VII SA/Wa 2143/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego I. K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem innych udokumentowanych wydatków pełnomocnika. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. Pani M. B. wniosła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wydanie z akt: [...] uwierzytelnionych kopii dokumentów tj. karty nr [...] mapy sytuacyjno-wysokościowej. Skarżąca, jako podstawę żądania wskazała art. 63 i 73 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej "k.p.a.") informując, że przedmiotową mapę chce przedstawić do akt sądowych w sprawie o sygnaturze IC [...]/10, w której będzie przesłuchiwana. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]/2012 znak: [...], [...],[...] odmówił skarżącej wydania dokumentów objętych wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 73 § 2 k.p.a.: "Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony". Zgodnie natomiast z art. 74 § 2 k.p.a. "Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie". W ocenie organu I instancji czynność uwierzytelnienia polega na potwierdzeniu za zgodność z oryginałem, tj. na umieszczeniu na kopii oryginału pieczęci o treści "stwierdzam zgodność kserokopii z oryginałem". Warunkiem dokonania takiej czynności jest istnienie oryginału w aktach, bądź przedłożenie przez stronę takiego oryginału do wglądu, którego kserokopię pracownik może następnie uwierzytelnić. Organ podkreślił, iż znajdująca się w aktach mapa sytuacyjno-wysokościowa, nie jest oryginałem, lecz stanowi uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kopię. Tym samym organ nie jest w posiadaniu oryginału dokumentu, który mógłby uwierzytelnić. Nie jest zatem możliwe uwierzytelnienie za zgodność z oryginałem kopii dokumentu, który stanowi uwierzytelnioną kserokopię mapy sytuacyjno- wysokościowej, gdyż nie posiada on walorów oryginału. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu wskazała, że postanowienie to jest bezzasadne, bowiem dokument ten (mapa sytuacyjno-wysokościowa) został opieczętowany jako ,,zgodny z oryginałem", co w ocenie skarżącej nie budzi wątpliwości co do jego oryginalności. Skarżąca wskazała ponadto, że to ona ponosi koszty za pozyskanie ww. dokumentu oraz uzasadniła jego otrzymanie ważnym interesem, gdyż chce go przedstawić w sądzie cywilnym w trakcie przesłuchania w sprawie o sygn. akt I C [...]/10. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnianiu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że brak jest możliwości uwierzytelnienia kopii dokumentu, który stanowi uwierzytelnioną kopię. Wydanie bowiem uwierzytelnionej kserokopii wprowadziłoby niepewność co do tego, czy organ wydał kserokopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem dokumentu, czy też chodziło o zgodność z aktami sprawy znajdującymi się w posiadaniu organu, co w sposób istotny podważałoby zasadę ogólną wskazaną w art. 8 k.p.a, tj. działania w sposób pogłębiający i zaufanie obywateli do organów administracji publicznej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na wyrok NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 1319/06, stwierdził także, iż skarżąca nie wykazała ważnego interesu uzasadniającego żądanie wydania z akt sprawy uwierzytelnionych kopii dokumentów, bowiem uzasadnienie istnienia takiego interesu tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach, tak jak miało to miejsce na gruncie niniejszej sprawy, jest niewystarczające. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, poniesienia wszelkich kosztów sądowych w całości przez organ oraz zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 73 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu swojego stanowiska, skarżąca wskazała, że uwierzytelniony dokument znajdujący się w aktach sprawy w całości musi odpowiadać "oryginałowi" , który jest w posiadaniu inwestora. Jeżeli zatem organ I instancji miał wątpliwości, to mógł z urzędu wystąpić o wypożyczenie akt od inwestora w celu weryfikacji dokumentu. W ocenie skarżącej nieuprawnione jest stanowisko organu, że uwierzytelniony dokument nie posiada waloru oryginalności. Ponadto skarżąca wskazała, że organ I instancji nie miał zastrzeżeń co do istnienia ważnego interesu, gdyż w swoim postanowieniu w ogóle nie odnosił się do tej kwestii. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie powinien więc badać, czy został wykazany ważny interes, gdyż w całości utrzymał zaskarżone postanowienie a w zażaleniu skarżąca też nie podnosiła tej kwestii. Wobec powyższego skarżąca uznała, że jej ważny interes został wykazany i uzasadniony. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ stwierdził, że stanowią one powtórzenie zarzutów zawartych w zażaleniu i pozostają bez wpływu na prawidłowość postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. Ponadto w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2013. pełnomocnik skarżącej, w uzupełnieniu argumentów skargi, podniósł m. in., że dokument poświadczony za zgodność z oryginałem staje się niewątpliwie dokumentem, który może być uwierzytelniony. Dokument taki zawiera oświadczenie osoby, która poświadcza za zgodność z oryginałem, iż treść kopii jest zgodna z oryginałem dokumentu. W ocenie pełnomocnika skarżącej, w powyższym zakresie uwierzytelniona kopia jest oryginalnym dokumentem, który może być uwierzytelniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z akt sprawy wynika, że skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wydanie uwierzytelnionej kopii karty nr "[...] mapy sytuacyjno - wysokościowej z akt.." Na karcie tej znajduje się uwierzytelniony odpis mapy sytuacyjno-wysokościowej. W ocenie Sądu, organ I instancji, wydając postanowienie uznał, że skarżąca domaga się uwierzytelnionej kopii mapy sytuacyjno - wysokościowej a nie uwierzytelnionej kopii karty [...]. Wobec powyższego stwierdził, że odpisu takiego wydać nie może, ponieważ nie jest w posiadaniu oryginału wskazanej mapy. W wyniku zażalenia wniesionego przez skarżącą, organ II instancji stwierdził, że skarżąca domaga się uwierzytelnionego odpisu mapy z uwierzytelnionego już odpisu. Organ wyjaśnił, że skarżąca nie może go otrzymać "wydanie uwierzytelnionej kserokopii wprowadziłoby niepewność co do tego, czy organ wydał kserokopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem dokumentu, czy też chodziło o zgodność z aktami sprawy znajdującymi się w posiadaniu organu..." Stwierdził ponadto, że skarżąca nie wykazała ważnego interesu uzasadniającego żądanie wydania z akt sprawy uwierzytelnionych kopii dokumentów. Powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2007 roku, sygn. akt I OSK 1319/06 w którym Sąd stwierdził, że "...uzasadnienie istnienia ważnego interesu strony li tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach prawnych jest niewystarczające. Żądając wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów należy jeszcze samemu wykazać, że nie ma się samemu możliwości sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy..." W rozpoznawanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn jednak innych, niż wskazane w skardze. Analizując wydane w sprawie postanowienia i treść wniosku należy dojść do przekonania, iż w sprawie istnieją wątpliwości, co do treści wniosku skarżącej. Z wniosku wynika, że skarżąca domaga się uwierzytelnionego odpisu z karty [...], na której w aktach sprawy znajduje się mapa "sytuacyjno - wysokościowa" z naniesionymi odręcznie dopiskami, pieczątkami i podpisami. Z treści rozstrzygnięć organów wynika natomiast, że organ I instancji rozpoznał wniosek jako wniosek o wydanie z akt sprawy uwierzytelnionego odpisu mapy i wskazał, że go nie wyda gdyż nie posiada oryginału. Organ II instancji uznał, że przedmiotem wniosku jest wydanie uwierzytelnionego opisu [...], na której jest uwierzytelniona mapa i także nie może go wydać, gdyż prowadziłoby to do niepewności obrotu prawnego. Należy podkreślić, że na rozprawie pełnomocnik wyjaśnił, iż z rozmowy ze skarżącą wywnioskował, że oczekiwała ona wydania uwierzytelnionego odpisu dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Powyższe prowadzi do wniosku, iż organy administracji w istocie nie ustaliły w sposób kategoryczny przedmiotu wniosku tj. uwierzytelnionej kopii jakiego dokumentu domaga się strona. A skoro tak, to zasadnym stało się uchylenie wydanych postanowień, by organ tę kwestię ustalił. W rozpoznawanej sprawie zatem organ winien w oparciu o przepis art. art. 64 § 2 k.p.a. wezwać stronę do sprecyzowania żądania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00, System Informacji Prawnej LEX nr 81741 "organ nie może swobodnie interpretować wniosków strony i orzekać w innym zakresie, w przypadku wątpliwości winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie, które by je wyjaśniło. Działanie takie będzie zgodne z zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zasada ta odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. Organ winien wyjaśnić w postępowaniu, czego żąda strona. Jeśli domaga się wydania uwierzytelnionej kopii karty nr [...], to nie ma przeszkód by taki odpis wydać. Wskazać jednak należy, iż nie odwzorowuje on dokładnie treści mapy albowiem są tam pieczątki, dopiski i podpisy. A zatem wbrew twierdzeniom organu taki odpis nie będzie prowadził do niepewności obrotu prawnego. Oczywiście warunkiem wydania uwierzytelnionego odpisu jest uprzednie zbadanie (zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a.) czy skarżąca posiada ważny interes by go otrzymać. Jeżeli natomiast organ ustali, że chodzi o odpis uwierzytelniony mapy sytuacyjno - wysokościowej, który ma być zgodny z mapą oryginalną, to jest oczywiste, że wykonać takiego odpisu nie może, bowiem nie dysponuje oryginałem mapy a jedynie jej odpisem. Istotą odpisu jest idealne odwzorowanie oryginału dokumentu. Oznacza to w realiach tej sprawy, że odwzorowany dokument, to dokument skopiowany w taki sposób, aby dokładnie oddawał zawartość oryginalnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. A zatem skoro w aktach sprawy znajduje się dokument opatrzony klauzulą "za zgodność", to organ może wydać tylko uwierzytelnioną kserokopię za zgodność z dokumentem znajdującym się w aktach sprawy, a nie z oryginałem dokumentu. Obowiązek bowiem organu wynikający z art. 73 § 2 k.p.a. dotyczy tylko tych dokumentów, które znajdują się w posiadaniu organu. W przypadku, gdy strona postępowania zwróci się o wydanie odpisu dokumentu, który nie znajduje się w aktach tego organu, cytowany przepis nie nakłada na organ obowiązku "uzyskania go" w celu wydania odpisu stronie. Zatem zasadnym w sprawie jest uchylenie postanowienia organu I i II instancji, by organy ustaliły treść żądania które, co wynika z porównania treści wniosku i treści uzasadnienia postanowień organów administracji, nie jest tożsama. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c art. 152 i art. 200 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji.