VII SA/Wa 2212/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-21

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiednich mają przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę w przypadku określenia obszaru oddziaływania inwestycji wyłącznie na podstawie przepisów techniczno-budowlanych?
Ratio decidendi
Właściciele nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania inwestycji, wyznaczonym na podstawie wszystkich przepisów odrębnych wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, mają interes prawny i przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Ocena obszaru oddziaływania inwestycji nie może ograniczać się jedynie do przepisów techniczno-budowlanych, lecz powinna uwzględniać szerszy zakres wpływu inwestycji na otoczenie. Rażące naruszenie prawa zachodzi, gdy decyzja jest oczywiście sprzeczna z przepisami prawa i wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Stan faktyczny
Skarżący H. i A. C. są właścicielami działki sąsiadującej z działką, na której realizowano inwestycję budowlaną. Prezydent Miasta wydał decyzję uchylającą pozwolenie na budowę segmentu mieszkalnego, którą następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważną. Organ odwoławczy uznał, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony, ponieważ ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, opierając się na przepisach techniczno-budowlanych. Skarżący kwestionowali to stanowisko, wskazując na szerszy zakres oceny obszaru oddziaływania inwestycji oraz istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi H. C. i A. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. C. i A. C. kwotę 200 zł (diweście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na skutek rozpatrzenia wniosku M. O. decyzją z dnia [...] września 2009 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2006 r., którą to decyzją Prezydent uchylił ostateczną własną decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę A. i K. K. segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej z wyłączeniem infrastruktury technicznej na części działki nr ewidencyjny [...] położonej w [...] przy ul. [...], zmienioną decyzją z dnia [...] maja 2004r. oraz przeniesioną na M. O. decyzją z dnia [...] października 2004r. Tą samą decyzją z dnia [...] lipca 2006r. Prezydent Miasta [...] odmówił PPUH [...] M. O. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej na działce oznaczonej obecnie nr ewidencyjnym [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyła M. O. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając odwołanie uchylił w całości rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego i stwierdził nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2006r. Na skutek skargi H. i A. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2007r. uchylił decyzję organu odwoławczego. Rozpoznając ponownie sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze, zm.) powoływanej dalej, jako kpa, uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009r. i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2006r. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w przedmiocie nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym środkiem jej wzruszenia. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności jest rażące naruszenie prawa. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas gdy spełnione są trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze. W dalszej części uzasadnienia wskazano tryb procedowania w przedmiocie wznowienia postępowania określony w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 kpa podkreślając podstawę wznowienia określoną w pkt 4 w/w przepisu. Przechodząc do analizy stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż H. i A. C. są właścicielami działki nr ewidencyjny [...], która graniczy z działką, na której realizowano zamierzenie inwestycyjne. Z dokumentacji projektowej wynika, że piętrowy segment mieszkaniowy z podpiwniczeniem oddalony jest ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych o trzy metry od granicy z działką sąsiednią. W związku z tym inwestycja nie narusza § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Usytuowanie budynku nie narusza także § 13, 57, 60 w/w rozporządzenia bowiem wysokość przesłaniania kalenicy wynosząca 8,94 m jest mniejsza aniżeli odległość do okna wynosząca 14,96 m., wysokość przesłaniania okapu równa 5,81 m. jest mniejsza aniżeli odległość do okna wynosząca 10,05 m. Ponadto usytuowanie spornego budynku nie wpływa w żaden sposób na ograniczenie swobodnej zabudowy działki nr ewidencyjny [...]. Organ odwoławczy stwierdził również, że sporna inwestycja nie narusza regulacji wynikających z przepisów przeciwpożarowych określonych w cytowanym wcześniej rozporządzeniu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na treść art. 28 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. dalej, jako Prawo budowlane) stwierdził, iż H. i A. C. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2003r. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przytoczył bogate orzecznictwo traktujące o sposobie określania obszaru oddziaływania projektowanej inwestycji. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, iż Prezydent Miasta [...] nie dokonując ustaleń w zakresie legitymacji wnioskodawców merytorycznie rozpoznał sprawę czym w sposób rażący naruszył art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Rażące naruszenie prawa nie budzi wątpliwości, zaś pozostawienie w obrocie prawnym rozstrzygnięcia obarczonego tą wadą wiązałoby się z niczym nie usprawiedliwioną dolegliwością dla inwestora. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli H. i A. C. W skardze wskazali, iż nie zgadzają się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do tego, że nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2003r. Odwołując się do zapisów art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego skarżący wskazali, że określenie obszaru oddziaływania inwestycji winno być poprzedzone oceną wpływu inwestycji na otoczenie obejmującą cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i nie może się ograniczać do zachowania warunków technicznych w zakresie sytuowania obiektów na działce. Innymi słowy obszar oddziaływania ocenia się nie tylko na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Przywołując szereg orzeczeń sądów administracyjnych skarżący wskazali jakie okoliczności należy brać pod uwagę określając obszar oddziaływania inwestycji. W dalszej części skargi wskazali, iż rzeczywista odległość niektórych elementów budynku znajduje się w odległościach niezgodnych z § 12 w/w rozporządzenia. Poza tym inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, które w bezpośredni sposób oddziaływają na ich nieruchomość. W szczególności powstały dach budynku jest jednospadowy z nachyleniem w kierunku działki skarżących. Nadto podwyższona została wysokość projektowanego budynku z 7,85 m do 8,5m., zaś okap dachu budynku z 4,715 m do poziomu 5,70 m. W związku z tym wysokość przesłaniania okapu narusza § 13 ust. 1 warunków technicznych. Poza tym inwestycja jest niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy określającą maksymalną wysokość zabudowy do 10 m od poziomu chodnika w przyległych ulicach. W rzeczywistości wysokość budynku M. O. wynosi 11,23m. Powoduje to ograniczenie dla skarżących w możliwości rozbudowy własnego obiektu ze względu na przesłanianie. W konsekwencji skarżący wskazali, iż ustalenia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie zachowania warunków technicznych inwestycji nie są prawidłowe i w związku z tym źle został ustalony obszar oddziaływania obiektu, co w konsekwencji wpłynęło na niezgodne z prawem ustalenie braku przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Skarżący wskazali również, że poprzedni właściciel ich nieruchomości był uczestnikiem postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę na części działki nr ewidencyjny [...]. Na koniec skarżący wskazali, iż w ich ocenie za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę a także o stwierdzenia nieważności takiego pozwolenia uznaje się właścicieli sąsiednich nieruchomości bez względu na to czy powstający po sąsiedzku obiekt jest budowany zgodnie z przepisami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy z naruszeniem tych przepisów chyba, że organ jednoznacznie ustali, że granice obszaru oddziaływania w otoczeniu obiektu budowlanego nie przekraczają granic działki, którą dysponuje wyłącznie inwestor. Podnosząc te zrzuty wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji. W złożonym dodatkowo piśmie ponosili szereg istotnych odstępstw inwestycji od zatwierdzonego projektu budowlanego, które naruszają ich uzasadniony interes prawny. Dodatkowo wskazali, że przesłanianie zostało w nieprawidłowy sposób określone bowiem nie uwzględniało faktu zaniżenia działki skarżących w stosunku do działki inwestora o ok. 1,20 m co w istotny sposób wpływa na ustalenie linijki słońca. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności zaskarżonego aktu sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu jego wydania. Uchylenie zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art.145 § 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest szczególnym trybem postępowania. Podkreślić należy, że celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji jest eliminacja z obrotu prawnego tego aktu administracyjnego, obarczonego ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Natomiast przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie istnienia jego wad. Z tych względów zasadniczym obowiązkiem organu nadzoru dokonującego oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. jest wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy według daty wydania badanej decyzji. Zakres postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie obejmował jedynie zbadanie przesłanek przewidzianych w art. 156 k.p.a. bowiem organ nadzoru nie orzeka co do istoty postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją, ani też nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących meritum tego postępowania. W przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przewidziano dwa rodzaje wadliwości decyzji: wadliwość polegającą na rażącym naruszeniu prawa oraz wadliwość polegającą na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Należy zgodzić się z zaprezentowanym w decyzji organu odwoławczego, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki ekonomiczne lub gospodarcze wywołane decyzją (W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne..., s. 206). Przy ocenie naruszenia prawa jako "rażące" należy brać pod uwagę ustalenia wynikające z teorii gradacji wad decyzji administracyjnej. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. "Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w sytuacji, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowania w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy" (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 730). Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą zastosowania tej przesłanki może być zatem niebudzący wątpliwości stan prawny. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego..., s. 69 i n.). Można zatem mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (wyr. NSA z 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997, nr 2, s. 26). Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich (wyr. NSA z 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50). Rażące naruszenie prawa to takie, które wywołuje skutki społeczno-gospodarcze, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (A. Zieliński, O "rażącym" naruszeniu..., s. 104 i n.). W wyroku z dnia 17 września 2008 r., II OSK 1043/07 (LEX nr 508497) NSA stwierdza: "W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa". Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w następujących orzeczeniach: wyrok z dnia 18 czerwca 1997 r. sygn. akt III SA 422/96 ,,Jeżeli przepis prawa dopuszcza możliwość rozbieżnej jego interpretacji, to wybór jednej z nich nie może być oceniony jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nawet wówczas, gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłową albo, co zdarza się częściej, inna interpretacja zostanie uznana za słuszniejszą." Pr.Bankowe 1998/4/27, Glosa 1998/10/29, wyrok z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 404/08 ,,1. Rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, to jest takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, to jest takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień. 2. Jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy rażącym naruszeniu prawa." LEX nr 505307 Odnosząc niniejsze uwagi do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego było uznanie, że skarżący nie mają przymiotu strony, gdyż ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, ponieważ inwestycja nie narusza przepisów rozporządzenia w sprawie warunków techniczno-budowlanych. Na poparcie swego stanowiska organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujących, że samo sąsiedztwo z działką, na której jest realizowana inwestycja nie przesądza o zaliczeniu nieruchomości do obszaru oddziaływania. Należy przyznać, że jest to pogląd dominujący ale trzeba też odnotować, iż orzecznictwo prezentuje również poglądy odmienne. Ustawodawca, wprowadzając do tekstu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zwrot "obszar oddziaływania obiektu", odsyła wprost do definicji legalnej tego pojęcia zawartej w art. 3 pkt 20. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie mowa jest o obszarze oddziaływania obiektu, należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Z regulacji powyższej wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Oznacza to, że w zależności od indywidualnych cech obiektu budowlanego, jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, w otoczeniu tego obiektu wyznaczona zostanie strefa, nazwana przez ustawodawcę obszarem oddziaływania obiektu. Zatem właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w tak ustalonym obszarze, jako dysponujący tytułem prawnym do działek położonych w strefie oddziaływania, posiadają interes prawny i są - oprócz inwestora - stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę tej inwestycji. Zgodnie z tym co rozważono, w procesie wyznaczania obszaru oddziaływania obiektu istotną rolę pełni odnalezienie i właściwe odczytanie norm prawnych zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W procesie zmierzającym do wyznaczenia takiego obszaru nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Nie jest kwestionowane, że przez przepisy odrębne w znaczeniu wynikającym z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane należy rozumieć również przepisy techniczno-budowlane, w tym przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Samo zachowanie wymaganych odległości, czy też szerzej warunków technicznych w zakresie sytuowania budynku na działce nie oznacza jeszcze, że osoby mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i odwrotnie i nie może zamykać się do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie sytuowania obiektów na działce. Należy więc przyjąć, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych na tak wyznaczonym "obszarze oddziaływania obiektu" są stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Zupełnie oddzielnym zagadnieniem jest, czy artykułowane przez te osoby zarzuty w stosunku do projektowanej inwestycji są usprawiedliwione z punktu widzenia obowiązujących norm prawnych. Wszak osoby takie mogą skutecznie kwestionować poczynania inwestora tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z ich uzasadnionym interesem, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Jednakże realizacja tych zarzutów może odbywać się wyłącznie w toku postępowania przy zapewnieniu właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania obiektu czynnego udziału w postępowaniu. Na wagę tego zagadnienia wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 180/08, w którym stwierdził, że ,,1. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b., należą nie tylko przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) - takimi przepisami są także m.in. przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska. 2. W określonych sytuacjach za działki znajdujące się w obszarze oddziaływania obiektu można uznać nieruchomości nie graniczące z terenem inwestycji, ale pozostające w zasięgu jej wpływu." Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 2 października 2009 r. sygn. akt I SA/GI 468/09 gzie stwierdził, że ,,Ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i nie może zamykać się do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie sytuowania obiektów na działce." Poglądy te podziela sąd orzekający w niniejszej sprawie. Szczególnie istoty pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1481/09 gdzie stwierdzi, że ,,Skoro postępowania administracyjne mają w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, więc wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść domagającej się uznania jej za stronę postępowania." Z tych względów, zdaniem sądu, ocena obszaru oddziaływania inwestycji jedynie w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) nie jest wystarczające. Poza tym szerszego wyjaśnienia wymaga kwestia przesłaniania. Organ odwoławczy samodzielnie ocenił tę kwestię nie posiłkując się innymi dowodami w sprawie. Ocena ta polegała na porównaniu odległości okna od kalenicy i okapu oraz wysokości tych dwóch punktów. Zgodnie z §13 w/w rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m. Wysokość przesłaniania mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził oceny dostępu do światła naturalnego w oparciu o wskazany wcześniej przepis. Zatem wniosek o zachowaniu norm określonych w § 13 w/w rozporządzenia jest przedwczesny. Odnosząc się do przytoczonych przez organ odwoławczy orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy wskazać, że nie przesądzają one kwestii rażącego naruszenia prawa przez Prezydenta Miasta [...]. Orzeczenie zapadłe w niniejszym postępowaniu na wcześniejszym etapie wskazuje na konieczność oceny posiadania przez skarżących przymiotu strony a w przypadku uznania, że tego przymiotu nie posiadają, ustalenia wpływu tego uchybienia na przebieg postępowania wznowieniowego. Przy czym Sąd nie związał organu kryteriami oceny jakimi powinien się kierować ustalając obszar oddziaływania inwestycji. Drugie z orzeczeń zapadło w innym postępowaniu i nie jest wiążące dla organów orzekających w niniejszym postępowaniu, aczkolwiek pogląd w nim zaprezentowany nie przesądza o braku przez skarżących przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy uznać, że organ odwoławczy naruszył przepisy art. 7 i 77 kpa przez niedokonanie szczegółowych ustaleń w zakresie określenia obszaru oddziaływania inwestycji w kontekście innych niż rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przepisów oraz prawidłowego określenia dostępu naturalnego oświetlenia do pomieszczeń skarżących. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu, a w szczególności ustalić obszar oddziaływania inwestycji w oparciu o kompleksową ocenę stanu faktycznego i prawnego i w przypadku uznania, że skarżący nie mają przymiotu strony organ winien ocenić czy uchybienie polegające na przyznaniu skarżącym tego prawa przez Wojewodę Podlaskiego stanowi rażące naruszenie prawa. Z tych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 wyżej wskazanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło