VII SA/Wa 2160/16

WyrokWSA w Warszawie2017-08-02

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sławomir Fularski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele lokali w budynku wielorodzinnym, będący członkami wspólnoty mieszkaniowej, posiadają samodzielny interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej stanu technicznego nieruchomości wspólnej, jeśli nie wykażą własnego, indywidualnego interesu prawnego odrębnego od interesu wspólnoty?
Ratio decidendi
Właściciele lokali, będący członkami wspólnoty mieszkaniowej, nie posiadają samodzielnego interesu prawnego do wniesienia skargi w sprawie dotyczącej nieruchomości wspólnej, jeśli nie wykażą własnego, indywidualnego interesu prawnego odrębnego od interesu wspólnoty. Interes prawny właściciela lokalu jest nierozerwalnie związany z jego przynależnością do wspólnoty mieszkaniowej, która reprezentuje jego interesy w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej. Skargi wniesione przez takie osoby, które nie wykazały odrębnego interesu prawnego, podlegają oddaleniu z powodu braku przymiotu strony.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi A. Sp. z o.o. oraz P. C., R. D. i T. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Skarżący, będący właścicielami lokali w budynku, zarzucali naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2017 r. sprawy ze skarg [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz P. C, R. D., T. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku oddala skargi I. Stan sprawy 1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołań P. C. i A. Sp. z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej przy [...] w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku Al. [...] w W. poprzez: (1) - usunięcie wszystkich warstw papy ułożonych na połaci dachu, wymianę uszkodzonych lub zagrzybionych desek poszycia dachowego, zabezpieczenie całości poszycia dachowego preparatami przeciwogniowymi i przeciwgrzybiczymi, dokonanie naprawy kominów ponad dachem i wywiewek kanalizacyjnych, wymianę skorodowanych obróbek blacharskich i rynien, wykonanie pokrycia dachu z trzech warstw papy, mocując pierwszą warstwę mechanicznie do drewnianego poszycia dachu, 2. osuszenie ścian piwnic oraz wykonanie izolacji przeciwwodnej ścian piwnic (metodą iniekcji), 3. od zewnątrz ściany podziemia, po odkopaniu zabezpieczyć izolacją z dwóch warstw papy na lepiku po uprzednim przygotowaniu powierzchni ściany, 4. dokonanie naprawy stropów stalowo-ceramicznych Kleina, 5. wzmocnienie uszkodzonych elementów więźby dachowej nakładkami z desek, wymianę elementów drewnianych, które uległy zagrzybieniu, po dokonanej naprawie elementów więźby dachowej, zabezpieczenie jej preparatami do ochrony przeciwogniowej i przeciwgrzybicznymi, 6. rozebranie zawilgoconych posadzek w piwnicy, wykonanie izolacji przeciwwodnej poziomej z dwóch warstw papy z wywinięciem jej na płaszczyznę pionową ścian, następnie wykonanie nowych posadzek betonowych, 7. dokonanie wymiany nadpalonej i osmolonej w wyniku pożaru stolarki okiennej w piwnicy na nową, 8. naprawę instalacji wodociągowo-kanalizacyjnej polegającej na jej całkowitej wymianie, 9. naprawę instalacji grzewczej polegającej na jej całkowitej wymianie, 10. naprawę instalacji gazowej poprzez oczyszczenie przewodów gazowych ze śladów korozji, ich zabezpieczenie i pomalowanie, 11. naprawę instalacji elektrycznej poprzez jej wymianę dostosowując do aktualnie obowiązujących norm i przepisów na podstawie ekspertyzy określającej stan techniczny elementów budynku opracowanej w marcu 2015 r. przez mgr inż. J. K. rzeczoznawcę budowlanego wpisanego do CRRB pod nr [...] oraz mgr inż. W. M., rzeczoznawcę budowlanego wpisanego do CRRB pod nr [...] oraz dokumentacje techniczną, z jednoczesnym warunkiem dostosowania metod konserwacji do wymogów zachowania walorów zabytkowych budynku m.in. tynków szlachetnych na elewacji, okładzin lastrykowych stopni, w zakresie remontu stolarki okiennej i drzwiowej należy odtworzyć gabaryty, podziały i materiały oraz kolorystykę oryginalnych elementów, zgodnie z zaleceniami zawartymi w opinii [...] Konserwatora zabytków z dnia 4 listopada 2015 r.- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290). 2. W uzasadnieniu decyzji [...]WINB podał, że w dniu [...] lutego 2011 r. do organu powiatowego wpłynął wniosek D.Sp. z o.o. o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego nieruchomości położonej przy Al. [...] w W. i wydanie orzeczenia stwierdzającego, że stan budynku może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia jego mieszkańców. W dniu 6 kwietnia 2011 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził oględziny budynku stwierdzając odparzone częściowo tynki na elewacji budynku, ubytki i zawilgocenia tynków, ściany wewnętrzne posiadają liczne zacieki z nieszczelnego pokrycia dachowego oraz instalacji wodociągowo-kanalizacyjnej, stropy z licznymi śladami po zaciekach, więźba dachowa drewniana posiada liczne zacieki, obróbki blacharskie skorodowane w stanie złym, na kominach częściowo brak tynków, widoczne wypadające cegły - stan zły, ściany piwnic silnie zawilgocone, na podsadzce widoczne zastoiny wody, w budynku został odcięty gaz. Zawiadomieniem z dnia 1 czerwca 2011 r. organ powiatowy poinformował o wszczęciu na wniosek D. Sp. o.o. postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w W. a w dniu 11 grudnia 2012 r. przeprowadzone zostały kolejne oględziny budynku. W dniu 21 października 2014 r. przeprowadzono oględziny klatki schodowej, korytarza na II kondygnacji oraz 1 -go pomieszczenia w lokalu nr [...], pustostanu [...], [...] i I piętra. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. organ powiatowy, na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową przy [...] w W. obowiązek sporządzenia i przedstawiania ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny budynku przy Al. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy [...] w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku Al. [...] w W. szczegółowo wymienionych w decyzji, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r. uchylił w całości tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy [...] w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku Al. [...] w W., szczegółowo wymienionych w decyzji. Odwołanie od tej decyzji wnieśli P. C. i A.Sp. z o.o. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. [...]WINB zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie oględzin budynku przy Al. [...] w W. w celu ustalenia aktualnego stanu technicznego tego budynku z odniesieniem się do ustaleń zawartych w ekspertyzie opracowanej w marcu 2015 r. przez mgr inż. J. K. i mgr inż. W. M., oraz w celu skontrolowania, czy któreś ze stwierdzonych nieprawidłowości zostały usunięte, jak również czy jego stan techniczny nie uległ dalszemu pogorszeniu. W związku z powyższym przedstawiciel organu powiatowego w dniu 1 czerwca 2016 r. przeprowadził oględziny stanu technicznego przedmiotowego budynku stwierdzając, że wykonano częściowo naprawę pokrycia z papy na dachu poprzez naklejanie na istniejącym pokryciu warstwy papy termozgrzewalnej w większości na południowej połaci dachu oraz miejscowo na pozostałych trzech połaciach, zabezpieczono częściowo kominy ponad dachem papą termozgrzewalną, na klatce schodowej na parterze i częściowo na I piętrze wykonano malowanie ścian, na korytarzach I i II pietra wykonano malowanie i częściową wymianę drzwi wejściowych do lokali mieszkalnych. W piwnicach nie wykonano żadnych robót. W lokalach wykonano naprawę stolarki okiennej drewnianej, naprawę tynków, gładzie i malowanie, miejscową naprawę instalacji elektrycznej i wymianę opraw, montaż pieców dwufunkcyjnych gazowych dla c.o. i c.w.u., wykonano okładziny ścian i podłóg w łazienkach. 3. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że postępowanie wszczęte zostało na wniosek D. Sp. o.o., której następcą prawnym jest skarżąca A. Sp. z o.o., w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w W.. W aktach sprawy znajduje się kopia ekspertyzy technicznej przedmiotowego budynku sporządzonej w dniu 30 sierpnia 2008 r. przez inż. H. K., kopia opinii technicznej z zakresu oceny wymagań przeciwpożarowych z maja 2009 r. sporządzonej inż. M. B., rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, protokół oceny stanu technicznego instalacji gazowej i przewodów kominowych z dnia 1-5 kwietnia 2011 r., protokół nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. z kontroli stanu technicznego obiektu i z okresowej pięcioletniej kontroli stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej autorstwa mgr inż. R. Z., kopia opinii budowlanej z maja 2010 r. sporządzonej przez mgr inż. W. K., protokół z okresowej kontroli budynku z października 2012 r. sporządzony przez mgr inż. M. M., kopia protokołu okresowej kontroli technicznej z maja 2014 r. sporządzonej przez mgr inż. B. Ł., kopia protokołu stanu technicznego instalacji gazowej z 23 września i 12 listopada 2013 r., kopia protokół okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 22 października 2013 r. i 27 grudnia 2013 r., kopia protokołu rocznego przeglądu technicznego z dnia 1 lipca 2014 r. Dokumentacja ta przedstawia stan techniczny przedmiotowego obiektu w przeciągu ostatnich lat, jednakże ze względu na datę sporządzenia, zdaniem organu, w znacznej części nie obrazuje stanu aktualnego. W aktach sprawy znajduje się również ekspertyza określająca stan techniczny elementów budynku wraz z zakresem robót niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia dachu i pozostałych elementów konstrukcyjnych do odpowiedniego stanu technicznego budynku, sporządzona w marcu 2015 r. przez mgr inż. J. K. i mgr inż. W. M.. Z ustaleń własnych organu powiatowego dokonanych podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2016 r. wynika, iż wykonano częściowo naprawę pokrycia z papy na dachu poprzez naklejanie na istniejącym pokryciu warstwy papy termozgrzewalnej w większości na południowej połaci dachu oraz miejscowo na pozostałych trzech połaciach, zabezpieczono częściowo kominy ponad dachem papą termozgrzewalną, na klatce schodowej na parterze i częściowo na I piętrze wykonano malowanie ścian, na korytarzach I i II pietra wykonano malowanie i częściową wymianę drzwi wejściowych do lokali mieszkalnych. W piwnicach nie wykonano żadnych robót. W lokalach wykonano naprawę stolarki okiennej drewnianej, naprawę tynków, gładzie i malowanie, miejscową naprawę instalacji elektrycznej i wymianę opraw, montaż pieców dwufunkcyjnych gazowych dla c.o. i c.w.u., wykonano okładziny ścian i podłóg w łazienkach. Z treści pisma [...] Konserwatora Zabytków z dnia 4 listopada 2015 r. wynika, iż przedmiotowy budynek został ujęty w gminnej ewidencji zabytków. Zdaniem organu konserwatorskiego wykonanie izolacji fundamentów, naprawa dachu i więźby dachowej oraz remont elewacji, wnętrz i instalacji technicznych w budynku dopuszczalny jest pod względem konserwatorskim pod warunkiem dostosowania metod konserwacji do wymogów zachowania walorów zbytkowych budynku, a rozwiązania technologiczne zawarte w ekspertyzie technicznej z marca 2015 r. nie uwzględniają rozwiązań materiałowych stosowanych przy konserwacji budynków zabytkowych m.in. tynków szlachetnych na elewacji, okładzin lastrykowych stopni. Wskazano, że z konserwatorskiego punktu widzenia ocieplenie elewacji budynku miałoby negatywny wpływ na jego walory zabytkowe, natomiast remont stolarki okiennej i drzwiowej należy przeprowadzić z odtworzeniem gabarytów, podziałów, materiałów i kolorystyki oryginalnych elementów. W oparciu o art. 61 ustawy Prawo budowlane, organ stwierdził, że obowiązki związane z zapewnieniem użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem oraz wymaganiami ochrony środowiska, jak również związane z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym są obowiązkami spoczywającymi na właścicielu lub zarządcy. Organ stwierdził, że art. 66 tej ustawy określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać właścicielowi lub zarządcy obiektu doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego. Konstrukcja tegoż przepisu, w szczególności użycie zwrotu "właściwy organ w drodze decyzji nakazuje" wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w ust. 1, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony ale również zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Powyższe unormowanie prawne dotyczy takich stanów faktycznych, kiedy to obiekt budowlany znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. W przepisie tym chodzi zatem o skutki wynikające z użytkowania obiektu, a które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub innych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan jego sprawności technicznej jako całości, a także elementów instalacji i urządzeń odpowiadający wymaganiom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym. Decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. W okolicznościach wymienionych w tym przepisie właściwy organ obligatoryjnie nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, co oznacza, iż ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Zakres obowiązków nałożonych przez organ I instancji jest zbieżny ze wskazanymi zawartymi w ekspertyzie technicznej sporządzonej na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. Podkreślić należy, iż adresatem skarżonej decyzji jest właśnie w/w Wspólnota Mieszkaniowa, która nie kwestionuje zasadności wykonania nakazanych robót budowlanych. Decyzja organu I instancji nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. została doręczona Wspólnocie, za pośrednictwem firmy administrującej obiektem, a Wspólnota nie zaskrzyła tego rozstrzygnięcia w drodze odwołania. Organ I instancji prawidłowo określił zakres robót budowlanych niezbędnych do wykonania celem usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w stanie technicznym przedmiotowego budynku, wynikających z treści przedłożonego opracowania technicznego oraz potwierdzonych ustaleniami własnymi. Za prawidłowe należy uznać również określenie różnych terminów wykonania obowiązków - w zakresie usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego dachu, naprawy kominów ponad dachem i wywiewek kanalizacyjnych i obróbek blacharskich - jeden miesiąc, licząc od dnie kiedy decyzja stanie się ostateczna, w zakresie zaś pozostałych obowiązków w terminie 10 miesięcy. Zdaniem [...]WINB organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego podjął właściwe działania kompetencyjne oraz w sposób prawidłowy określił zakres robót niezbędnych do wykonania celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego budynku, a skarżona decyzja w żaden sposób nie narusza przepisów prawa, na podstawie których została wydana, zaś organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego rozpatrzył przedmiotową sprawę w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowody i uzasadnił swoje stanowisko w treści wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego. 4. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...]WINB w Warszawie wnieśli: - sygn. akt VII SA/Wa 2160/16: A. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie; zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa procesowego: a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa; a) art. 11 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 7 kpa; c) art. 8 kpa, oraz 2) przepisu prawa materialnego art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – - domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz przyznania kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; - sygn. akt VII SA/Wa 2212/16: P. C., R. D. i T. D.; zarzucając naruszenie: art. 7 kpa, art. 75 kpa, art. 77 kpa, art. 78 i 136 kpa, art. 84 kpa, art. 86 kpa, art. 107 § 3 kpa – domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, decyzji poprzedzającej oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2017 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 1 ppsa, postanowił połączyć sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2160/16 i sygn. akt VII SA/Wa 2212/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, i prowadzić je pod sygn. akt VII SA/Wa 2160/16. 5. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. II. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. 7. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej przy [...] w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku Al. [...]. Skarżący w niniejszej sprawie A.Sp. z o.o. z siedzibą w W., P. C., R. D. i T. D. są właścicielami nieruchomości znajdujących się w budynku Al. [...] w W.. 8. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 1892) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 tej ustawy, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Stwierdzić zatem należy, iż z przepisów tych wynika, że rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. W sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej interes właściciela lokalu, jako członka wspólnoty mieszkaniowej jest chroniony przez wspólnotę mieszkaniową, działającą poprzez zarząd lub zarządcę, ustanowionego w trybie art. 18 ust. 1 lub art. 18 ust. 3 ustawy o własności lokali. Jednakże, nie wyklucza to automatycznie udziału w tym postępowaniu poszczególnych członków wspólnoty samodzielnie, ale jest to sytuacja wyjątkowa i uzależniona od wykazania przede wszystkim swojego własnego, indywidualnego interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 marca 2011 r. II OSK 419/10 stwierdził, że błędne jest stanowisko organów uznające za strony postępowania nie tylko wspólnoty mieszkaniowe ale również członków tych wspólnot mieszkaniowych. To stanowisko prowadzi zaś do tego, że zawiadamiane są o toczącym się postępowaniu podmioty, którym nie przysługuje status strony, gdyż ich interesy reprezentuje wspólnota mieszkaniowa. Członków wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu administracyjnym reprezentuje wspólnota mieszkaniowa (zarząd). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r. II OSK 1325/15 zaaprobował ten pogląd, i zwrócił uwagę, że tylko wspólnota mieszkaniowa powinna być zawiadamiana o toczącym się postępowaniu i tylko wspólnocie mieszkaniowej powinny być doręczane wydawane w toku postępowania rozstrzygnięcia organów administracji, a nie poszczególnym członkom tej wspólnoty. Niniejszy skład orzekający poglądy te podziela w zupełności. 9. Podkreślić zatem należy, że interes prawny właściciela lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość nie może być rozważany w oderwaniu od przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Na sytuację prawną właściciela lokalu wpływa przede wszystkim przynależność właściciela lokalu do wspólnoty mieszkaniowej, którą tworzy ogół właścicieli lokali wchodzących w skład nieruchomości – stosownie do art. 6 ustawy o własności lokali. Wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem, którego uprawnienia wprost wpływają na zakres uprawnień współwłaścicieli lokali tworzących wspólnotę. Z przepisów tej ustawy wynika również, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, kierowanie i reprezentowanie należy do wspólnoty mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd. Tak więc czynności prawne, czynności faktyczne, załatwianie spraw przed urzędami, sądami, dotyczące nieruchomości wspólnej – należą do kompetencji wspólnoty mieszkaniowej, reprezentującej interesy właścicieli lokali. Z art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali wynika wprawdzie, że zarząd reprezentuje wspólnotę na zewnątrz, jednakże nie wyklucza to działania członków wspólnot na zewnątrz w obronie swoich własnych praw. Jeśli członek wspólnoty wykaże swój własny, indywidualny interes prawny, to jest to podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym, w sprawie, w której może także wystąpić wspólnota. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy, skarżący nie mają swojego interesu prawnego odrębnego od wspólnoty, której są członkami. Sam tytuł własności do lokali nie jest wystarczający do wykazania takiego interesu prawnego. Ponieważ więc skarżący: A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., oraz P. C., R. D. i T. D. są właścicielami lokali znajdujących się w budynku Al. [...] w W., ale nie wykazali swoich własnych, indywidualnych interesów prawnych – odrębnych od wspólnoty, skargi ich zostały oddalone, z powodu braku przymiotu strony. 10. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło