VII SA/Wa 2145/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-21

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy szkoła jako osoba prawna, która wykazała znaczną stratę finansową i zadłużenie, ale posiada wysoki kapitał zakładowy, majątek trwały oraz środki na rachunku bankowym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Szkoła jako osoba prawna nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, mimo wskazanej straty i zadłużenia. Wysokość kapitału zakładowego, środków trwałych oraz zgromadzonych środków na rachunku bankowym, które wielokrotnie przewyższają koszt wpisu sądowego, świadczy o możliwości poniesienia tych kosztów. Zgodnie z przepisami, zwolnienie od kosztów sądowych uzasadnia jedynie zupełny brak możliwości finansowych, a nie trudna sytuacja finansowa czy zadłużenie.
Stan faktyczny
Szkoła wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia grzywny. W trakcie postępowania wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a szkoła wniosła sprzeciw. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy, analizując sytuację finansową szkoły, w tym jej kapitał zakładowy, majątek trwały, stratę za poprzedni rok, zadłużenie oraz środki na rachunku bankowym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Szkole przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Szkoły [...]w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odmówić Szkole [...] w [...] przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Szkole [...] w [...] przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 30 grudnia 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw Szkoły [...] w [...]e od ww. postanowienia z dnia17 grudnia 2009 r. Tym samym w/w postanowienie zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ogólną zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów sądowych. Jest to obowiązek strony. Zwalnianie od uiszczenia kosztów jest instytucją wyjątkową, której stosowanie jest uzależnione od spełnienia ww. przesłanki. Tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy obejmuje zatem podmioty, które mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą zgromadzić środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. W formularzu wniosku Szkoła [...] w [...] podała, że swoją działalność finansuje z budżetu państwa i ze środków pozabudżetowych. Podkreśliła, iż w budżecie uczelni nie zostały zabezpieczone odrębne środki na koszty postępowań sądowych i uczelnia zmaga się aktualnie z trudną sytuacją finansową. Z nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Szkoły [...] w [...] wynosi na dzień 31 grudnia 2008 r. 1.587.535.409,24 złotych zaś wartość środków trwałych wnioskodawcy 1.748.177.055,92 złotych. Wnioskodawca zakreślił, że strata na dzień 31 grudnia 2008 r. wynosiła 12.944.222,27 złotych. Wnioskodawca wskazał, że na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. na koniec października 2009 r. na koncie posiadał zadłużenie w kwocie 49.862.682,08 złote oraz środki finansowe w kwocie 24.697,58 złote. Zgodnie art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia trudna sytuacja finansowa, zadłużenie, ale brak jakichkolwiek środków, które strona mogłaby przeznaczyć na opłaty sądowe. W okolicznościach niniejszej sprawy, nie można przyjąć, że jedynym przesądzającym argumentem przemawiający za zwolnieniem od kosztów sądowych jest wskazana przez skarżącą strata za 2008 r. oraz zadłużenie na jednym z rachunków bankowych. Uwzględniając bowiem wysokość kapitału zakładowego, środków trwałych, a także zgromadzone na jednym z rachunków bankowych środki w wysokości 24.697,58 zł należało dojść do wniosku, iż skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania. Należy przy tym wskazać, że już sama wartość środków zgromadzonych na rachunku bankowym wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, które na tym etapie postępowania wynoszą 100 zł tj. kwota wpisu sądowego od wniesionej skargi. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że środków tych nie może przeznaczyć na poniesienie kosztów postępowania sądowego (por postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 679/09 niepubl.). Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło