VII SA/Wa 2177/23
WyrokWSA w Warszawie2025-01-30
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska, Lucyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, nakładając grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, prawidłowo ustalił jego wymiary i uzasadnił wysokość nałożonej grzywny, uwzględniając zarzuty strony dotyczące rozbieżności w pomiarach?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasady dotyczące prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organy nie ustaliły w sposób pewny dokładnych wymiarów obiektu budowlanego, co miało istotne znaczenie dla wymiaru grzywny, a także nie odniosły się w sposób należyty do zarzutów skarżącego dotyczących rozbieżności w pomiarach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń organów co do wymiarów obiektu i wysokości nałożonej grzywny, zarzucając wadliwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. M. kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska, asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 czerwca 2023 r. nr 1100/2023 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. M. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: ,,Organ II instancji’’, ,,MWINB’’, ,,organ odwoławczy’’) z dnia 29 czerwca 2023 r. nr 1100/2023 wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia M. M. (dalej: ,,skarżący), utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: ,,Organ I instancji’’, ,,PINB’’, ,,organ powiatowy’’) z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] wydane na podstawie art. 119 § 1, art. 121 § 4 i 5 i art. 122 § 1 i 2, w związku z art. 17 § 1 oraz art. 20 § 1 pkt 4, art. 64 a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej u.p.e.a (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.).
II. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1. Postępowanie zostało wszczęte z uwagi na niewykonaniem przez M. M. (dalej: ,,skarżący) obowiązku wskazanego ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z [...] września 2018 r., Nr [...] nakazującą dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego przeznaczonego na mieszkanie wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki o nr geod. [...] obręb [...] położonej w S. przy Pl. [...] przy granicy z działkami o nr geod. [...], [...], [...],[...] obręb [...] dobudowanego do istniejącego budynku usługowo - mieszkalnego.
W dniu 29 czerwca 2020 r. PINB wystawił upomnienie wzywające skarżącego do wykonania ww. obowiązku, które zostało doręczone 1 lipca 2020 r. Następnie, PINB w S. w dniu 5 października 2020 r. nr [...] wystawił tytuł wykonawczy, który został doręczony zobowiązanemu w dniu 7 października 2020 r. Powyższe skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego ww. sprawie.
W tej sprawie, postanowieniem z [...] marca 2021 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nałożył na skarżącego jednorazową grzywnę w wysokości 39.123,67 złotych w celu przymuszenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją organu powiatowego z [...] września 2018 r. nr [...]. Postanowieniem z 27 maja 2021 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na skutek złożonej skargi, przez M. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dnia 16 lutego 2022 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1603/21 wydal wyrok, w którym uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że co do zasady na skarżącego słusznie nałożono grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją organu powiatowego z [...] września 2018 r. nr [...].
Sąd jednak wskazał, że z postanowienia PINB z dnia [...] marca 2021 r. nie wynika, w oparciu o jakie dowody organ ten przyjął wymiary kwestionowanego budynku, poza ogólnikowym wskazaniem, że ustalono je w prowadzonym postępowaniu. Mimo kwestionowania przez skarżącego w zażaleniu wymiarów spornej części budynku, organ odwoławczy, nie odniósł się do tej argumentacji, również ogólnikowo stwierdzając, że argumentacja zawarta w zażaleniu pozostaje bez wpływu na jego ocenę.
Sąd w wytycznych dla Organów skazał, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu.
W postępowaniu ponownym, MWINB postanowieniem z dnia 07 listopada 2022 r. znak: WOP.7723.74.2021KJ zlecił Powiatowemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego w S. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych celem ustalenia dokładnych wymiarów objętego nakazem rozbiórki obiektu budowlanego przeznaczonego na mieszkanie, wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki o nr geod. [...] obręb [...] położonej w S. przy PI. [...] przy granicy z działkami o nr geod. [...], [...], [...], [...] obręb [...] dobudowanego do istniejącego budynku usługowo - mieszkalnego.
W odpowiedzi na w/w postanowienie PINB w S. przy piśmie z dnia 02.01.2023 r. przekazał tut. organowi protokół z kontroli dokonanej w dniu 29.12.2022 r.
Następnie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2023 r. Nr 106/2023, znak: WOP.7723.74.2021 KJ MWINB uchylił w/w postanowienie Nr [...] z dnia [...].03.2021 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W wyniku ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy, w związku z dalszym uchylaniem się przez zobowiązanego od wykonania ciążącego na nim obowiązku PINB Miasta S. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], znak: [...] nałożył na skarżącego jednorazową grzywnę w wysokości 42.936 zł (słownie: czterdzieści dwa tysiące dziewięćset trzydzieści sześć złotych) w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją organu powiatowego z dnia [...] września 2018 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że w prowadzonym postępowaniu ustalono, że powierzchnia zabudowy obiektu budowlanego przeznaczonego na mieszkanie zlokalizowanego przy PI. [...] względem, którego orzeczono nakaz rozbiórki wynosi 37,61 m2. Powierzchnię zabudowy wyliczono jako sumę powierzchni dwóch czworokątów o wymiarach jak na załącznikach do protokołu z dnia 29 grudnia 2022 r.
Odnośnie przekazanego przez MWINB przy piśmie z dnia 19 stycznia 2023 r. pisma skarżącego z dnia 05 stycznia 2023 r. stanowiącego zastrzeżenia do pomiarów dokonanych przez PINB Miasta S. w dniu 29 grudnia 2022 r. należy wyjaśnić, że tut. organ obliczył powierzchnię zabudowy obiektu przeznaczonego do rozbiórki na podstawie pomiarów dokonanych w dniu 29 grudnia 2022 r. w obecności skarżącego. Organ I instancji wyznaczał czynności kontrolne celem wyjaśnienia rozbieżności na dzień 16 grudnia 2023 r., 03 marca 2023 r. i 30 marca 2023r. w celu ustalenia stanu faktycznego. Skarżący się jednak nie stawił na te terminy.
W ocenie Organu, powierzchnia 21 m2, którą skarżący podaje na szkicu do jego pisma z dnia 05 stycznia 2023 stanowi tylko część obiektu przeznaczonego do rozbiórki. Powierzchnia zaznaczona na szkicu jako zadaszenie nad pojemnikami na odpady również objęta była decyzją nakazującą rozbiórkę.
2. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. M.
3. Po rozpoznaniu zażalenia, MWINB utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że PINB Miasta S. właściwie zastosował w przedmiotowej sprawie środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia wyjaśniając przy tym przesłanki, jakimi kierował się ustalając jej wysokość.
W ocenie MWINB zasadnym było zastosowanie przez PINB Miasta S. dyspozycji art. 121 § 5 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przy obliczeniu kwoty grzywny w celu przymuszenia. Przedmiotowy obiekt budowlany przeznaczony na mieszkanie, wybudowany w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki o nr geod. [...] obręb [...] położonej w S. przy PI. [...] przy granicy z działkami o nr geod. [...], [...], [...], [...] obręb [...] dobudowany do istniejącego budynku usługowo - mieszkalnego wypełnia definicję części budynku zawartą w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
MWINB podkreślił, że w zaskarżonym postanowieniu organ powiatowy ustalił prawidłowo pow. Budynku jako 37,61 m2, co zostało zmierzone i ustalone podczas czynności kontrolnych dokonanych w dniu 29 grudnia 2022 r. Wymiary te wynikają z dołączonego do protokołu z w/w czynności kontrolnych szkicu zawierającego uszczegółowienie sposobu wymierzenia objętego nakazem rozbiórki obiektu budowlanego przeznaczonego na mieszkanie, wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki o nr geod. [...] obręb [...] położonej w S. przy PI. [...] przy granicy z działkami o nr geod. [...], [...], [...], [...] obręb [...] dobudowanego do istniejącego budynku usługowo - mieszkalnego. Powyższych pomiarów dokonano w wyniku przeprowadzonego postępowania uzupełniającego zleconego organowi powiatowemu przez MWINB w związku z uzasadnieniem wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1603/21.
W ocenie MWINB powyższa kwota została prawidłowo obliczona przez organ powiatowy.
III. 1. Od postanowienia MWINB z dnia 29 czerwca 2023 r. nr 1100/2023 skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwestionując je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. w sytuacji, gdy postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego.
Ponadto, na podstawie art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji niezasadne nałożenie kary na skarżącego. Ponadto, zarzucił naruszenie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne obliczenie wysokości kary z uwagi na fakt, iż przedmiotowy budynek zgodnie z ewidencją gruntów i kartoteką budynków posiada powierzchnie mniejszą niż ta na podstawie, której obliczono grzywnę zgodnie ze wzorem 37,61 m2 x 1141,6 łącznie 42.936 zł natomiast w istocie skarżący w dniu 29 grudnia 2022 r. rozebrał samowolnie postawiony mur i obecnie w miejscu uprzednio stwierdzonej samowoli budowlanej jest tylko przestrzeń istniejących ścian sąsiednich budynków przykryta blachą. W ocenie skarżącego nie ma tam żadnego obiektu budowlanego a na pewno nie o powierzchni 37,61 m2. Zadaszona powierzchnia ma 10 m2 to powoduje, że wysokość ewentualnej grzywny powinna został uchylona lub zmniejszona odpowiednio do zadaszonej powierzchni.
Ponadto, skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, rzeczywistych wymiarów budynku, co ma istotny wpływ na wymiar grzywny i tym samym prawidłowość postanowienia.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął przedstawione zarzuty.
2. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
1. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 395 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
2. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem Organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy procesowe w stopniu, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
3. Nie wszystkie jednak zarzuty skargi okazały się zasadne. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi odnoszące się do bezzasadności nałożenia środka egzekucyjnego jakim jest grzywna w celu przymuszenia, nie doszło do naruszenia art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem samo nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją organu powiatowego z [...] września 2018 r. nr [...] nakazującą dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki o nr geod. [...[, obręb [...] przy Pl. [...] w S. jest zasadne. Brak podstaw do podważania prawomocnej i wykonalnej decyzji w przedmiocie rozbiórki podkreślił także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 lutego 2022 r., zapadłego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1603/21. Sąd wskazuje, że rozstrzygając niniejszej sprawę działał na podstawie art. 153 p.p.s.a. w warunkach związania poglądem prawnym wskazanym w przytoczonym wyroku.
A zatem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (v. wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1790/11).
Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z przepisu tego (w zw. z art. 153) wynika, że ani strona, ani organ administracji publicznej, nie mogą kwestionować wykładni prawa wyrażonej w prawomocnym wyroku Sądu, zaś wynikająca z art. 170 p.p.s.a. moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być ono ponownie badane. Prawomocne orzeczenia korzystają z domniemania prawidłowości i mogą zostać wzruszone jedynie w przypadkach nadzwyczajnych, określonych ustawą. Ponadto podkreślić należy, że moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1480/14). Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku (por. wyrok NSA z 11 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2428/15).
Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma więc wynik sądowej kontroli, tj. przywołany na wstępie wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2022 r., wydany w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1603/21. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że co do zasady na skarżącego słusznie nałożono grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją organu powiatowego z [...] września 2018 r. nr [...]. Decyzja PINB w S. z dnia [...] września 2018 r. nr [...], nakazująca dokonanie rozbiórki ww. obiektu budowlanego jest prawomocna i wykonalna. Podkreślić nadto należy, że kontrole przeprowadzone przez PINB Miasta S. w dniach 23.01.2019 r., 24.05.2019 r. 06.02.2021 r., 26.06.2021 r., 31.07.2020r., 16.09.2020r. 15.01.2021r. i 26.02.2021r., 29.12.2022r., 03.03.2023 r., 30.03.2023r. wykazały, że skarżący nadal uchyla się od wykonania rozbiórki obiektu wynikającej z ostatecznej decyzji PINB Miasta S. nr [...] z dnia [...] września 2018r.
Sąd jednak wskazał, że z kontrolowanego wówczas postanowienia II instancji jak i I instancji nie wynika, w oparciu o jakie dowody organ ten przyjął wymiary kwestionowanego budynku, poza ogólnikowym wskazaniem, że ustalono je w prowadzonym postępowaniu. Mimo kwestionowania przez skarżącego w zażaleniu wymiarów spornej części budynku, organ odwoławczy, nie odniósł się do tej argumentacji, również ogólnikowo stwierdzając, że argumentacja zawarta w zażaleniu pozostaje bez wpływu na jego ocenę.
Sąd w wytycznych dla organów skazał, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Organy miały przeprowadzić postępowanie ponowne celem ustalenia dokładnych wymiarów objętego nakazem rozbiórki obiektu budowlanego przeznaczonego na mieszkanie, wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki o nr geod. [...] obręb [...] położonej w S. przy PI. [...].
4. Istotą sądowej kontroli w rozstrzyganej sprawie jest więc swoistego rodzaju ,,weryfikacja", czy organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań zawartych w przywołanym wyroku.
Organ II instancji zlecił przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego Organowi I instancji jednak ze względu na obowiązujący zakaz reformationis in peius w postępowaniu administracyjnym uchylił postanowienie i przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego ustalenia okoliczności faktycznych. Organ I instancji nie dokonał skutecznie ustaleń faktycznych z uwagi na niemożność przeprowadzenia oględzin na nieruchomości skarżącego spowodowanej jego nieobecnością, przy dwukrotnym wniosku skarżącego o zmianę terminu czynności kontrolnych.
Organ I instancji nie ustalił zatem w sposób pewny tego, czy egzekwowany obowiązek został wykonany chociażby w części, skoro jak twierdzi skarżący w dniu 29 grudnia 2022 r. dokonał rozbiórki części samowolnie posadowionego obiektu tj. ściany.
Sąd w wyroku z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1603/21 jednoznacznie wskazał, że Organy powinny odnieść się do wymiarów budynku w uzasadnieniu postanowienia, bowiem skarżący wskazuje, że przedmiotowy budynek zgodnie z ewidencją gruntów i kartoteką budynków, posiada powierzchnie mniejszą niż ta na podstawie której obliczono grzywnę. Zgodnie z decyzją nr [...] wymiary budynku wynosiły 2,74 m x 4,33 m i wysokość 3,36 m natomiast w skarżonym postanowieniu wpisano wymiary 3,00 m x 4,33 m oraz wysokość 10,65 m. W wytycznych wskazanych w przywołanym wyroku WSA zobowiązał organ do ustosunkuje się do argumentacji skarżącego oraz precyzyjnego wskazania w oparciu o jakie dowody znajdujące się w aktach, dokonał pomiarów spornej części budynku, zaś w przypadku braku takowego rozważy przeprowadzenie oględzin, podczas których pomiary te zostaną dokonane. Sąd bowiem może dokonać weryfikacji tychże pomiarów w oparciu o konkretne dowody.
Chociaż, Organ I instancji kategorycznie wskazał, że w prowadzonym postępowaniu ustalił, że powierzchnia zabudowy obiektu budowlanego przeznaczonego na mieszkanie zlokalizowanego przy PI. [...] względem, którego orzeczono nakaz rozbiórki wynosi 37,61 m2, a powierzchnię zabudowy wyliczył jako sumę powierzchni dwóch czworokątów o wymiarach jak na załącznikach do protokołu z dnia 29 grudnia 2022r. to jednak Organ nie miał pewności w zakresie dokładnych wymiarów obiektu budowlanego pełniącego funkcję mieszkalną, co odzwierciedlają akta prowadzonego postępowania administracyjnego. Skarżący złożył bowiem dnia 5 stycznia 2023 r. do MWINB zastrzeżenia co do pomiarów dokonanych przez organ powiatowy podczas kontroli w dniu 29 grudnia 2022 r.
Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę nie dokonał kontroli budynku mającej na celu ustalenie aktualnego stanu faktycznego obiektu ewentualnego dokonania rozbiórki jak i wymiarów obiektu samowolnie posadowionego, albowiem do takiej kontroli nie doszło w dniu 16 lutego 2023 r., w dniu 3 marca 2023 r. W dniu 17 lutego 2023 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo skarżącego o przełożenie kontroli wyznaczonej na dzień 3 marca 2022 r. na inny termin. Organ w protokole z czynności w dniu 3 marca 2023 r. wskazał, że nie był w stanie ustalić aktualnego stanu faktycznego. Kolejny termin ustalono ze skarżącym na dzień 30 marca 2023 r. z tym, że w dniu 28 marca 2023 r. do PINB Miasta S. wpłynęło pismo skarżącego z prośbą o odwołanie kontroli wyznaczonej na 30 marca 2023 r. W protokole z dnia 30 marca 2023 r. Organ I instancji wskazał, że czynność miała zostać przeprowadzona w celu ustalenia dokładnych wymiarów obiektu budowlanego pełniącego funkcję mieszkalną.
Zatem, Organ I instancji nie ustalił w sposób pewny dokładnych wymiarów obiektu, które mają istotne znaczenie dla wymiaru grzywny w celu przymuszenia.
Ww. kontrole, które odbywały się z chodnika usytuowanego przy kamienicy zlokalizowanej przy Pl. [...] nie dały jednoznacznej odpowiedzi na temat aktualnego stanu faktycznego obiektu oraz dokładnych jego wymiarów.
Organ I instancji powołał się na zakwestionowany przez skarżącego protokół wyliczenia powierzchni zabudowy obiektu przeznaczonego do rozbiórki na podstawie pomiarów dokonanych w dniu 29 grudnia 2022 r. nie uzasadniając rozbieżności w wyliczeniu Organu poprzez wskazanie konkretnych wartości. Ponadto, Organ I instancji posiadał wątpliwości, które dały podstawę do dokonania kolejnych oględzin, te jednak się nie odbyły. Ich celem było ustalenie dokładnych wymiarów obiektu budowlanego względem, którego PINB Miasta S. nałożył obowiązek rozbiórki i stanu faktycznego na dzień orzekania.
5. Chociaż Organ II instancji orzekając w postępowaniu odwoławczym, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, rozpoznaje ponownie sprawę w jej całokształcie to w niniejszej sprawie MWINB nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego tj. czynności w postaci oględzin a jedynie ogólnikowo odniósł się do ustaleń poczynionych przez Organ I instancji przyjmując je za własne i uznając za prawidłowe. MWINB wskazał, że argumenty podnoszone w zażaleniu pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości podjętego przez PINB Miasta S. rozstrzygnięcia a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Organ II instancji nie rozpoznał zarzutu zażalenie odnoszącego się do wskazywanych wymiarów obiektu budowlanego. MWINB w tym zakresie, nie poczynił własnych ustaleń, lecz stwierdził, że wartości te wskazane zostały przez organ I instancji, pomijając zupełnie, że nie doszło do oględzin mających na celu ustalenie dokładnych wymiarów obiektu budowlanego i stanu faktycznego.
6. W ten sposób Organ II instancji ponownie naruszył ogólne zasady postępowania z art. 7, art. 11 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Uchybienie ww. zasadom a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Organ utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wydaną z naruszeniem powołanych przepisów naruszył nadto art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co także mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że Sąd nie przesądza o przyszłym rozstrzygnięciu co do wysokości grzywny, albowiem postanowienie obarczone jest naruszeniami proceduralnymi uniemożliwiającymi jego merytoryczną kontrolę.
7. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględniając ww. wskazania – dokona ustaleń aktualnego stanu faktycznego obiektu mieszkalnego zlokalizowanego przy w S. przy ul. Pl. [...] jak i jego wymiarów oraz ustosunkuje się do argumentacji skarżącego w zakresie rozbieżności wymiarów obiektu. Ponadto, Organ uzasadni postanowienie w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a., tj. m.in. wskaże fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie – stanowiące wyraz zindywidualizowanej oceny przypadku nie powinno pozostawiać wątpliwości dlaczego organ rozstrzygnął sprawę strony w taki a nie inny sposób. Organ w szczególności wskaże wymiary budynku w uzasadnieniu decyzji co będzie realizowało zasadę przekonywania.
8. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c), p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło