatem główną kwestią, którą organy powinny przy ocenie przymiotu strony rozważyć. Kluczowe znaczenie w sprawach o pozwolenie na budowę dla ustalenia interesu prawnego ma zawarte w art. 28 ust 2 prawa budowlanego na sformułowanie "obszar oddziaływania obiektu wyznaczony na podstawie przepisów odrębnych". Z kolei przepisami odrębnymi, wyznaczającymi obszar oddziaływania obiektu, są przepisy prawa powszechnie obowiązującego o charakterze materialnym tj. wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W orzecznictwie wskazano, że wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia czy też utrudnienia w zagospodarowaniu lub w dotychczasowym korzystaniu z tego terenu. Tak więc dokonując oceny w tym zakresie organ powinien badać nie tylko usytuowanie planowanej inwestycji w odniesieniu do sąsiednich działek i zachowanie odległości od granic i od budynków, ale również funkcję przeznaczenia formę, konstrukcję i inne cechy charakterystyczne inwestycję, w szczególności sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. W tym miejscu należy podkreślić, że decyzja wydana w przedmiocie pozwolenia na budowę poprzedzona była decyzją Prezydenta [...] z dnia [...].01.2007r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia w zakresie lokalizacji ekranów akustycznych. Jak podkreślił organ I instancji decyzja ta wyznaczyła rozwiązania minimalne do których musi się zastosować inwestor projektując rozwiązania zapewniające odpowiednią ochronę akustyczną. Organ potwierdził, że inwestor w niniejszej sprawie zaplanował objęcie szerszym zakresem lokalizację ekranów akustycznych projektując, je w miejscach gdzie występują ponadnormatywne oddziaływanie przedsięwzięcia. Z materiału zebranego w sprawie wynika, że taki dodatkowy ekran akustyczny został zaprojektowany w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącego. Fakt ten należało również uwzględnić w analizie posiadania (lub nie) przez skarżącego interesu prawnego w sprawie, gdyż akceptując projekt przewidujący ekran osłaniający działkę skarżącego organ przyjął, iż nieruchomość ta narażona jest na ponadnormatywne oddziaływanie inwestycji. Wszystkie wyżej wskazane uwagi organ będzie zobowiązany uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nadto organ powinien uwzględnić, iż kategoria interesu prawnego w postępowaniu o pozwoleniu na budowę zawiera element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać - nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. Status strony postępowania daje danemu podmiotowi gwarancję udziału w tym postępowaniu, dla ochrony jego praw. Między innymi w toku postępowania podmiot ten winien mieć zapewnioną możliwość procesowego wykazania, że planowana inwestycja będzie ograniczać sposób wykonywania przez niego prawa własności, a zatem że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Podawane przez niego argumenty winny zostać ocenione, co może zostać dokonane, gdy zapewniona mu zostanie możliwość uczestniczenia w postępowaniu. Wówczas też będzie mógł poddać ewentualną negatywną dla niego ocenę kontroli instancyjnej. Trafnie ujął tę kwestię Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane oraz czy jego prawa nie zostaną naruszone dopuszczeniem do realizacji inwestycji (vide wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10, z dnia 22 kwietnia 2009 r., II OSK 370/09, CBOSA). Wskazać także należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy zawsze rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania go za stronę. Wymaga tego cel postępowania administracyjnego, którym jest w szczególności zapewnienie ochrony interesów jego stron (vide wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r., II OSK 1481/09, CBOSA). Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło