VII SA/Wa 2197/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-07
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy A. B. miał interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a w konsekwencji, czy zasadne było wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, gdy skarżący twierdził, że został pominięty jako strona?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący A. B. nie wykazał posiadania interesu prawnego, który legitymowałby go do bycia stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Brak wykazania, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie lub naruszający jego prawa, skutkował uznaniem, że nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W konsekwencji, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że został pominięty jako strona postępowania. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego do bycia stroną. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym błędne ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji i nieuwzględnienie jego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., Nr 267 z późn. zm.) dalej k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 późn. zm.) dalej Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania A. B. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia kwietnia 2015 r., znak: [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. - o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na dz. ew. nr [...] oraz częściach działek nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] i [...] w W. wydanej na wniosek [...] Spółdzielni [...]
Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. A. B. wystąpił do Prezydenta [...] z wnioskiem o "wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania zezwolenia na budowę budynku wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. [...] i [...] w obrębie [...]",
Skarżący A. B. wnioskował o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę wskazując, iż został pominięty jako strona postępowania, a o wydaniu pozwolenia na budowę dowiedział się [...] grudnia 2013 r. Z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca jest współwłaścicielem działek o nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] położonych przy ul. [...]. Z analizy projektu zagospodarowania terenu wynika, że działka o nr [...], będąca jedną z działek inwestycyjnych graniczy z działkami nr [...] i [...] stanowiącymi współwłasność A. B..
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Prezydent [...] wznowił postępowanie w oparciu o przesłankę wyrażoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Organy ustaliły, że w przedmiotowej sprawie odległość projektowanego budynku od granicy działki skarżącego wynosi ok. 8m., zaś od budynku znajdującego się na tej działce ok. 18 m. (powyższe, zdaniem organów wynika z projektu zagospodarowania terenu). Organ pierwszej instancji analizując przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 76, poz. 690) dalej zwanego rozporządzeniem , w którym określono m. in. zasady sytuowania budynków wskazał, że zgodnie z brzmieniem § 12 ust. 1 jeżeli z § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniej niż 4 m. w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi łub drzwiowymi w stronę tej granicy oraz 3 m. w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych łub drzwiowych w stronę tej granicy. Dalej analizując przedmiotową sprawę wskazał na § 13 ust. 1 pkt 1a ww. rozporządzenia zgodnie z którym odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwić naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Projektowany budynek ma wysokość mniejszą niż 13 m. Z akt sprawy wynika, iż posiada on 4 kondygnacje nadziemne oraz jedną kondygnacje podziemną. Zgodnie z informacją znajdującą się na 50 stronie Tomu I "Aby nie utrudniać zagospodarowania terenu niezabudowanych działek sąsiednich z projektowanym budynkiem ograniczono jego wysokość (poprzez cofnięcie części IV kondygnacji od strony wschodniej i zastosowanie pochyłego spadodachu od strony zachodniej (...), tak, żeby wysokość projektowanego budynku w każdym punkcie była mniejsza od odległości od najbliższej linii zabudowy dopuszczanej przez rozporządzenie o warunkach zagospodarowania ’.
Z treści uzasadnienia odwołania od ww. decyzji Prezydenta [...] wynika, iż skarżący wskazuje na naruszenie § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia, jednakże usytuowanie projektowanego budynku względem budynku będącego współwłasnością skarżącego w ocenie organu odwoławczego nie ogranicza w sposób sprzeczny z przepisami prawa dostępu do naturalnego świtała pomieszczeń w budynku skarżącego. Ponadto organ wskazuje, iż na stornie 54 projektu zagospodarowania terenu znajduje się opis analizy zacieniania, nasłoneczniania oraz przesłaniania budynku mieszkalnego sporządzoną, przez uprawnionego projektanta, m. in. dla działki ew. nr [...] i [...] w której wskazano, iż "oddziaływanie projektowanego budynku na obiekty istniejące oraz obiekt hipotetyczny, jak również oddziaływanie istniejących budynków, budynku hipotetycznego na przedstawiony budynek projektowany, nie wpływa negatywnie i nie jest sprzeczne z zasadami prawa budowlanego jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". Organ odwoławczy zwraca uwagę, iż projektanci oświadczyli, zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane że projekt został wykonany zgodnie z obowiązującym przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, przy czym zgodnie z przepisami prawa oraz orzecznictwem organ prowadzący postępowanie zmierzające do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę bada wyłącznie czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem ponoszą projektanci (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2013 r. II OSK 44/12
Zachowana została również odległość określona w § 23 (odległości miejsc na pojemniki i kontenery) oraz § 19 (odległości wydzielonych miejsc postojowych) ww. rozporządzenia. Projektowany budynek nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej istniejącego budynku,
nie przewiduje także ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pól elektroenergetycznych a także nie pozbawia nieruchomości położonej na działce ew. nr [...] i [...] dostępu do drogi publicznej. Powyższa inwestycja projektowana jest w sposób uniemożliwiający spływanie wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości, co również zostało wskazane przez organ I instancji.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podnoszą również, iż "Interes prawny skarżącego należy wywodzić, nie tylko z samego faktu, iż nieruchomość na której zrealizowana jest inwestycja jest nieruchomością sąsiednią do nieruchomości Skarżącego, lecz również z faktu, iż budowa budynku jak i samo istnienie budynku projektowanego będzie wywoływać różnego rodzaju immisje, w tym immisje dotyczące odoru, hałasu oraz drgania nieruchomością Skarżącego co może uniemożliwić dalszą rozbudowę budynku", przy czym nadmierny hałas (zdaniem skarżącego) pochodzi z terenu budowy.
Organ odwoławczy stwierdził, iż wbrew twierdzeniom odwołującego w pojęciu oddziaływania obiektu na nieruchomości sąsiednią, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie mieści się emisja hałasu związanego z samą realizacją budowy danego obiektu. Z istoty procesu budowlanego wykonywanie robót budowlanych stanowi etap przejściowy, którego celem jest doprowadzenie do zakończenia inwestycji, w celu oddania do użytkowania zgodnie z jej przeznaczeniem. Oddziaływanie obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20, należy odnosić do inwestycji zakończonej, spełniającej warunki, o których mowa w art. 3 pkt 1, pojęcie to nie ma natomiast odniesienia do robót budowlanych (art. 3 pkt 7). Zatem uciążliwości spowodowane samą realizacją inwestycji - które w niniejszej sprawie podnosi skarżący - nie mają wpływu na ustalenie obszaru oddziaływania realizowanej inwestycji.
Zdaniem organu odwoławczego, w świetle art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego do bycia uznanym za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie wystarczy tytuł prawny do nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, konieczne jest wykazanie, że inwestycja będzie oddziaływała na taką nieruchomość. Kwestia oddziaływania na sąsiednią nieruchomość wymaga przedstawienia konkretnych argumentów które wskazywałyby, że takie oddziaływanie rzeczywiście będzie miało miejsce. Organ zauważył, iż przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się ona interesem prawnym, lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu łub którego dotyczy postępowanie. Tylko podmiot rzeczywiście i obiektywnie legitymujący się interesem prawnym może być uznany za stronę w postępowaniu administracyjnym. Właściciele nieruchomości sąsiednich, o ile chcą być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać konkretny przepis prawa materialnego administracyjnego przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym zagospodarowaniu ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie obiektu objętego postępowaniem o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem organu odwoławczego wnioskodawca nie wykazał oraz nie udokumentował naruszenia własnego skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego ograniczającego lub utrudniającego możliwość korzystania z nieruchomości, jakie nastąpiłoby poprzez realizację przedmiotowej inwestycji, zatem nie wykazał interesu prawnego legitymującego do występowania w charakterze strony w postępowaniu w sprawie dotyczącej wydania ww. pozwolenia na budowę. Jeżeli natomiast w ocenie skarżącego zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy budzi wątpliwości i nie potwierdza faktu, że nieruchomość stanowiąca jego własność znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, wówczas winien przedstawić dowody potwierdzające jego legitymację w sprawie. Takich dowodów w sprawie strona skarżąca jednak nie przedstawiła. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie zaistniała okoliczność wymieniona w art. 145 § ł pkt 4 Kpa, czyli że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Skargę do Sądu wniósł A.B., który zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie
1. Art, 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie odniesienie się przez organ do wszelkich podnoszonych przez Skarżącego okoliczności, w szczególności niewyjaśnienia niezgodności decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] września 2013 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę inwestorowi - [...] Spółdzielni [...] na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działce nr ew. [...] oraz częściach działek [...] i [...] z obrębu [...] położonych przy ul. [...] i [...] w W., kategoria XIII obiektu ("Pozwolenie na Budowę") z decyzją nr [...] z dnia [...].03.2010 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i budową muru oporowego na działkach [...],[...],[...] i części działek ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w obrębie [...] przy ul. [...] i [...] ("Warunki Zabudowy") oraz z niewyjaśnieniem kwestii związanych prawem inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i toczącym się postępowaniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości;
2. Art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 KPA w z w. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez analizę dokonaną przez organ w zakresie planowanej inwestycji i położenia nieruchomości Skarżącego wyłącznie w odniesieniu do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i pominięcie innych przepisów prawa, które organ winien wziąć pod uwagę przy określaniu oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość Skarżącego,
3. Art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenie rzetelnej analizy przesłaniania nieruchomości Skarżącego przez realizowaną inwestycję, w szczególności poprzez błędne uznanie, iż odległość pomiędzy budynkami stanowi 18 m., podczas gdy 18 m jest pomiędzy realizowaną inwestycja a oknami na pierwszym piętrze budynku skarżącego, a nie oknami znajdującymi się na półpiętrze (pod tarasem), gdzie odległość wynosi wtedy ok. 12 m.
4. Art. 7 oraz art. 77 kpa w zw. z art. 32 Prawa Budowlanego poprzez brak
rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niewyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania pozwolenia na budowę, polegających niezbadaniu przez organ czy inwestor posiada prawo do dysponowania gruntem w sytuacji gdy organ powziął wiadomość, iż inwestor złożył niezgodne z prawdą oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania gruntem, co mogło mieć wpływ na treść decyzji.
naruszenie przepisów prawa materialnego
1. Art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż nieruchomość Skarżącego nie jest w obrębie oddziaływania obiektu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż Skarżący nie jest stroną w postępowania zakończonego Decyzją,
2. Art. 3 pkt 20 Prawa Budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w niezasadnym przyjęciu, że nieruchomość Skarżącego nie znajduje się w obrębie oddziaływania obiektu, podczas gdy m.in prowadzona inwestycja znajduje się zbyt blisko pomieszczeń przeznaczonych do zamieszkiwania w budynku skarżącego na półpiętrze, gdzie skarżący posiada m.in. kuchnię, a także z uwagi na wywoływane immisje.
3. Art. 32 Prawa Budowlanego poprzez wydanie Pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy inwestor złożył niezgodne z prawdą oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o czym Organ miał świadomość.
4. § 11 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość Skarżącego podczas gdy zgodnie z tym przepisem oddziaływaniem na nieruchomość jest hałas, drgania, które istnieją podczas aktualnie wykonywanych robót budowalnych na inwestycji, jak również hałas będzie występował po wybudowaniu obiektu budowlanego z uwagi na zamontowane w nim urządzenia i pobyt znacznej ilości osób.
5. § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy prowadzona inwestycja znajduje się zbyt blisko pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku Skarżącego na półpiętrze, gdzie Skarżący posiada m.in. kuchnię oraz pokój gościnny z oknami na przedmiotową inwestycję będącymi w odległości ok. 12 m. od inwestycji, a Organ wydając Pozwolenie na Budowę nie uwzględnił tych pomieszczeń i dokonał wyliczenia odległości w głąb budynku skarżącego tj. biorąc pod uwagę odległość do I piętra, która jest dalej o ok. 5-6 metrów aniżeli pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi na półpiętrze tj. m.in. kuchni gdzie znajdują się okna z widokiem na realizowaną inwestycję.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja i utrzymaną nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają przepisy prawa procesowego oraz prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. nie może skutkować ich uchyleniem.
W ocenie Sądu organy podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, dokonały oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie.
Na wstępie przypomnieć należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek - pierwszą z nich jest zakończenie sprawy decyzją ostateczną, drugą wystąpienie przynajmniej jednej z enumeratywnie wyliczonych w art. 145 § 1 oraz art. 145a Kpa, wad decyzji administracyjnych.
W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego można wyróżnić fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione.
W postępowaniu wstępnym bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Oznacza to, że przedmiotem postępowania na tym etapie jest wyłącznie ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy został zachowany termin do złożenia takiego wniosku czy wnoszący żądanie wskazał którąkolwiek z przesłanek wznowienia enumeratywnie wyliczoną w art. 145 i 145a Kpa. Poza ww. wymogami organ nie może dokonywać oceny zasadności wniosku skarżących i przeprowadzać postępowania co do przyczyn wznowienia. Na tym etapie organ nie rozstrzyga, czy wskazane w podaniu okoliczności są prawdziwe i czy rzeczywiście wystąpiły (wyrok NSA z dnia 1 września 2000 r., sygn. akt III SA 2304/99, ONSA 2001, nr 4, poz. 179). W razie niewystąpienia tychże warunków ustawowych organ powinien zastosować dyspozycję przewidzianą w art. 149 § 3 Kpa. W pozostałych przypadkach ma on obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie według reguł określonych w art. 150 i 151 Kpa (Wyrok WSA z dnia 09.06.201 Ir.sygn. akt II SA/Wr 166/11).
Analiza przedmiotowej sprawy wskazuje, iż wnioskodawca A. B. wystąpił do Prezydenta [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 Kpa zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Jeśli wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na tej podstawie, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a ponadto zawiera stwierdzenie, że składający podanie o wznowienie podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy jest w istocie badaniem przesłanek wznowienia. To z kolei powinno nastąpić w kolejnej fazie postępowania, czyli po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.
Można więc za prawidłowe uznać, że organ I instancji wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. - o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na dz. ew. nr [...] oraz częściach działek nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] i [...] w W..
Dopiero na tym etapie postępowania organ administracji może weryfikować twierdzenia strony dotyczące jej interesu prawnego w zakończonym postępowaniu zwykłym. Przymiot strony skarżącej organy winne są ocenić, po wznowieniu postępowania, wyłącznie w oparciu o art. 28 kpa, pamiętając, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Powinien on także znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2014 r, sygn. akt II SA/Gd 218/14).
Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt: 1559/06). W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 Kpa ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolej przez obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Dla ustalenia, czy dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, nie jest istotne, gdzie jest usytuowana nieruchomość w stosunku do planowanej inwestycji i jaki ma charakter, lecz to, czy w związku z budową projektowanego obiektu wystąpią ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określany w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danej inwestycji. Podnieść również należy, iż oprócz samego położenia nieruchomości w zasięgu oddziaływania obiektu istotny jest ujemny charakter oddziaływania obiektu na nieruchomość wnioskodawcy. Stawia to w kręgu stron postępowania jedynie te osoby, których interes prawny, skutkiem oddziaływania obiektu, doznaje uszczerbku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż A. B. wnioskował o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją pozwoleniu na budowę wskazując, iż został pominięty jako strona postępowania, a o wydaniu pozwolenia na budowę dowiedział się [...] grudnia 2013 r.
Z przedstawionych w skardze zarzutów ich część mogła by być analizowana po ustaleniu i przyznaniu iż strona ma interes prawny i powinna być stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Konkretyzacja normy prawa materialnego, dotycząca interesu prawnego lub obowiązku prawnego, następuje w toku postępowania. W razie, gdy w wyniku wykładni przepisów prawa ustalono w sprawie interes (obowiązek) prawny strony, organ rozstrzyga sprawę merytorycznie (pozytywnie lub negatywnie). W sytuacji zaś, gdy organ nie stwierdził w sprawie interesu (obowiązku) prawnego strony żądającej wszczęcia postępowania albo wobec której wszczął postępowanie z urzędu, nie przechodzi do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a postępowanie kończy wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie.
Sąd zatem skupił się na tych zarzutach które uzasadniają posiadanie przez stronę skarżącą interesu prawnego tj naruszenia Art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż nieruchomość Skarżącego nie jest w obrębie oddziaływania obiektu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż Skarżący nie jest stroną w postępowania zakończonego.
Zdaniem strony skarżącej, brak jest w sprawie rzetelnej analizy przesłaniania nieruchomości Skarżącego przez realizowaną inwestycję, w szczególności poprzez błędne uznanie, iż odległość pomiędzy budynkami stanowi 18 m., podczas gdy 18 m jest pomiędzy realizowaną inwestycja a oknami na pierwszym piętrze budynku skarżącego, a nie oknami znajdującymi się na półpiętrze (pod tarasem), gdzie odległość wynosi wtedy ok. 12 m.
Zdaniem Sądu analiza przeprowadzona przez organ była prawidłowa a ustalona odległość wynika jednoznacznie z dokumentacji projektowej i odnosi się do ściany budynku mieszkalnego Skarżącego a nie do pomieszczeń znajdujących się pod tarasem a więc w części podpiwniczonej, którą strona określa jako półpiętro a których zdaniem Skarżącego organ nie uwzględnił i dokonał wyliczenia odległości w głąb budynku skarżącego tj. biorąc pod uwagę odległość do I piętra, która jest dalej o ok. 5-6 metrów. Na marginesie, Sąd zauważa, że strona wskazuje inną odległość w oświadczeniu z dnia [...] września 2016 r., informując, że tak zwane półpiętro jest wysunięte 2,45 m od elewacji I piętra budynku.
Zdaniem Sądu projektowana inwestycja nie narusza § 11 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, który to paragraf stanowi, że "budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych...", ponieważ projektowany budynek jest poza zasięgiem tych zagrożeń a sam realizacja obiektu nie zagraża sąsiedniej zabudowie i nie będzie oddziaływać na nieruchomość Skarżącego.
Sąd podziela wyjaśnienia organu, że w pojęciu oddziaływania obiektu na nieruchomości sąsiedzie, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie mieści się emisja hałasu związanego z samą realizacją budowy danego obiektu. Z istoty procesu budowlanego wykonywanie robót budowlanych stanowi etap przejściowy, którego celem jest doprowadzenie do zakończenia inwestycji, w celu oddania do użytkowania zgodnie z jej przeznaczeniem. Oddziaływanie obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20, należy odnosić do inwestycji zakończonej, spełniającej warunki, o których mowa w art. 3 pkt 1, pojęcie to nie ma natomiast odniesienia do robót budowlanych (art. 3 pkt 7) (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II SA/Go 448/14). Zatem uciążliwości spowodowane samą realizacją inwestycji - które w niniejszej sprawie podnosi skarżący - nie mają wpływu na ustalenie obszaru oddziaływania realizowanej inwestycji. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny który wskazał, iż fakt immisji pośrednich z jednej nieruchomości na inną nie uzasadnia przyznania osobie poszkodowanej tymi niekorzystnymi oddziaływaniami przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 12/08).
Również strona skarżąca nie może skutecznie wywieść interesu prawnego z faktu toczącego się postępowania administracyjnego o zwrot wywłaszczonej w roku 1979 części nieruchomości na której prowadzona jest inwestycja.
Zdaniem Sądu, skarżący również nie wykazał, że prace budowlane związane z podwyższeniem drogi wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu jego działki albo w jakikolwiek negatywny sposób oddziaływają na jego nieruchomość.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, stwierdzić należy, iż orzeczenia organu nadzoru budowlanego kontrolowane w niniejszym postępowaniu są prawidłowe.
Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie trafnie przyjęto, iż strona skarżąca nie posiada przymiotu strony. Pojęcie strony bowiem jakim posługuje się art. 28 kpa oraz pozostałe przepisy kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny w sprawie budowy lub użytkowania obiektów budowlanych ma właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiedniej jednakże z tym zastrzeżeniem, że obiekt budowlany ma wpływ na wykonywanie prawa przez właściciela (użytkownika wieczystego) sąsiedniej nieruchomości. Treść własności określa art. 140 k.c. stanowiący, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa.
Nie może być uznane za wykazanie własnego indywidualnego interesu prawnego powoływanie się na ogólną normę prawa cywilnego - art. 144 kc bez wykazania, iż okoliczności faktyczne sprawy uzasadniają jej stosowanie. Należy zauważyć, że roboty budowlane przeprowadzono wprawdzie w sąsiedztwie nieruchomości skarżącego, ale w takiej odległości, że użytkowanie projektowanej inwestycji nie będzie oddziaływać na sąsiednią nieruchomość Skarżącego w taki sposób by ograniczone zostało zagospodarowanie jego działki.
W tym miejscu wskazać również należy, iż w świetle art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego do bycia uznanym za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie wystarczy tytuł prawny do nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, konieczne jest wykazanie, że inwestycja będzie oddziaływała na taką nieruchomość. Kwestia oddziaływania na sąsiednią nieruchomość wymaga przedstawienia konkretnych argumentów które wskazywałyby, że takie oddziaływanie rzeczywiście będzie miało miejsce
Należy zauważyć, iż przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się ona interesem prawnym, lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu łub którego dotyczy postępowanie. Tylko podmiot rzeczywiście i obiektywnie legitymujący się interesem prawnym może być uznany za stronę w postępowaniu administracyjnym. Właściciele nieruchomości sąsiednich, o ile chcą być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać konkretny przepis prawa materialnego administracyjnego przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym zagospodarowaniu ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie obiektu objętego postępowaniem o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem organu odwoławczego wnioskodawca nie wykazał oraz nie udokumentował naruszenia własnego skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego ograniczającego lub utrudniającego możliwość korzystania z nieruchomości, jakie nastąpiłoby poprzez realizację przedmiotowej inwestycji, zatem nie wykazał interesu prawnego legitymującego do występowania w charakterze strony w postępowaniu w sprawie dotyczącej wydania ww. pozwolenia na budowę. Jeżeli natomiast w ocenie skarżącego zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy budzi wątpliwości i nie potwierdza faktu, że nieruchomość stanowiąca jego własność znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, wówczas winien przedstawić dowody potwierdzające jego legitymację w sprawie. Takich dowodów w sprawie strona skarżąca jednak nie przedstawiła.
W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie zaistniała okoliczność wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, czyli że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wskazać również należy, iż uciążliwości ww. inwestycji nie przekraczają granic nieruchomości objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę oraz nie wpływają na sposób zagospodarowania nieruchomością skarżącego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło