VII SA/Wa 2148/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-20

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Wojciech Sawczuk, Jadwiga Smołucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek weryfikacji informacji o liczbie punktów karnych przekazanej przez Policję, przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, czy też jest związany tą informacją?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia 24 punktów karnych jest związany informacją przekazaną przez Policję. Nie ma obowiązku ani uprawnienia do samodzielnego badania prawidłowości wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Kwestia prawidłowości tych wpisów może być kwestionowana w odrębnym postępowaniu przed organami Policji i sądem administracyjnym.
Stan faktyczny
Policja poinformowała Prezydenta o 4 wykroczeniach drogowych W. D., skutkujących naliczeniem 25 punktów karnych. Prezydent wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, w tym brak weryfikacji punktów karnych i nieuwzględnienie szczególnych okoliczności sprawy. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę I. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] Komenda Stołeczna Policji zawiadomiła Prezydenta [...] W., o popełnionych przez W. D. (dalej również jako Skarżący) 4 wykroczeniach drogowych skutkujących naliczeniem mu 25 punktów karnych w okresie krótszym niż rok. Policja wniosła o skierowanie Skarżącego na kontrolne sprawdzenie umiejętności oraz na badania psychologiczne. W następstwie dokonanego zawiadomienia, Prezydent [...] W. decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] znak [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej jako k.p.a.), art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., nr 541 - dalej jako ustawa zmieniająca KK) zmienionym na mocy art. 4 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2001) w związku z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm. - dalej jako p.r.d.): ▪ zatrzymał W. D. prawo jazdy z powodu przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ▪ zobowiązał Skarżącego do bezzwłocznego zwrotu prawa jazdy. II. Odwołanie od powyższej decyzji wywiódł Skarżący, zarzucając naruszenie: 1. art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu, zajęcia stanowiska oraz wypowiedzenia się odnośnie do zebranego w sprawie materiału dowodowego, 2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, który nie został przy tym w sposób kompletny zebrany, 3. art. 7 ust. 5 ustawy zmieniającej KK oraz art. 4 ustawy z dnia 3 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami poprzez bezpodstawne i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego zatrzymanie prawa jazdy oraz zobowiązanie do jego zwrotu. III. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Zdaniem Kolegium użyte przez ustawodawcę w art. 7 ust. 5 ustawy zmieniającej KK sformułowanie "wydaje" oznacza, że sprawa nie została pozostawiona uznaniu administracyjnemu, lecz że po otrzymaniu informacji o przekroczeniu przez kierującego pojazdem 24 punków za naruszenie przepisów ruchu drogowego starosta musi zatrzymać prawo jazdy. Regulacja ta wpisuje się w system sankcji, jakie ustawodawca przewidział wobec kierowców, którzy wielokrotnie dopuszczają się naruszeń przepisów ruchu drogowego. W toku postępowania starosta nie jest uprawniony do oceny czy weryfikacji stanowiska właściwego komendanta wojewódzkiego Policji zawartego we wniosku o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji czy badania psychologiczne z zakresu psychologii transportu, z uwagi na przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ nie jest także uprawniony do badania, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, skuteczności wpisów ostatecznych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi, stosownie do art. 130 ust. 1 p.r.d., Policja. Z wydanego na mocy art. 130 ust. 4 p.r.d. przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488 - dalej jako rozporządzenie wykonawcze) wynika, że ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Natomiast wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym (§ 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego). Przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem (§ 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego). Wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia rozstrzygnięciem, o którym mowa w ust. 1 (§ 4 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego). Z zestawienia powołanych wyżej przepisów wynika w sposób jednoznaczny, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d. podlega w całości wyłącznej kompetencji wskazanego organu Policji, który w przypadku przekroczenia przez kierowcę 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, w myśl art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, występuje z wnioskiem do właściwego organu o skierowanie kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, bądź też na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wpisy do ewidencji punktów muszą być przy tym ostateczne. Skoro wpisy punktów są dokonywane przez Policję - w odrębnym trybie niż mający zastosowanie w niniejszej sprawie - to prawidłowość dokonanych przez organy Policji czynności związanych z naliczeniem i wpisem tych punktów, nie może być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Z woli ustawodawcy rozdzielone zostały kompetencje organów stwierdzających naruszenia przez kierowców przepisów o ruchu drogowym i organów orzekających o zatrzymaniu prawa jazdy, jak i odrębnie określone tryby ich działania. Odrębność sprawy prowadzenia ewidencji od sprawy dotyczącej zatrzymania prawa jazdy oznacza, że kwestia zmiany wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w tym liczby przypisanych punktów, nie może być rozpatrywana w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy. Prawidłowość tych wpisów kierowca może kwestionować w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji, a następnie sądem administracyjnym. Kontrola ta jest zatem przeprowadzana w postępowaniu odrębnym od postępowania, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej KK. Tym samym argumenty Skarżącego dotyczące wadliwości dokonanych przez Policję wpisów punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, jak również zarzuty dotyczące braku zweryfikowania informacji zawartych we wniosku Komendanta Stołecznego Policji, nie mogły zostać uwzględnione przez organ I instancji orzekający w sprawie zatrzymania prawa jazdy, który był związany przekazaną informacją o ilości punktów wpisanych na koncie Skarżącego. Organy nie mają w tym przypadku swobody decyzyjnej i zobligowane są do wydania określonego rozstrzygnięcia, o ile zaistniały przesłanki w postaci ustalenia przekroczenia 24 punktów karnych za wykroczenia drogowe. Niewątpliwie zatem organy nie mogą, w decyzji związanej, brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej (takich jak podniesiona w odwołaniu okoliczność regularnego zawożenia przez Skarżącego jego niepełnosprawnej matki na zabiegi medyczne) - niezależnie od tego, czy są one trafne, czy nie. Zdaniem Kolegium, art. 130 ust. 2 p.r.d. stanowi, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (...). Skarżący uzyskał 25 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie nieprzekraczającym roku, a punkty te nie zostały usunięte z ewidencji. Materiał dowodowy sprawy pozwalał Prezydentowi [...] W. na poczynienie prawidłowych ustaleń faktycznych na istotne z punktu widzenia prawa materialnego okoliczności faktyczne przyznania Skarżącemu przekraczającej dopuszczalną ustawową liczbę 24 punktów w ciągu roku. Okoliczności te zostały poczynione na podstawie informacji nadesłanych przez właściwego komendanta Policji. Organ I instancji przeprowadził wszechstronne i kompletne postępowanie dowodowe oraz wyjaśniające, tj. postępowanie spełniające wymogi art. 7 i art. 77 k.p.a., a jego zakres jest prawidłowy. W sprawie organ I instancji zgromadził wszelkie niezbędne i konieczne dla ustalenia (wyjaśnienia) istotnych okoliczności faktycznych. Skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym. Fakt, iż nie odebrał dwukrotnie awizowanej przesyłki zawierającej zawiadomienie o wszczęciu postępowania, wysłanej na prawidłowy adres, nie świadczy o naruszeniu art. 10 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia zaś wymogi art. 107 k.p.a. IV. Skargę na powyższą decyzję złożył W. D., kwestionując to rozstrzygnięcie w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy: 1. art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej KK oraz art. 4 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędne przyjęcie, iż Prezydent miał bezwzględny obowiązek zatrzymania prawa jazdy bez weryfikacji informacji o nałożeniu 24 punktów karnych oraz bez uwzględnienia szczególnych okoliczności stanu faktycznego tej konkretnej sprawy, podczas gdy zatrzymanie prawa jazdy następuje wyłącznie "w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego", a nie jedynie otrzymania informacji w tym zakresie, a co za tym idzie fakt nałożenia na kierującego pojazdem punktów karnych w sposób prawidłowy i zasadny powinien być ustalony ponad wszelką wątpliwość (na konieczność dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności konkretnej sprawy wyraźnie wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt K 24/15, który znajduje analogiczne zastosowanie do niniejszej sprawy); 2. art. 7 art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 136 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, który nie został przy tym w sposób kompletny zebrany, 3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy Decyzji Prezydenta. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] W., jak i orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. W ocenie Skarżącego uzyskana przez starostę informacja o ilości zgromadzonych punktów powinna podlegać weryfikacji w celu ustalenia ponad wszelką wątpliwość faktu nałożenia na kierowcę w sposób zasadny i prawidłowy punktów karnych w liczbie przekraczającej 24. Starosta (a następnie SKO) powinien również ustalić czy: ▪ do popełnienia poszczególnych wykroczeń, za które przyznane zostały punkty karne nie doszło w stanie wyższej konieczności (wyłączałoby to możliwość skutecznego nałożenia punktów karnych), ▪ w stanie faktycznym konkretnej sprawy wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy będzie zgodne z zasadami współżycia społecznego. Ponadto Skarżący zwrócił uwagę, iż SKO, (podobnie jak wcześniej Prezydent) zaniechało dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie oparło rozstrzygnięcia na kompletnym materiale dowodowym, rozpatrzonym w sposób wyczerpujący (materiał dowodowy zebrany przez Prezydenta był niekompletny, a SKO w żaden sposób go nie uzupełniło). Jednocześnie zebrany w sprawie materiał dowodowy został oceniony w sposób wybitnie dowolny. Organy w żaden sposób nie zweryfikowały informacji zawartych we wniosku KSP odnośnie do liczby posiadanych przeze Skarżącego punktów karnych. Przyjęły za pewnik, niepoparte żadnymi dowodami twierdzenia zawarte w tym piśmie. Jeżeliby nawet hipotetycznie przyjąć - jak wskazuje Skarżący - iż rzeczywiście uzyskał 25 punktów karnych, to jego zdaniem należało ustalić, czego w sprawie zabrakło, czy punkty te zostały naliczone zasadnie, a w szczególności, czy nie istniały żadne szczególne okoliczności uzasadniające popełnienie ewentualnych wykroczeń drogowych, za które punkty te zostały naliczone. W szczególności nie zostało ustalone w sprawie, czy któreś z popełnionych wykroczeń, za które przyznano punkty karne nie zostało popełnione w stanie wyższej konieczności. Organy nie ustaliły również sytuacji rodzinnej Skarżącego, ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. V. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w decyzji stanowisko. VI. Na rozprawie w dniu [...] marca 2019 r. wyjaśnił, iż wszystkie wykazane w piśmie Komendanta Stołecznego Policji wykroczenia miały miejsce i przyjął za ich popełnienie mandaty karne. Niemniej jednak podkreślił, iż przyjęcie mandatu za ostatnie z wykroczeń, mających miejsce w dniu [...] stycznia 2018 r., nastąpiło z uwagi na jego błąd wywołany postawą Policjanta, który poinformował go, iż przyjęcie mandatu nie spowoduje przekroczenia poziomu 24 punktów karnych. W tej sytuacji błędnie przyjął, że mandat w proponowanym przez Policjanta zakresie może przyjąć. Jednocześnie Skarżący podkreślił swoją trudną sytuację rodzinną i niezbędność prawa jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VII. Skarga jest niezasadna. Na tle niniejszej sprawy nie jest kwestionowane, nawet przez Skarżącego, iż dopuścił się on w okresie od dnia [...] września 2017 r. do dnia [...] stycznia 2018 r. łącznie 4 wykroczeń drogowych, za które został ukarany mandatami karnymi, które przyjął. Strona potwierdziła to w szczególności na rozprawie w dniu [...] marca 2019 r. Powyższe oznacza zatem, iż na mocy art. 98 § 3 zdanie 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 475 ze zm. - dalej jako k.p.s.w.) każdy wystawiony mu mandat karny kredytowany stał się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Należy przy tym jednoznacznie zastrzec, iż w każdym przypadku osobie, której np. policjant zaproponował poddanie się karze w ten właśnie sposób (a wiec w postępowaniu mandatowym), przysługuje prawo odmowy przyjęcia proponowanego mandatu i w związku z tym poddania jego sprawy, w tym okoliczności wykroczenia, przesłanek stanowiących kontratyp i proponowanej kary grzywny, ocenie sądu powszechnego. To co jest natomiast w sprawie kwestionowane, to przede wszystkim okoliczność przyjęcia ostatniego z mandatów. Skarżący podkreśla w tym względzie swój błąd w zaakceptowaniu zaproponowanego mu mandatu i punktów karnych z uwagi na niewłaściwe podanie mu przez funkcjonariusza Policji ilości posiadanych punktów w momencie kontroli drogowej (miało to istotny wpływ na podjętą decyzję o przyjęciu mandatu - gdyby bowiem znał właściwą ilość posiadanych punktów, mandatu w proponowanym kształcie by nie zaakceptował). Strona podkreśla także konieczność badania, czy rzeczywiście punkty karne zostały jej naliczone i czy nastąpiło to w sposób prawidłowy, a także zwraca uwagę na brak uwzględnienia nadzwyczajnych okoliczności sprawy, podkreślanych jako wymagane do zbadania w przywołanym w skardze wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Mając to na uwadze Sąd podkreśla, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej KK, do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 (...) starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. Zawarty w tym przepisie zwrot "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" - jak słusznie podkreślają organy obu instancji - wyraźnie wskazuje, że decyzja ma charakter związany. Organ administracji nie ma zatem żadnej dowolności i uznaniowości w tym zakresie. Nie ma więc wyboru co do możliwości odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy, jeżeli Policja wystąpi ze stosownym wnioskiem. Tym samym, za każdym razem, gdy Policja informuje organ administracyjny o przekroczeniu w ciągu roku przez kierującego liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego (dla podkreślenia należy dodać, iż chodzi wyłącznie o wpisy dokonane ostateczne, co szczegółowo wyjaśniło już SKO) właściwy organ jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w zakresie wszystkich posiadanych przez tego kierowcę kategorii. Jak wskazano, warunkiem sine qua non wystąpienia przez właściwego komendanta Policji z wnioskiem w tym zakresie, jest fakt przekroczenia liczby 24 punktów karnych w okresie roku za naruszenie przepisów ruchu drogowego, przy czym muszą to być punkty naliczone ostatecznie (prawomocnie). Zdaniem WSA w ramach prowadzonego postępowania organ prowadzący ewidencję kierowców nie jest ani uprawniony ani też zobowiązany do badania, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, skuteczności wpisów ostatecznych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi bowiem, stosownie do mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 130 ust. 1 p.r.d., Policja. Jak słusznie wskazuje SKO, odwołując się do treści § 3 ust. 1, § 4 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia wykonawczego, ostateczny wpis punktów karnych następuje dopiero wówczas, gdy fakt popełnienia wykroczenia powodujący ich naliczenie jest prawomocnie stwierdzony. Dopiero wówczas zostaje przekazana właściwemu w sprawie zatrzymania praw jazdy organowi informacja w tym zakresie. W sprawie Skarżącego jest niekwestionowane, że przyjął on zaproponowane mu mandaty karne kredytowane, przez co stały się one z momentem pokwitowania ich odbioru prawomocne i przez to skutkowały dokonaniem ostatecznych wpisów w ewidencji Policji. Sąd