VII SA/Wa 2139/08

WyrokWSA w Warszawie2009-03-10

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej stronie postępowania, która ustanowiła pełnomocnika, zamiast pełnomocnikowi, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania, które może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej stronie postępowania, która ustanowiła pełnomocnika, zamiast pełnomocnikowi, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 oraz art. 32 k.p.a.). Takie naruszenie, skutkujące pominięciem strony w postępowaniu, jest przesłanką do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a w konsekwencji do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta O. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę oraz zmianę sposobu użytkowania lokalu. Organ pierwszej instancji uznał, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów Prawa budowlanego i ustawy o ochronie zabytków, ponieważ inwestor nie uzyskał wymaganego pozwolenia konserwatora zabytków. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów o doręczaniu pism pełnomocnikowi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2009 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 2139/08 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2008r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. B. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2008r, znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...].11.2007r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. B. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] na lokal handlowo-usługowy w budynku przy ul. M. w O. oraz udzielającej pozwolenia na budowę nowego wejścia i schodów zewnętrznych do w/w lokalu, Organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) według stanu na dzień wydania decyzji prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Taką samą dyspozycję zawiera art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23.07.2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003r., nr 162, poz. 1568 ze zm.). Budynek przy ul. M. w O. jest objęty ochroną konserwatorską w związku z powyższym, zgodnie z dyspozycją art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przed wydaniem pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy w/w budynku inwestor powinien uzyskać pozwolenie na prowadzenie robót przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że inwestor nie posiadał pozwolenia, o którym mowa w art: 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wskazał również, że przywoływana przez K. B. decyzja Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].11.2001 r., znak: [...] nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, ponieważ nie jest ostateczna i na jej podstawie nie można prowadzić żadnych robót budowlanych przy przedmiotowym budynku. Reasumując organ wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...].11.2007r., Nr [...], w sposób rażący narusza przepisy art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżył K. B. zarzucając m. innymi: - naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa przez przyjęcie, iż decyzja Prezydenta Miasta O. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, * naruszenie art. 40 § 1 i 2 kpa poprzez nie doręczenie w toku postępowania pism pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie tj r.pr. J. Z., * naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez pominięcie jako dowodu w sprawie dziennika budowy oraz Postanowienia nr [...] z dnia [...].12.2003r Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w O. w sprawie uzgodnienia projektu i pisma z dnia 19.12.2003r Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w sprawie wydania warunków konserwatorskich, W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...].04.2008r., zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, inwestor udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu J. Z. w dniu 8 kwietnia 2008r. do jego reprezentowanego w tym postępowaniu administracyjnym. Pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych . Decyzja organu I instancji i II instancji nie zostały doręczone pełnomocnikowi. Co prawda inwestor osobiście napisał i złożył odwołanie, lecz jak wynika ze skargi wcale nie cofnął wcześniej udzielonego pełnomocnictwa. Sąd wskazuje, iż stosownie do art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zatem od chwili ustanowienia pełnomocnika w sprawie, strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym. Wszystkie pisma w tymże postępowaniu doręczane winny być temu pełnomocnikowi, a nie stronie postępowana. Stanowi o tym art. 40 § 2 k.p.a., w myśl którego, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepis ten, jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z 9.09.1993 r., sygn. akt III ARN 45/93, OSNC z 1994, nr 5, poz. 112, nie dopuszcza żadnych wyjątków i "zgodnie z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie'1. Dlatego też należy stwierdzić, iż w razie ustanowienia pełnomocnika brak jest podstaw prawnych do kierowania pism i decyzji bezpośrednio do strony postępowania administracyjnego a doręczenia winny być dokonane zgodnie z zachowaniem zasad doręczania pism organu uregulowanych w art. 39-40 k.p.a. i tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczenie będzie skuteczne i będzie wywoływało skutki prawne. Zatem, gdy strona działa w sprawie przez pełnomocnika, decyzję doręcza się pełnomocnikowi i od dnia doręczenia tejże decyzji pełnomocnikowi, a nie stronie, biegnie czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę także na tezę zawartą w postanowieniu Sądu Najwyższego z 6.04.2000 r., sygn. akt III RN 157/99, OSN z 2001 r., nr 3, poz. 61, uznającym zasadność zarzutu rażącego naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., w której stwierdzono, że "termin do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez stronę, za którą działa pełnomocnik, rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi, choćby wcześniej zostało ono doręczone stronie". Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, iż decyzje te zostały wysłane jedynie do strony, natomiast nie zostały w ogóle doręczone pełnomocnikowi zainteresowanego. Tym samym należy stwierdzić, iż w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 40 § 2 w zw. z art. 109 § 1 oraz art. 32 k.p.a. W konsekwencji zaniechania przez organy doręczenia na piśmie, ustanowionemu w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikowi strony, decyzji doszło do pominięcia strony w postępowaniu, i nie ma tu znaczenia prawnego fakt, iż zaskarżona decyzja do strony została wysłana, skoro nie mogła ona korzystać z pomocy swego pełnomocnika. Z przedstawionych powodów należało uznać, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego skutkującego pominięciem strony w postępowaniu, a to z kolei stanowi przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło