VII SA/Wa 2152/22
WyrokWSA w Warszawie2023-01-26
Skład orzekający: Paweł Groński, Joanna Gierak-Podsiadły, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, uchylając decyzję nakazującą rozbiórkę zadaszenia tarasu, prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, uznając, że zadaszenie stanowi urządzenie budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?Ratio decidendi
Organ odwoławczy (WINB) błędnie umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Zadaszenie tarasu, ze względu na swoje rozmiary, konstrukcję i potencjalne funkcje, nie może być traktowane jako zwykłe urządzenie budowlane, takie jak kraty czy rolety. Istniała konieczność zbadania, czy wykonanie zadaszenia nie stanowiło przebudowy lub rozbudowy budynku, czy nie zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia, oraz czy nie narusza przepisów dotyczących nasłonecznienia lokali sąsiednich. Brak tych ustaleń skutkował naruszeniem przepisów postępowania, co uzasadnia uchylenie decyzji WINB.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę zadaszenia tarasu. PINB uznał zadaszenie za samowolę budowlaną, ponieważ właściciel nie uzyskał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a zarząd wspólnoty nie wyraził zgody. WINB uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając zadaszenie za urządzenie budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, powołując się na opinie techniczne wskazujące na samonośność konstrukcji i brak wpływu na budynek. Wspólnota zarzuciła WINB naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną kwalifikację obiektu oraz brak wszechstronnego zebrania dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński Sędziowie: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły asesor WSA Michał Podsiadło (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej N w W na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr 890/22 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej N w W kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Zaskarżoną decyzją z 10 sierpnia 2022 r. nr 890/22 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] W. z [...] maja 2022 r. nr [...]
i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie rozbiórki.
2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.
2.1. W związku z pismem Wspólnoty Mieszkaniowej [...]
w W. (dalej: Wspólnota, strona skarżąca) z 14 października 2020 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] W. (dalej: PINB, organ I instancji) przeprowadził 19 stycznia 2021 r. kontrolę spełnienia warunków technicznych konstrukcji zadaszenia ustawionej nad częścią tarasu przy lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W.. Z protokołu tej kontroli wynika, że na części tarasu wykonano zadaszanie o konstrukcji stalowej wypełnionej szybami na profilach aluminiowych o wymiarach 1,60 x 6,5 m i wysokości 2,20-2,70 m, od góry przykrytej płytą poliuretanową. Na wykonanie konstrukcji właściciel nie uzyskał pozwolenia na budowę ani nie dokonał zgłoszenia. Nie wystąpiono też oficjalnie o zgodę wspólnoty.
2.2. Decyzją z [...] maja 2022 r. nr[...], PINB – działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.; dalej: p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej: k.p.a.) – nakazał D. P. (dalej: inwestorka) rozbiórkę zadaszenia tarasu wraz z przeszkleniem w profilach aluminiowych, w celu przywrócenia do stanu poprzedniego tarasu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym przy ul. [...]
w W..
2.2.1. W uzasadnieniu tej decyzji, PINB odwołał się do ustaleń kontroli przeprowadzonej 19 stycznia 2021 r. i stwierdził, że wykonanie robót budowlanych polegających na montażu stalowej konstrukcji zadaszenia z przeszkleniem w profilach aluminiowych, posadowionej na tarasie nie została w art. 29 p.b. zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Na podstawie pisma Wspólnoty organ podniósł,
że jej zarząd nie wyraził zgody na sporną inwestycję, wobec czego inwestorka przedmiotowych robót budowlanych nie może wykazać swojego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uwagi na wykonanie ww. robót
w warunkach samowoli budowlanej, zdaniem organu I instancji spełniona została przesłanka obligująca organ nadzoru budowlanego do podjęcia działań naprawczych. PINB wyjaśnił, że nie ma możliwości nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, ponieważ inwestor przedmiotowych robót budowlanych nie może wykazać swojego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uwagi na brak możliwości zalegalizowania wykonanych robót, należało zatem – na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., nakazać inwestorowi rozbiórkę zadaszenia tarasu wraz
z przeszkleniem w profilach aluminiowych, w celu przywrócenia tarasu do stanu poprzedniego.
2.3. W odwołaniu od tej decyzji, inwestorka wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego. Organowi I instancji zarzuciła naruszenie art. 7 i 77
§ 1 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., art. 7 w zw.
z art. 86 i w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., art. 28 k.p.a., jak również art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw.
z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 p.b., art. 28 ust. 1 p.b., art. 83 ust. 1 p.b., art. 29 ust. 2 pkt 2 i 3 p.b. oraz art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. "a" p.b.
2.4. Zaskarżoną decyzją z 10 sierpnia 2022 r. nr 890/22 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 83 ust. 2 p.b. – uchylił w całości ww. decyzję organu I instancji z 16 maja 2022 r. i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w tej sprawie.
2.4.1. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy podał, że należy dokonać kwalifikacji prawnej przedmiotu postępowania. Wskazał, że sporne zadaszenie o konstrukcji stalowej częściowo wypełnionej szybami, na profilach aluminiowych (w dwóch miejscach) o wymiarach zadaszenia 1,60 m x 6,50 m oraz wysokości 2,20 m x 2,70 m, która od góry przykryta jest płytą poliuretanową – jest konstrukcją samonośną, nieprzymocowaną do tarasu i do ściany zewnętrznej budynku. Ponadto z przedłożonej do akt sprawy opinii technicznej sporządzonej przez K. T. wynika, że "Wykonana konstrukcja jest konstrukcją samonośną i jest mocowana do płaszczyzny podłogi tarasu, ani elewacji budynku (...) Konstrukcja wspiera się na ramie wykonanej z kątownika 70x50 mm. Rama jest ułożona na podłodze tarasu i nie jest mocowana do podłogi i do ścian (...) Pokrycie dachu nie łączy się i nie przylega do elewacji budynku. Wszystkie elementy konstrukcji zostały zespolone przy pomocy śrub
i nie wymagają dodatkowego mocowania do płaszczyzny podłogi tarasu i ścian. Konstrukcja jest zabezpieczona antykorozyjnie poprzez ocynkowanie i malowanie na kolor szary (...) stalowa konstrukcja zadaszenia nad częścią tarasu nie ingeruje
w części wspólne nieruchomości przy ul. [...] w W.. Konstrukcja jest stabilna i w pełni samonośna, nie jest mocowana ani do podłogi tarasu. Konstrukcji budynku, ani do elewacji budynku. Konstrukcja nie stwarza zagrożenia dla użytkowników, jak i dla osób trzecich". Podobne stanowisko wynika z przedłożonej przez inwestorkę opinii technicznej autorstwa J. K., z której wynika, że "Konstrukcja jest samonośna, nie jest łączona z konstrukcją budynku (...) Zamontowany obiekt nie ma żadnego wpływu na konstrukcję budynku, jest to konstrukcja całkowicie oddzielona od konstrukcji budynku. Konstrukcja nie powoduje również ograniczeń nasłonecznienia lokali sąsiednich. Woda deszczowa z zadaszenia odprowadzana jest na teren własny. Konstrukcja nie powoduje żadnych negatywnych oddziaływań na otoczenie".
2.4.2. W związku z powyższym, w ocenie WINB, sporne zadaszenie traktować należy jako zadaszenie tarasu, które posiada cechy urządzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 p.b., z uwagi na funkcjonalne powiązanie z lokalem mieszkalnym nr [...]. Organ odwoławczy przypomniał, że § 14a ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. Nr 74 poz. 836, ze zm.; dalej: rozporządzenie MSWiA), uprawnia do instalowania na budynku mieszkalnym wielorodzinnym urządzeń związanych z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, rolety, zabudowy balkonów i loggii. Zdaniem WINB, montaż przedmiotu postępowania (zadaszenia części tarasu) nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego nie jest zobligowany do badania posiadania przez inwestora zgody wspólnoty mieszkaniowej na wykonanie robót budowlanych. WINB podziela bowiem to stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do ustalenia, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko w przypadku, kiedy na wykonane roboty wymagane było pozwolenie na budowę lub zgłoszenie.
2.4.3. WINB dodał, że w przypadku gdy będąca przedmiotem rozpoznania inwestycja zwolniona została z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz dokonania jej zgłoszenia, to okoliczność ta nie wyklucza zbadania zgodności jej wykonania
z przepisami oraz sztuką budowlaną. Z przedłożonych w sprawie opracowań wynika jednoznacznie, że zadaszenie nie ma żadnego wpływu na konstrukcję budynku, jest samonośne i stabilne, zabezpieczone antykorozyjnie, nie stwarza zagrożenia dla użytkowników, jak i dla osób trzecich, nie powoduje ograniczeń nasłonecznienia lokali sąsiednich. Wody deszczowe z zadaszenia odprowadzane są na teren własny. Z tego względu zdaniem WINB brak było podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w powyższym zakresie.
3. Pismem z 15 września 2022 r. Wspólnota skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organowi odwoławczemu zarzuciła naruszenie:
1) art. 7, 8, 11 oraz 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez uniemożliwienie przedstawicielom Wspólnoty wzięcia udziału w oględzinach tarasu realizowanych w toku postępowania administracyjnego oraz niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, tj. braku ustalenia kwalifikacji wykonanego obiektu oraz czy zamontowana na posadzce tarasu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...]
w budynku przy ul. [...]. w W. konstrukcja zadaszeniowa może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub negatywnie wpływać na substancję tarasu i budynku, jak i wpływu konstrukcji na ograniczenie dostępności do światła dziennego do innych lokali mieszkalnych w budynku, co winno skutkować uznaniem jej montażu za nieprawidłowy i niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego;
2) art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie,
a w szczególności bezkrytyczne oparcie decyzji na opiniach technicznych sporządzonej przez K. T. oraz J.K. na zlecenie inwestorki – zainteresowanej uchyleniem decyzji organu I instancji – co czyni je całkowicie nieprzydatne przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji;
3) art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 3 pkt 9 p.b. w zw. z § 14a ust. 1 i § 14a ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych,
w którym powinny znaleźć zastosowanie i zaniechanie przyjęcia, iż wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego stanowi zabudowę definiowaną jako ogród zimowy, a nie urządzenie budowlane w postaci konstrukcji zadaszeniowej tarasu oraz że konstrukcja ogranicza oświetlenie dzienne innych mieszkań w budynku,
4) art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b., który winien być przez Organy obu instancji uwzględniony
z uwagi na wykonanie przedmiotowej konstrukcji zadaszeniowej w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi.
4. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.
5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie.
6. Z zawiadomienia PINB z 9 czerwca 2021 r. wynikało, że przedmiotem postępowania wszczętego przez ten organ była stalowa konstrukcja posadowiona na tarasie przynależnym do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym przy ul. [...] w dzielnicy W. w W.. Postępowanie to w pierwszej instancji zakończyło się wydaniem przez PINB decyzji opartej na art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b.
6.1. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Z art. 51 ust. 7 p.b. wynika natomiast, że przytoczony wyżej art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 p.b., zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b., tj.:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
W związku z tym, że literalne brzmienie art. 51 ust. 1 p.b. odsyła do postanowienia wydanego w warunkach art. 50 ust. 1 p.b. należy wyjaśnić, że art. 50 ust. 1 p.b. znajduje zastosowanie w przypadku robót budowlanych, które nadal są prowadzone. Jeśli organ nadzoru budowalnego wydaje swoje rozstrzygnięcie po zakończeniu robót budowlanych, to nie ma konieczności aby te, wykonane już prace, wstrzymać postanowieniem (por. wyrok NSA z 14 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3240/17, LEX nr 2758855).
6.2. Organ odwoławczy stosując art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję PINB z [...] maja 2022 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. WINB stwierdził "brak podstaw do objęcia zadaszenia reglamentacją Prawa budowlanego w zakresie obowiązku uzyskania zezwolenia właściwego organu", albowiem "montaż przedmiotu postępowania (zadaszenia części tarasu) nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej". WINB przyjął, że sporny obiekt należy traktować jako zadaszenie tarasu posiadające cechy urządzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 p.b. i odwołał się do § 14a ust. 2 rozporządzenia MSWiA, zgodnie z którym na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia związane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, rolety, zabudowy balkonów i loggii.
7. W świetle art. 50 ust. 1 p.b. aby decyzją organu odwoławczego umorzyć postępowanie, w którym organ I instancji wydał rozstrzygnięcie takie jak decyzja PINB
z [...] maja 2022 r. nr[...], należy ponad wszelką wątpliwość wykazać, że obiekt, którego dotyczy to postępowanie:
– nie powstał bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub
– nie funkcjonuje w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub
– został zrealizowany na podstawie zgłoszenia bez naruszenia art. 29 ust. 1 i 3 p.b.,
– nie został wykonany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
W ocenie Sądu, ustalenia faktyczne wynikające z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji – w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie – nie uzasadniały umorzenia kontrolowanego postępowania administracyjnego, zatem takie rozstrzygnięcie WINB było co najmniej przedwczesne.
7.1. Organ odwoławczy stwierdził, że sporny obiekt jako zadaszenie tarasu – urządzenie budowlane, nie jest objęty reglamentacją Prawa budowlanego. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zabudowa tarasu jest różnie kwalifikowana (np. jako rozbudowa budynku, jego przebudowa albo jako instalowanie urządzenia budowlanego), w zależności od stanu faktycznego konkretnej sprawy, w szczególności rodzaju wykonanych robót budowlanych, położenia tarasu czy funkcji, jak ma pełnić w związku z zabudową (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2016 r., II OSK 655/15 i powołane tam orzecznictwo, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obiekt, którego dotyczy postępowanie jest zadaszoną stalową konstrukcją, częściowo wypełnioną szybami, na profilach aluminiowych (w dwóch miejscach) o wymiarach zadaszenia 1,60 m x 6,50 m oraz wysokości 2,20 m x 2,70 m, która od góry przykryta jest płytą poliuretanową, jest konstrukcją samonośną, nieprzymocowaną do tarasu i do ściany zewnętrznej budynku. Zatem nie sposób porównywać takiego obiektu, mającego cechy kubaturowego, do takich urządzeń związanych z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, rolety, zabudowy balkonów i loggii. Obiekt, którego dotyczy kontrolowane postępowanie jawi się jako odrębna konstrukcja posadowiona na tarasie budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Należy również zauważyć, że analizowany obiekt nie pełni wyłącznie funkcji zadaszenia tarasu, albowiem skoro posiada pionowe przegrody może stanowić rodzaj pomieszczenia, którego użyteczność przekracza właściwości zadaszenia. Z uwagi na samodzielność konstrukcyjną, na którą zwracała uwagę inwestorka w składanych dokumentach i wyjaśnieniach, nie można uznać tej konstrukcji za urządzenie podobne do krat, żaluzji, rolet czy zabudowy balkonów i loggi.
7.2. Organ odwoławczy w ogóle nie wziął pod uwagę możliwości zakwalifikowania tych robót budowalnych jako przebudowy lub rozbudowy budynku w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b. Za przebudowę uważa się wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
W świetle powyższej definicji zasadnicza różnica pomiędzy przebudową a rozbudową polega na tym, że w przypadku rozbudowy dochodzi do zwiększenia kubatury lub powierzchni istniejącego obiektu, podczas gdy przy przebudowie zasadniczo pozostają one bez zmian. W ocenie Sądu, bezsporne jest, że w tej sprawie nie doszło do zwiększenia powierzchni zabudowy budynku, gdyż konstrukcja spornego obiektu nie wykracza poza obrys budynku. Należało jednak ustalić, czy wykonanie przedmiotowego obiektu nie doprowadziło do powstania nowego pomieszczenia, a w konsekwencji czy nie doszło do powiększenia kubatury budynku mieszkalnego przez zamknięcie otwartej przestrzeni tarasu. Należy przy tym zauważyć, że np. w wyroku z 9 maja 2014 r., II OSK 573/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu zabudowy tarasu konstrukcją drewnianą wypełnioną szkłem nie można kwalifikować jako rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. Wykonana w tym przypadku konstrukcja składała się dodatkowo z trzech ram wypełnionych szkłem. W podobny sposób powszechnie zabudowuje się również loggie w budynkach, co chroni przed hałasem i opadami atmosferycznymi z zewnątrz. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w takim stanie faktycznym należałoby raczej mówić co najwyżej o przebudowie w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b, gdyż jest to inny przypadek, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 ust. 1, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji, WINB nie wziął jednak pod uwagę żadnej z ww. możliwości.
7.3. Badając to zagadnienie niezbędne jest odwołanie się od ostatecznej wersji projektu budowlanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, na którego tarasie posadowiona jest ta konstrukcja. Sąd zauważa, że w motywach zaskarżonej decyzji WINB stwierdził, że sporny obiekt nie powoduje ograniczenia nasłonecznienia lokali mieszkalnych. Zawartość akt kontrolowanego postępowania nie pozwala na tak jednoznaczne ustalenie, skoro postępowanie wyjaśniające nie obejmowało szczegółowej weryfikacji spełniania wymogów z § 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225). Ponadto
w aktach tego postępowania zalega pismo z 24 maja 2021 r., w którym sąsiadka inwestorki nazywając sporny obiekt "ogrodem zimowym" poinformowała, że ogranicza on dostęp światła słonecznego do jej pokoju dziennego.
7.4. Organ odwoławczy uzasadniał umorzenie kontrolowanego postępowanie również tym, że sporny obiekt jest konstrukcją samonośną, nieprzymocowaną do tarasu i do ściany zewnętrznej budynku. Należy zatem zauważyć, że posadowienie na tarasie obiektu o wymiarach 1,60 m x 6,50 m oraz wysokości 2,20 m x 2,70 m należy potencjalnie rozpatrywać również w kontekście art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b., tj. jako mogące spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W celu weryfikacji, czy sporny obiekt nie mieści się w zakresie zastosowania tego przepisu niezbędne jest ustalenie, czy konstrukcja tarasu jest przystosowana do utrzymywania na jego powierzchni ciężaru o takiej masie jak sporny obiekt. Oczywistą jawi się również potrzeba zbadania, czy zmieniające się warunki atmosferyczne, w tym silny wiatr, może spowodować przemieszczenie tego obiektu, które mogłoby potencjalnie rodzić niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Ustaleń w tym zakresie WINB w ogóle nie przeprowadził. Zagadnienie związane z samonośnością tej konstrukcji i brakiem jej stałego powiązania z podłogą tarasu i ścianami budynki ma również znaczenie w tym zakresie, że o tym, czy określony obiekt jest "trwale związany z gruntem" w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. (a zatem również z istniejącym budynkiem wielorodzinnym) nie decyduje ani sposób i metoda związania z gruntem (istniejącym budynkiem), ani też technologia wykonania fundamentu. Istotne jest to, czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania – posadowienia (por. wyrok NSA z 9 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 3683/19, LEX nr 3447389). Również ten aspekt sprawy nie został należycie wyjaśniony przed wydaniem przez WINB zaskarżonego rozstrzygnięcia.
7.5. Dlatego też w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu odwoławczego narusza art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, które doprowadziło do nieprawidłowego, a przynajmniej przedwczesnego wydania decyzji w warunkach art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd przypomina, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7) oraz organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1). Przepisy te wiążą również organ odwoławczy, w szczególności gdy swoim rozstrzygnięciem uchyla decyzję organu I instancji i umarza postępowanie administracyjne. Należy w związku z tym przypomnieć, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych (por. wyrok NSA z 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 251/21, LEX nr 3206275).
8. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., o kosztach postępowania rozstrzygając na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
8.1. Ponownie rozpatrując sprawę, WINB doprowadzi do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na rozpoznanie sprawy spornego obiektu, zgodnie ze stanowiskiem prawnym przedstawionym przez Sąd. Przede wszystkim organ weźmie pod uwagę wszystkie potencjalne wadliwości spornego obiektu przewidziane w art. 50 ust. 1 p.b. Postępowanie wyjaśniające powinno zapewniać udział w czynnościach dowodowych wszystkich stron postępowania. Organ ten weźmie również pod uwagę, że ze zgromadzonych w sprawie materiałów wynika, że taras, na którym posadowiono sporny obiekt nie stanowi części nieruchomości lokalowej inwestorki, a inwestorce, jako właścicielce lokalu mieszkalnego przysługuje jedynie prawo korzystania – z wyłączeniem współwłaścicieli nieruchomości wspólnej – z ww. tarasu.
Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło