VII SA/Wa 2211/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-29

Skład orzekający: WSA Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa zmianie od czasu wydania prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa zmianie od czasu wydania prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 165 PPSA, postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy, co obejmuje zarówno zmiany faktyczne, jak i prawne. Strona ma obowiązek wykazać, że jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu na tyle, aby uzasadniało to przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący A. W. złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2014 r., który oddalił jego skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Do skargi kasacyjnej dołączył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został potraktowany jako wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Wniosek ten został oparty na tej samej sytuacji finansowej, która była już oceniana przez sąd w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2013 r., odmawiającym przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania A. W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi A. W. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania A. W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r. odmówiono A. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Po ponownym rozpoznaniu wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, które uprawomocniło się. W dniu 20 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, w którym oddalił skargę. W dniu 19 maja 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych. Wniosek ten został potraktowany jako wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. W formularzu załączonym do wniosku skarżący wskazał, że w obecnej chwili brakuje mu środków na opłacenie skargi. Z formularza ppf wynika, że skarżący posiada dom o powierzchni 400 m 2, nieruchomość rolną o powierzchni ok. 160 ha, sprzęt rolny i samochody o wartości około 1 000 000 euro. Posiada dochód z eksportu w wysokości ok. 100 000 euro rocznie. Z formularza wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych osób na utrzymaniu. Ww. dane dotyczące sytuacji finansowo-majątkowej są identyczne jak podane w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został rozpoznany postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ppsa, postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383). Zgodnie z art. 243 § 1 w/w ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.). Art. 246 § 1 pkt 2 ppsa stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oznacza to, że wnioskujący musi udowodnić zaistnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, zaś niewypełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy skutkuje odmową przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca winien wykazać, że w stosunku do poprzedniego okresu jego sytuacja materialna i osobista zmieniła się na tyle, że obecnie konieczne jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż sytuacja materialna skarżącego nie zmieniła się w stosunku do poprzedniego okresu, który był brany pod uwagę przy rozpatrywaniu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wszystkie dane podane w tym wniosku są identyczne jak te, które były przedmiotem rozpoznania Sądu i prawomocnego postanowienia z dnia 16 grudnia 2013r. Należy podkreślić, że strona, wnosząc sprawę do Sądu, winna partycypować w kosztach postępowania, a pomoc państwa przyznawana jest dopiero wówczas, gdy strona przy dołożeniu wszelkich sił i starań nie jest w stanie tych kosztów ponieść samodzielnie bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W ocenie Sądu skarżący nie jest taką osobą, i jest on w stanie uiścić te koszty, które na obecnym etapie postępowania dotyczą jedynie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości nie wyższej niż 100 zł. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło