VII SA/Wa 2151/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie: sędzia WSA Iwona Ścieszka (sprawozdawca), asesor WSA Szczepan Borowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2026 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2025 r. nr 832/2025 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) postanowieniem z 30 czerwca 2025 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy zaskarżone zażaleniem B.W. postanowienie PINB dla m.st. Warszawy Nr EN/140/24 z 21 czerwca 2024 r. znak: PINB/IIOT/7353/0924/4727/01 PINB.OE.52.85.2022 w przedmiocie stanowiska wierzyciela - oddalenia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa - [...] w związku z niewykonaniem dyspozycji postanowienia PINB dla m.st. Warszawy Nr [...] z dnia 27 lutego 2023 r., znak: PINB/IIOT/7353/0924/4727/01/BO PINB.OE.52.85.2022 w przedmiocie nałożenia na B.W. obowiązku wpłacenia zaliczki w kwocie [...] złotych na poczet wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr 75/22 z 22 lipca 2022 r. wynikającego z decyzji organu I instancji Nr IIOT/178/2010 z 3 sierpnia 2010 r., nakazującej dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego, tj. komórki drewnianej znajdującej się na nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. MWINB wyjaśniał, że w związku z niewykonaniem przez B.W. i J.W. (następców prawnych - spadkobierców Z.W.) obowiązku wskazanego w w/w decyzji Nr IIOT/178/2010 - organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, ze zm., dalej: u.p.e.a.) przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. W dniu 17 lutego 2022 r. PINB dla m. st. Warszawy wystawił upomnienie wzywające zobowiązanych do wykonania ww. obowiązku, które zostało doręczone stronom. W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ powiatowy w dniu 12 lipca 2022 r. stwierdzono, że nałożony obowiązek nie został wykonany. W dniu 2 i 3 sierpnia 2022 r. PINB dla m.st. Warszawy doręczył zobowiązanym wystawione w dniu 22 lipca 2022 r. tytuły wykonawcze, czym wszczęto postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. W związku z dalszym uchylaniem się przez zobowiązanych od wykonania ciążącego na nich obowiązku PINB dla m.st. Warszawy postanowieniem z 13 października 2022 r. nałożył na B.W. i J.W. grzywnę w kwocie po [...] zł na każdego zobowiązanego w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB dla m.st. Warszawy z 3 sierpnia 2010 r., nakazującej dokonanie rozbiórki komórki drewnianej znajdującej się na nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z 31 stycznia 2023 r. MWINB utrzymał w mocy w/w postanowienie organu I instancji. W dniu 5 kwietnia 2023 r. przedstawiciel organu powiatowego dokonał czynności kontrolnych na ww. nieruchomości, podczas których stwierdzono, że nie wykonano egzekwowanego obowiązku. Wobec dalszego uchylania się przez zobowiązanych od wykonania ciążącego na nich obowiązku, postanowieniem z 9 maja 2023 r. PINB dla m.st. Warszawy skierował do wykonania zastępczego egzekwowany obowiązek wskazany w tytule wykonawczym Nr 75/22 z 22 lipca 2022 r. wynikający z decyzji z 3 sierpnia 2010 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem MWINB z 14 sierpnia 2023 r. Postanowieniem z 7 września 2023 r. PINB dla m.st. Warszawy umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte i prowadzone w stosunku do J.W. na podstawie tytułu wykonawczego Nr 75/22 z dnia 22 lipca 2022 r. celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją organu I instancji z 3 sierpnia 2010 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem MWINB z 4 grudnia 2023 r. Następnie postanowieniem z 27 lutego 2024 r. PINB dla m.st. Warszawy nałożył na B.W. obowiązek wpłacenia zaliczki w kwocie [...] zł na poczet wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr 75/22 z dnia 22 lipca 2022 r. wynikającego z decyzji organu powiatowego z 3 sierpnia 2010 r. Postanowieniem z 17 kwietnia 2024 r. MWINB utrzymał w mocy w/w postanowienie organu I instancji. W związku z niedokonaniem wpłaty ww. kwoty, PINB dla m.st. Warszawy w dniu 22 kwietnia 2024 r. wystosował do zobowiązanej upomnienie Nr [...] wzywające do wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem z 27 lutego 2024 r. W dniu 17 maja 2024 r. PINB dla m. st. Warszawy jako wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji należności pieniężnych Nr [...], który został przekazany do Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa - [...] celem wyegzekwowania należności pieniężnej wynikającej z postanowienia z 27 lutego 2024 r. B.W. podniosła zarzuty, które wierzyciel - PINB dla m. st. Warszawy oddalił postanowieniem z 21 czerwca 2024 r. Zażalenie na to postanowienie złożyła B.W.. MWINB przychylając się do stanowiska organu powiatowego odwoływał się do treści art. 33 § 2 u.p.e.a. formułującego podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, stwierdzając, że interpretacja pisma zobowiązanej z 5 czerwca 2024 r. stanowiącego zarzuty nie wykazała, aby podniesiono w nim okoliczności opisane w ww. przepisie. Organ wojewódzki podkreślał, że postępowanie administracyjne, w ramach którego zostało wydane postanowienie Nr [...] dotyczy zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu inwestorskiego w ramach wykonania zastępczego obowiązku wynikającego z decyzji Nr IIOT/178/2010. Egzekwowany w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązek określony w postanowieniu PINB dla m.st. Warszawy Nr [...] nie uległ przedawnieniu, nie wygasł, nie przestał istnieć, a zobowiązana nie zastosowała się do jego treści. Wobec powyższego organ powiatowy jako wierzyciel był zobligowany do podjęcia czynności przewidzianych przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. przekazania do egzekucji o charakterze pieniężnym kwoty wynikającej z ww. postanowienia. Zdaniem MWINB, argumentacja zawarta w zażaleniu pozostaje bez wpływu na jego ocenę. Analiza dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wykazała, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany. MWINB zaznaczył ponownie, że postępowanie egzekucyjne dotyczy zobowiązania pieniężnego – zaliczki na poczet wykonania kosztorysu inwestorskiego, a nie zobowiązania o charakterze niepieniężnym (dyspozycji decyzji Nr IIOT/178/2010). Z uwagi na powyższe organ wojewódzki utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB dla m.st. Warszawy. W skardze na postanowienie MWINB z 30 czerwca 2025 r. B.W. informowała, że w dniu 21 maja 2024 r. z konta bankowego ściągnięto kwotę [...] zł. Urząd nie ustalił kosztu całkowitego za sporządzenie kosztorysu i nie wydał kosztorysu skarżącej. W dniu 30 maja 2023 r. z konta bankowego skarżącej ściągnięto kwotę [...] zł. Nie jest prawdą, że uchyla się ona od obowiązku wykonania nakazu rozbiórki komórki, która zagraża zawaleniem, bezpieczeństwu zdrowia i życia ludzi i zwierząt, a także zagraża bezpieczeństwu cudzego mienia. W odpowiedzi na skargę MWINB wnosił o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W dniu 3 lutego 2026 r. skarżąca nadesłała dodatkowe stanowisko w sprawie wskazując m.in. na rozbieżności w dokumentacji prowadzonej sprawy w zakresie komórki drewnianej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie w trybie uproszczonym została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie MWINB z 30 czerwca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB dla m.st. Warszawy z 21 czerwca 2024 r. o oddaleniu w całości zarzutów wniesionych przez B.W. w postępowaniu mającym na celu wyegzekwowanie obowiązku wpłacenia zaliczki w kwocie [...]złotych na poczet wykonania zastępczego obowiązku ustalonego tytułem wykonawczym Nr 75/22 wynikającym z decyzji organu powiatowego z 3 sierpnia 2010 r. nakazującej dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego – komórki drewnianej znajdującej się na nieruchomości położonej przy ul. [...] w Warszawie, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z nieuiszczeniem ww. należności PINB wystawił zobowiązanej w dniu 22 kwietnia 2024 r. upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy [...] Nr [...]. Wypada zatem podkreślić, że postępowanie w sprawie zarzutu egzekucyjnego, o którym mowa w art. 33 – 35 u.p.e.a., jest postępowaniem incydentalnym w ramach postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W § 2 przepis art. 33 u.p.e.a. wymienia podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, do których należą: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionującego dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 u.p.e.a.). Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszenia zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.) – por. wyrok NSA z 6 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1371/18 (CBOSA). Organ egzekucyjny nie może więc badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Nawet w sytuacji, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem (egzekwuje swoje decyzje), mógłby zbadać decyzję pod względem merytorycznym, ale już nie jako organ egzekucyjny, lecz jako organ wydający decyzję (por. Z. Leoński [w:] R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Warszawa 2003, s. 94). Służą temu tryby przewidziane przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem weryfikacja decyzji ostatecznej następuje w trybach nadzwyczajnych, a zatem w odrębnych postępowaniach od postępowania egzekucyjnego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 524/12, CBOSA) Postępowanie w trybie art. 34 u.p.e.a. przede wszystkim ogranicza się więc do rozpatrzenia samego zarzutu ("w zakresie zgłoszonych zarzutów" tak: art. 34 § 1 tej ustawy) i nie obejmuje rozpoznania - tak jak w odwołaniach - całej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2391/18; CBOSA). W doktrynie podkreśla się, że ewentualne wyjście poza granice zgłoszonych zarzutów jest niedopuszczalne, pozbawione podstawy prawnej, i czyniąc to i wierzyciel i organ egzekucyjny oraz ich organy wyższego stopnia działałyby bez podstawy prawnej - czyli postanowienia ich kwalifikowałyby się do uznania za nieważne (por. Cezary Kulesza, Komentarz do art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; LEX). W tak zarysowanym kształcie sprawy prowadzonej przez organy w opisanym trybie, istotnym jest zauważenie, że zarzuty zgłoszone przez B.W. dotyczą wadliwości postępowania administracyjnego prowadzonego w zakresie obowiązku rozbiórki, podczas gdy postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem prowadzone było w stosunku do obowiązku pieniężnego, tj. wpłacenia zaliczki. Wobec powyższego uzasadnionym było oddalenie zarzutów złożonych przez skarżącą w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej celem wyegzekwowania obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach wykonania zastępczego. Podniesione więc przez skarżącą zarzuty, jako nie związane z meritum rozpoznawanej sprawy, nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi. Sąd nie stwierdził również z urzędu, aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do innych uchybień, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.