podkreśla, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d. podlega w całości wyłącznej kompetencji Policji, która w przypadku przekroczenia przez kierowcę 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w przeciągu roku, w myśl art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, występuje z wnioskiem do właściwego organu o skierowanie kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, bądź też na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Skoro zatem wpisy punktów za naruszenia przepisów o ruchu drogowym są dokonywane przez właściwe organy Policji w odrębnym trybie niż mający zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. w sprawie zatrzymania prawa jazdy, to prawidłowość dokonanych przez organy Policji czynności związanych z naliczeniem i wpisem punktów nie mogą być przedmiotem oceny ani sądu administracyjnego, ani organów działających w niniejszym postępowaniu, co wyraźnie należy podkreślić. Sprawa zatrzymania prawa jazdy na skutek przekroczenia liczby 24 punktów w ciągu roku i sprawa prawidłowości prowadzonej przez Policję ewidencji oznacza, że kwestia zmian wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w tym liczby przypisanych im punktów, nie może być rozpatrywana w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy. Jak po raz kolejny zasadnie podkreśla SKO, prawidłowość prowadzonej ewidencji kierowca może kwestionować w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji, a następnie sądem administracyjnym, bowiem czynności związana z prowadzeniem ewidencji kierowców i dokonywane w niej wpisy stanowią czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.). Czynność taka podlega kontroli sądowej. Kontroli, o której mowa powyżej nie można zatem prowadzić w postępowaniu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej KK, co jest niekwestionowaną w dotychczasowym orzecznictwie zasadą. Sąd dopuszcza wprawdzie możliwość pośredniego zakwestionowania przez organ właściwy do zatrzymania prawa jazdy przekazanej mu informacji Policji o wpisie punktów za popełnione naruszenia ruchu drogowego, jednakże sprowadzać się one muszą po pierwsze, do sytuacji oczywistych np. z informacji przekazanej przez Policję wynika, iż za wykroczenie z określonej daty ukarano kierującego prawomocnie mandatem, podczas gdy ten w toku postępowania przedkłada prawomocny wyrok uniewinniający od popełnienia tego właśnie wykroczenia. Po drugie, organ nie może podważyć samodzielnie wpisów w ewidencji, a powinien w takim przypadku wystąpić do właściwego organu Policji o wyjaśnienie tych wzajemnie sprzecznych informacji. Sytuacja taka, w świetle zgromadzonych dowodów, w niniejszej sprawie na pewno nie zachodzi. Tym samym Sąd nie podziela zarzutu nr 1 skargi, wskazującego na konieczność każdorazowej weryfikacji przez organ administracyjny prawidłowości informacji Policji o przekroczeniu przez kierującego 24 punktów karnych w okresie roku. Jak wskazano, nie jest tak jak sugeruje Strona, że organ winien tę informację zawsze sprawdzać, bowiem zatrzymanie prawa jazdy następuje - w ocenie Strony - wyłącznie w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a nie otrzymania informacji w tym zakresie od Policji. Wskazując na wcześniejsze wyjaśnienia w tym względzie (dotyczące związania przekazaną przez Policję informacją) Sąd podkreśla, iż nawet gdyby przyjąć, że organ powinien jednak w każdym przypadku weryfikować dane uzyskane z Policji, to w sytuacji Skarżącego weryfikacja taka i tak musiałaby okazać się negatywna i jedynie potwierdziłaby zasadność naliczonych mu punktów karnych. Jest bowiem niewątpliwe, że Skarżący popełnił 4 wskazane wykroczenia z tytułu których przyjął mandaty karne kredytowane. To czego w istocie domaga się Skarżący, to weryfikacja jego "błędnego" oświadczenia o przyjęciu mandatu. Nie negując zatem możliwości zaistnienia tego rodzaju sytuacji jak opisywana przez Skarżącego na rozprawie w odniesieniu do ostatniego z wykroczeń z dnia [...] stycznia 2018 r. należy wskazać, iż nie może ona być w ogóle rozważana jako przesłanka zmniejszenia ilości przyznanych mu punktów (stosowny mandat bowiem pokwitował) czy wreszcie nie stanowi ona żadnego z kontratypów zwalniających go z odpowiedzialności za popełnione wykroczenie. Skarżący widzi związek pomiędzy działaniem w błędzie przy podejmowaniu decyzji o przyjęciu mandatu a rolą organu zatrzymującego mu prawo jazdy. Niestety w żadnym razie nie może to uzasadniać jakiegokolwiek weryfikowania rzeczywistej liczby posiadanych punktów, a tym bardziej oceny okoliczności związanych z nałożonym mandatem oraz podważania wyrażonej przez Skarżącego w tym zakresie woli jego przyjęcia. To Skarżący podjął ostatecznie decyzję o przyjęciu mandatu. To Skarżący winien wiedzieć, ile punktów karnych posiada. To wreszcie Skarżący ponosi negatywne konsekwencje swojego zachowania na drodze. Zwalczanie okoliczności przyjęcia mandatu w żadnym razie nie może nastąpić w niniejszym postępowaniu. Właściwy tryb został bowiem określony w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia (vide jego art. 101). Tym samym Sąd nie podziela twierdzeń skargi, iż organ rozstrzygnął sprawę bez uwzględnienia szczególnych okoliczności stanu faktycznego oraz indywidualnych cech Skarżącego i jego sytuacji życiowej. Kwestie te nie mają znaczenia w sprawie. Nie są także słuszne uwagi Skarżącego, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją analogiczną jak rozstrzygana przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt K 24/15. Przede wszystkim przypomnieć należy, iż Trybunał rozstrzygał w przedmiocie natychmiastowego zatrzymania prawa jazdy przez Policję albo przez starostę (na podstawie przekazanej mu informacji z Policji) za przekroczenie w terenie zabudowanym dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h. W rzeczywistości więc należy podzielić argumentację Trybunału, iż w takim przypadku natychmiastowe zatrzymanie prawa jazdy, na podstawie wyłącznie danych ze zdarzenia, które może być kwestionowane w dalszym toku postępowania, wymaga znaczącego ograniczenia automatyzmu przy ocenie informacji przekazywanej przez Policję staroście wraz z zatrzymanym dokumentem bądź nawet bez niego. Wymagane jest zastosowanie swoistych wyższych standardów, w tym w szczególności zapewnienia już na tym etapie postępowania administracyjnego, które w tym przypadku poprzedza np. postępowanie w sprawie o wykroczenie, możliwości podważania tak pomiaru prędkości jak i szczególnych sytuacji związanych z samym popełnieniem wykroczenia, a więc elementów o charakterze subiektywnym jak stopień zawinienia, szczególne okoliczności sprawy, stan wyższej konieczności. Pomijając fakt, iż sprawa Skarżącego w żadnej mirze nie dotyczy sytuacji i problemu prawnego ocenianego przez Trybunał Konstytucyjny (co ma istotne znaczenie przy próbie wskazywania na analogię w tym zakresie), to także w jego przypadku trudno w ogóle przyjąć, aby zaistniała jakakolwiek przesłanka egzoneracyjna. To na co powołuje się Skarżący to po pierwsze błąd przy przyjęciu mandatu karnego kredytowanego, co jak wskazano nie może być w ogóle badane w niniejszym postępowaniu, a po drugie wskazywana niekorzystna sytuacja powstała jednak na skutek zatrzymania mu prawa jazdy. Okoliczności te nie mogą wpłynąć na ocenę zasadności zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy, są bowiem albo indyferentne dla oceny działania organu (błąd polegający na przyjęciu mandatu wywołany mylnym przekonaniem o ilości posiadanych punktów karnych) albo nie mają jakiegokolwiek wpływu na ocenę zatrzymania prawa jazdy, stanowią bowiem jego następstwo. Niezasadne są także zarzuty procesowe nr 2 i 3 skargi. Wskazane w nich naruszenia przepisów procesowych są immanentnie związane ze skutecznością wcześniej postawionego zarzutu nr 1, w którym błędnie podkreślono konieczność każdorazowej analizy informacji przekazywanej przez Policję. Skoro jednak organ nie był zobowiązany do weryfikowania w tym przypadku danych o punktach karnych przekazanych mu przez Policję, to niezasadne są zatem zarzuty wskazujące na braki rozważenia pod tym kątem materiału dowodowego i jego niewłaściwej oceny, a także błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zarzuty te są bowiem wtórne a przy tym akcesoryjne do uznanego przez Sąd za bezzasadny zarzutu nr 1. W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. ----------------------- 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło