VII SA/Wa 2165/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T. K. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] lipca 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. wydaną w przedmiocie rozbiórki. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] w 2010 r. inwestorzy wybudowali obiekt budowlany w konstrukcji stalowej, odbudowany drewnianymi deskami, nie połączony trwale z gruntem, dach konstrukcji drewnianej, orynnowany, spadek dachu na posesję inwestora. W/w budynek o wymiarach ok. 2,55 m x 4,10 m usytuowany jest w odległości ok. 0,8 m od ogrodzenia z sąsiednią działką nr ew. [...] i 3,10 m od ogrodzenia z działką nr ew. [...]. Inwestorzy w dniu 21 czerwca 2010 r. dokonali zgłoszenia do Starosty [...] budowy wiaty na w/w nieruchomości. Wg zgłoszenia wiata miała być usytuowana w odległości 1,0 m do granicy z działką nr ew. [...] i 2,00 m od działki nr [...]. I. K. podała, iż "jest to szopa drewniana na drewno opałowe". Przedmiotowy obiekt nie jest powiązany trwale z gruntem. Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...]z dnia [...] maja 2011 r. nakazał I. i T. K. dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego. Wg Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że jak wynika z treści art. 28 ustawy Prawo budowlane – roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 w/w ustawy. Przepisy art. 29-31 ustawy pozwalają na wykonanie robót budowlanych w oparciu o dokonane zgłoszenie zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa m.in. "wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych ) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki". W związku z powyższym w ocenie organu, wybudowanie budynku gospodarczego konstrukcji stalowej, obudowanego drewnianymi deskami o wymiarach ok. 2,55 m x 4,10 m wymagało zgłoszenia właściwemu organowi. W związku z brakiem w/w zgłoszenia przedmiotowego budynku gospodarczego I. i T. K. w ocenie organu niewątpliwie dopuścili się samowoli budowlanej, którą reguluje art. 49 b Prawa budowlanego. Co prawda T. K. dokonał zgłoszenia budowy wiaty, co do którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, jednak w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego obiekt, który powstał nie odpowiada treści zgłoszenia. Na skutek wykonanych prac powstał bowiem budynek gospodarczy, a nie wiata. Odległość od granic nieruchomości również nie odpowiada treści zgłoszenia. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 15 października 2010 r. na w/w działce I. K. zeznała do protokołu, że przedmiot postępowania "to szopa drewniana na drewno opałowe". Zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony m.in. do przechowywania materiałów służących mieszkańcom budynku mieszkalnego. Przedmiotowego obiektu nie można uznać za wiatę, pod pojęciem której rozumie się lekką konstrukcję dachową wspartą na słupkach, pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet ścian pozbawione. Skarżący dokonali zgłoszenia wiaty, a nie powstałego w istocie budynku gospodarczego, stąd prowadzone postępowanie przed organem nadzoru budowlanego było zasadne. Organ odwoławczy podkreślił również, że brak trwałego połączenia obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje o tym, czy obiekt wymaga pozwolenia na budowę, zgłoszenia, bądź może być zwolniony z tych rygorów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2003 r., IV SA 2977/01, niepubl.). Możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, zgodnie z dyspozycją art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, istnieje jedynie w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, z zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Samowolnie zrealizowany budynek narusza § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zgodnie z którym możliwym jest"sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych". Sporny obiekt inwestorzy zrealizowali w odległości ok. 0,80 m od granicy z sąsiednią działką, stąd orzeczenie rozbiórki obiektu było zasadne. W ocenie organu odwoławczego postępowanie organu I instancji było prawidłowe i znajduje oparcie w przepisach Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 49b ust. 1, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W sprawie brak było podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł T. K.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie: art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowy obiekt budowlany nie jest wiatą, art. 49 b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez błędne uznanie, że budowa obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania nastąpiła bez zgłoszenia właściwemu organowi, a więc w warunkach samowoli budowlanej, art. 50 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust.7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez niezastosowanie tych przepisów. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawiane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Tak rozumiana kontrola legalności działalności organów administracji publicznej polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły one prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd ocenia także wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. Powyższe ustalenia dokonywane są wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, a sąd nie jest w ich toku związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Dokonana wg powyższych zasad kontrola sądowoadministracyjna w niniejszej sprawie dostarczyła podstaw do uchylenia decyzji organów zarówno II jak i I instancji. Zgodnie z art. 28 ustawy - Prawo budowlane roboty budowlane rozpocząć można jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31 ustawy. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wprawdzie budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, aczkolwiek zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 budowa takich obiektów wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W związku z powyższą regulacją, biorąc pod uwagę, iż skarżący wykonali roboty budowlane niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem organu nadzoru budowlanego słusznie wszczął postępowanie w oparciu o przepis art. 49 b Prawa budowlanego. W myśl ust. 1 tego przepisu właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z kolei w ust. 2 cytowanego przepisu ustawodawca przewidział możliwość wszczęcia procedury legalizacyjnej obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia przy łącznym ziszczeniu się następujących przesłanek: 1) budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych. Organy, zarówno I, jak i II instancji uznały, że bezprzedmiotowe jest badanie zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki legalizacji samowoli budowlanej w postaci zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, skoro stwierdziły brak zaistnienia drugiej przesłanki pozytywnej legalizacji, tj. naruszenie przez samowolną budowę przepisów techniczno - budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Z powyższym nie można jednak się zgodzić. W ocenie Sądu organ zaniechał zbadania, czy naruszenie przepisów techniczno – budowlanych nastąpiło rzeczywiście w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, tj. zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Istotne jest bowiem, iż naruszenie dotyczy tylko i wyłącznie odległości posadowienia obiektu od granicy sąsiednich działek, niezgodnej z przepisami rozporządzenia. Organ zaniechał bowiem zbadania czy jest możliwe (wobec deklarowanej przez skarżących woli) przeniesienie zrealizowanego obiektu w inne miejsce lub też wykonania innych czynności które pozwolą na zalegalizowanie inwestycji. Uzasadniając powyższe stwierdzić należy, że Sąd w pełni podziela pogląd, iż nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można nadużywać tego przepisu bądź stosować go w sytuacjach, w których istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, tj. stanu nienaruszającego wartości istotnych z punktu widzenia m.in. bezpieczeństwa ludzi i mienia, prawa osób trzecich, ochrony środowiska itp. (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 października 2005 t, VII SA/Wa 33/05, LEX nr: 201373), a także że nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji (wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2009 r., II OSK1879/07, LEX nr: 478287). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.