VII SA/Wa 2137/07
WyrokWSA w Warszawie2008-11-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, może odmówić jej stwierdzenia, powołując się na wcześniejsze prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego oddalające skargę na tę decyzję, w sytuacji gdy strona zarzuca, że sąd nie zbadał sprawy samodzielnie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego, które oddaliło skargę na tę decyzję. Oddalenie skargi przez sąd oznacza, że nie dopatrzył się on uchybień, w tym również przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nie może formułować ocen prawnych sprzecznych z poglądem sądu, chyba że nastąpiła zmiana ustawy, istotnych okoliczności faktycznych lub orzeczenie zostało wzruszone w przewidzianym trybie.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu nadzoru budowlanego, która uchylała decyzję organu niższej instancji w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, powołując się na prawomocny wyrok WSA oddalający skargę na decyzję, której stwierdzenia nieważności domagali się skarżący. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy własną decyzję. Skarżący zarzucili organowi bezkrytyczne oparcie się na rozstrzygnięciu sądu i brak samodzielnego zbadania sprawy, a także naruszenie przepisów kpa dotyczących wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska(spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2008r. sprawy ze skargi B. i J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. M. z Kancelarii Adwokackiej ul. [...] lok. [...] [...][...]: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, oraz kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem 22% podatku od towarów i usług.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2007r. ([...]) działając na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej zw. kpa, po rozpatrzeniu wniosku B. i J. S. z dnia [...] grudnia 2004r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003r. (znak: [...]) uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2003r., ([...]) w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i umarzającej postępowanie organu I instancji - odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że decyzją z dnia [...] czerwca 2003r., której stwierdzenia nieważności domagają się pp. S. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który prawomocnym wyrokiem z dnia 05 września 2006r., sygn. akt [...], oddalił skargę.
Następnie, powołując się na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), dalej zw. ppsa, oraz orzecznictwo organ stwierdził, że niezastosowanie się przez organ, w postępowaniu nieważnościowym, do oceny prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego musiałoby skutkować uchyleniem takiej decyzji.
W związku z powyższym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003r. wskazując, że argumenty podniesione we wniosku nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2007r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 kpa - po rozpatrzeniu wniosku B. i J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2007r.
Organ podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wskazując, że nie ma podstaw do zmiany uprzednio zajętego stanowiska wobec wydania ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] i zasady wymienionej w art. 153 ppsa.
W skardze na to rozstrzygnięcie B. i . S. powołując się na treść art. 153 ppsa i orzecznictwo podnieśli, że wskazania Sądu nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie powinien więc bezkrytycznie opierać się na rozstrzygnięciu Sądu, lecz samodzielnie zbadać sprawę.
Ponadto, w ocenie Skarżących, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 127 kpa, gdyż wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy jest środkiem zbliżonym do odwołania, co wynika z poglądów doktryny. Obowiązek odpowiedniego stosowania do takiego wniosku przepisów dotyczących odwołań od decyzji podkreśla merytoryczny charakter ponownego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Podstawowe znaczenie w kontrolowanej przez Sąd sprawie - jak zasadnie podniosły organy - ma fakt, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003r., której stwierdzenia nieważności domagają się Skarżący, była przedmiotem uprzedniej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który prawomocnym wyrokiem z dnia 5 czerwca 2006r., w sprawie o sygnaturze akt [...] oddalił skargę B. i J. S.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 22.03.1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275).
Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego (patrz wyrok WSA z dnia 5 grudnia 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 1697/06, LEX nr 302427).
W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się również, że zasada, o której mowa w art. 153 ppsa traci moc wiążącą jedynie w trzech sytuacjach: w razie zmiany ustawy, w sytuacji zmiany - już po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok NSA z 27 czerwca 1990 r., SA/Wr 137/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 51; wyrok NSA z 26 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2408/98, LexPolonica, patrz Tadeusz Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, str. 477).
Tylko w wymienionych wyżej sytuacjach organ, rozpatrując sprawę powtórnie, może nie zastosować się do wytycznych rozstrzygnięcia sądowego, a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
Należy mieć na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] dokonując kontroli legalności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002r. zobowiązany był z urzędu do jej zbadania pod kątem naruszenia przepisów prawa, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, a zatem również pod kątem przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa. Wydanie wyroku oddalającego skargę oznacza zatem, że Sąd nie dopatrzył się uchybień także w tym zakresie.
Zasadnie zatem wskazał organ, że próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd są w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu.
Z. przedstawionych przyczyn argumenty Skarżących podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jak i w skardze nie mogły być przedmiotem ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia organu administracyjnego, jak również Sądu orzekającego w niniejszej sprawie.
W świetle poczynionych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło