VII SA/Wa 2211/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...] sierpnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi krajowej postanawia: odmówić przyznania A.W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. W. wraz ze skargą na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2013 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z jego treści wynika, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni 400 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 160 ha, a także sprzęt rolny i samochody o wartości ok. 1.000.000 euro. Skarżący oświadczył, że uzyskuje dochody z eksportu w wysokości ok. 100.000 euro rocznie. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 ustawy. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku A. W.. A. W. posiada bowiem znaczny majątek, na który składają się: dom o powierzchni 400 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 160 ha oraz sprzęt rolny i samochody o wartości ok. 1.000.000 euro. Skarżący oświadczył ponadto, że uzyskuje dochody z eksportu w wysokości ok. 100.000 euro rocznie. Uznać zatem należy, że brak jest powodów dla przerzucenia kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez skarżącego na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Warto jednocześnie podkreślić, iż nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 stycznia 2012 r. sygn. II FZ 797/11 LEX nr 1104128, z dnia 1 marca 2011 r. sygn. II FZ 80/11 LEX nr 1080061, z dnia 11 maja 2012 r. sygn. II FZ 348/12 LEX nr 1166136, z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. II FZ 97/11 LEX nr 1081481, z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. II FZ 470/12 LEX nr 1240493). W przypadku skarżącego z całą pewnością nie można mówić o braku środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania w sprawie zainicjowanej przez skarżącego, dotyczącej planowanej przez niego inwestycji. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).