VII SA/Wa 2143/13

POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2014 r. Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. i Z.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. i W.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : 1) przyznać W.S. i Z.S. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 13 stycznia 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawców formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z emerytur o łącznej wysokości 3.825,15 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawcy zaznaczyli, że dochód uzyskiwany przez nich z tytułu emerytur jest ich jedynym dochodem. Podali, że są współwłaścicielami mieszkania o powierzchni 90 m ² oraz posiadają działkę rekreacyjną. Oświadczyli, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Wskazali, że są starszymi i schorowanymi ludźmi, którzy znaczną część uzyskiwanych dochodów przeznaczają na leczenie, zakup lekarstw oraz dojazdy na zabiegi. Oświadczyli, że wnioskodawczyni jest inwalidką posiadającą orzeczoną I grupę inwalidztwa, dlatego wydatki związane z jej leczeniem, zakupem lekarstw, zabiegami oraz dowożeniem na zabiegi wynoszą 1.200,00 złotych miesięcznie. Wskazali, że koszty związane z leczeniem wnioskodawcy i zakupem dla niego lekarstw wynoszą 1.000,00 złotych miesięcznie. Łącznie na leczenie i zakup lekarstw wnioskodawcy przeznaczają miesięcznie kwotę w wysokości 2.200,00 złotych. Wnioskodawcy wskazali, że ponoszą także koszty związane z utrzymaniem mieszkania w tym za ogrzewanie gazem, energię elektryczną, gaz dla celów bytowych (gotowanie, ogrzanie wody), telefon i bieżące remonty o łącznej wysokości 1.200,00 złotych miesięcznie. Wskazali, iż na utrzymanie pozostaje im kwota w wysokości 425,00 złotych z której pokrywają także wydatki związane z zakupem środków czystości, uzupełnieniem odzieży i obuwia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że wnioskodawcy utrzymujący się ze stałego dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytur w wysokości 3.825,15 złotych netto miesięcznie są w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 100,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od ewentualnie wniesionej skargi kasacyjnej. Zaznaczyć należy, iż w niniejszej sprawie ewentualny wpis od skargi kasacyjnej jest to jedyny wydatek do którego wnioskodawcy zostaliby wezwani, gdyby zdecydowali się na wniesienie skargi kasacyjnej od wydanego w dniu 29 listopada 2013 r. wyroku. Uznano zatem, że wskazany w formularzu stały, znaczny dochód dwuosobowej rodziny nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie, nawet przy przyjęciu, iż skarżący ponoszą znaczne wydatki na leczenie por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2009 r. sygn. akt II OZ 678/09). Z tego względu, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wniosek oddalono. Wskazać należy, że wynikający z art. 199 p.p.s.a. obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie nie dotyczy wyłącznie osób posiadających nadwyżkę środków finansowych. Obowiązek ten obejmuje wszystkie osoby posiadające jakiekolwiek środki majątkowe i dochody z których możliwe jest poczynienie pewnych oszczędności. Jednocześnie uznano, że poniesienie przez wnioskodawców wydatku związanego z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru może spowodować uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego wnioskodawców. Z tego względu, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.