VII SA/Wa 2180/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. O. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 złotych (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy ), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 złotych (dwieście pięćdziesiąt), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 złotych (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze. zm. (dalej kpa) oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) dalej Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania M. P. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] nakazującą na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego A. i J. P. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach 14 mx 8 m usytuowanej na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w I. wykonanej bez pozwolenia na budowę. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 8 kwietnia 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. wszczął na wniosek J. i P. B. postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wym. ok. 14 m x 8 m usytuowanej na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w I. wykonanej bez pozwolenia na budowę. W toku czynności kontrolnych stwierdzono, że na przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego o dodatkowy lokal mieszkalny. Inwestorzy legitymują się decyzją Naczelnika Gminy [...]o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...].01.1983r. zezwalającej na rozbudowę istniejącego na działce budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część gospodarczą oraz przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego. Projektowano budynek gospodarczy jednokondygnacyjny z przeznaczeniem na cele gospodarczo-garażowe o wymiarach 8 m x 6,5 m wraz z łącznikiem niezabudowanym o wym. 3,9 m x 2,8 m. Natomiast wykonana została rozbudowa o wym. 14 m x 8 m bez łącznika, dwukondygnacyjna z przeznaczeniem na cele mieszkalne. W dniu [...] grudnia 2009r. organ powiatowy postanowieniem Nr [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego postanowił wstrzymać roboty budowlane i nałożył na A. P. i J. P. obowiązek sporządzenia i dostarczenia zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy I. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku braku obowiązującego planu ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z projektem zagospodarowania działki oraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami sporządzonych przez osobę posiadającą kwalifikacje zawodowe oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu W dniu 19.03.2010r. przedłożono dokumenty wymagane postanowieniem Nr [...]. Organ I instancji analizując przedłożoną dokumentację projektową opracowaną przez tech. arch. J. W., sprawdzoną przez rzeczoznawcę budowlanego (nr rej. GUNB [...]) inż. bud. J. P. stwierdził, iż budynek w obecnej postaci narusza §12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 ze zm.), w sposób uniemożliwiający jego legalizację. Jak ustalono, ściana północno-zachodnia budynku usytuowana jest w odległości 0,8m od granicy z działką nr ew. [...], natomiast ściana północno-wschodnia usytuowana jest w odległości 1,75m od granicy z działką nr ew. [...]. Odległości 0,8m i 1,75m nie są dopuszczone w świetle §12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Rozporządzenie w §12 ust 2 dopuszcza usytuowanie budynku w odległości 1,5m od granicy z sąsiednią działką budowlaną pod warunkiem, że wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast §12 ust 3 pkt 1 dopuszcza usytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w §12 ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Działka na której zrealizowany jest przedmiotowy budynek posiada szerokość 17,5m i nie można zakwalifikować jej jako działki "wąskiej" w rozumieniu przepisów. Organ stwierdził ponadto, że w powyższej sprawie nie ma również zastosowania § 12 ust 3 pkt 3 w/w rozporządzenia, który umożliwia rozbudowę istniejącego budynku w odległościach mniejszych niż określone w ust 1, jeżeli w pasie o szerokości 3m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane dotychczasowe wymiary, ponieważ nie zachowano powyższego wymogu i odległość od granicy działki budowlanej wynosi 0,8m. Z ustaleń Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi I. Południowy część "B", zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...].03.2002r. wynika, że powierzchnia biologicznie czynna nie może być mniejsza niż 70% powierzchni działki, a w chwili obecnej powierzchnia biologicznie czynna wynosi 62,55%, co stanowi naruszenie ustaleń obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podsumowując zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ I instancji stwierdził, że budynek narusza ustalenia obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz warunki §12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 ze zm.), co uniemożliwia legalizację budynku. Ustosunkowując się do zawartości projektu budowlanego oraz pism strony postępowania podkreślił, iż przedłożony projekt nie stanowi projektu zamiennego od projektu zatwierdzonego decyzją Nr [...]z dnia [...].01.1983r. Naczelnika Gminy S.. Budynek gospodarczy zatwierdzony powyższym projektem został wybudowy zgodnie z tym projektem (lecz bez łącznika). Powyższe, zdaniem organu , wynika z zatwierdzonego projektu rozbudowy budynku mieszkalnego zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy [...]Nr [...]z dnia [...].05.1993r. Realizowana obecnie rozbudowa, po pierwsze posiada inne parametry techniczne, po drugie posiada inne usytuowanie, po trzecie nawet układ fundamentów, w tym rozstaw osiowy jest w obecnej chwili niezgodny z projektem z dnia [...].01.1983r. Reasumując organ stwierdził, że istniejący na działce budynek gospodarczy został rozebrany i inwestor rozpoczął budowę nowego budynku mieszkalnego w podobnej lokalizacji lecz o innych parametrach technicznych, twierdząc iż stanowi to istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto znajdująca się w aktach sprawy opinia dotycząca stanu technicznego wykonanej adaptacji budynku mieszkalnego w I., opracowana przez inż. R. K. potwierdza wykonanie nowych fundamentów, ścian i stropów, co technicznie niemożliwe byłoby bez rozbiórki istniejącego budynku gospodarczego. Zdaniem organu, działania inwestorów miały na celu obejście przepisów prawa, ponieważ uzyskanie drogą formalną pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego w takich właśnie odległościach byłoby niemożliwe. Wobec powyższego w ocenie organu w pełni uzasadnione jest zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Rozpatrując odwołanie M. P. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przychylił się do stanowiska organu powiatowego w kwestii niemożności potraktowania przedmiotowej budowy jako istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wskazał, że przemawia za tym fakt, iż nowo wybudowany budynek ma zarówno odmienne parametry techniczne, jak również została zmieniona funkcja z gospodarczej na mieszkalną. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wyjaśnił rzeczywisty stan faktyczny sprawy oraz dokonał prawidłowej weryfikacji przesłanek wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U.02.75.690 z poźn. zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie a w szczególności § 12 rozporządzenia. Ustosunkowując się do zarzutów odwołującego się M. P. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że jego argumenty przedstawione w odwołaniu pozostają bez wpływu na kształt podjętego rozstrzygnięcia, albowiem ustawa Prawo budowlane nie uwzględnia kwestii finansowych związanych z wykonywaniem obowiązków nałożonych przez organ administracji publicznej. Organ odwoławczy zauważył, że inwestor wykonał roboty budowlane polegające na budowie budynku w warunkach samowoli budowlanej, tym samym winien się liczyć z ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami swojego bezprawnego działania. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, że sporny budynek był budowany od roku 1983 a w roku 2009 syn dokonał gruntownego remontu budynku. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej przeprowadzonej w dniu 21 marca 2012r. A. P.oświadczyła, że aktualnie jest właścicielem nieruchomości wraz z dziećmi. J. P. nie jest właścicielem od roku 2008. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podkreślić, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dysponował zgromadzonym w niniejszej sprawie obszernym materiałem dowodowym, który w całości powinien być rozpatrzony i oceniony przy uwzględnieniu bezwzględnie obowiązujących reguł procesowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobowiązany do przestrzegania przepisów kpa, a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa. oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że organ nadzoru budowlanego pominął niemalże całkowicie udział w procesie inwestycyjnym syna M. P., który jak wynika z oświadczeń stron był co najmniej współinwestorem kwestionowanej budowy. To M. P. złożył odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W.w którym wyjaśnia, że to on od roku 2008 był również współinwestorem "remontu generalnego" budynku podkreślając, że jego część budynku jest praktycznie gotowa do zamieszkania. Art. 77 § 1 Kpa nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006r., sygn. akt I SA/Wa 432/06, publ. LexPolonica nr 1543146). W przedmiotowej sprawie podstawowym obowiązkiem organów było bezsporne ustalenie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ale również ustalenie wszystkich inwestorów obiektu budowlanego. Dokonanie powyższych ustaleń może przesądzić o tym, kto naruszył przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w dacie budowy i kto winien ponosić tego konsekwencje. Należy pamiętać, że nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do współinwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Sąd wskazuje, że na rozprawie sądowej przeprowadzonej w dniu 21 marca 2012r. A. P. oświadczyła, że aktualnie jest właścicielem nieruchomości wraz z dziećmi, a J. P. nie jest właścicielem od roku 2008. W związku z tym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było nie budzące wątpliwości ustalenie, kto był inwestorem spornego obiektu budowlanego i czy temu inwestorowi przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości, na której on został zrealizowany umożliwiający wykonanie nałożonego obowiązku, a następnie prawidłowe określenie adresata decyzji. Tymczasem organ odwoławczy, mimo iż rozpatrywał odwołanie M. P., nie wyjaśnił jego roli w kontrolowanym procesie inwestycyjnym. Rozpoznając sprawę ponownie, zdaniem Sądu organ odwoławczy mając możliwość (art. 136 K.p.a.) usunięcia powyższych uchybień, uwzględni powyższe uwagi oraz wyeliminuje wskazane wyżej uchybienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 i 200 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.