VII SA/Wa 2213/12
WyrokWSA w Warszawie2013-04-11
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, będąca współwłaścicielem działek sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli planowana inwestycja może wpływać na możliwość zagospodarowania jej nieruchomości i zacienienie istniejącego budynku?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że Wspólnota Mieszkaniowa posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ planowana inwestycja, ze względu na swoje rozmiary i usytuowanie, może wpływać na możliwość zagospodarowania nieruchomości należącej do Wspólnoty oraz zacienienie istniejącego budynku, co uzasadnia uznanie jej za stronę postępowania. W związku z tym, organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że Wspólnota nie posiada interesu prawnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Wojewody, uznając, że Wspólnota Mieszkaniowa jest współwłaścicielem sąsiednich działek i znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, co uzasadnia jej przymiot strony. Przedsiębiorstwo, które uzyskało pozwolenie na budowę, zaskarżyło postanowienie GINB do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena WIęch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o. o. w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak:
[...] wydanym [...] lipca 2012r. na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art.
144 kpa uchylił postanowienie Wojewody [...] i przekazał sprawę do
ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że postanowieniem nr
[...] wydanym [...].04.2012r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia, na wniosek
Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]", postępowania w sprawie stwierdzenia
nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2011r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, usytuowanych na "kondygnacji podziemnej garażowej" na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...], przy ul. [...] w [...].
Organ przywołał treść art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane i
pokreślił, że analiza zgromadzonej dokumentacji wykazała, że Wspólnota Mieszkaniowa
"[...]", jest współwłaścicielem działek nr ewid. [...],[...],[...], z obrębu
[...] (wcześniej jedna działka nr ewid. [...]) położonych przy ul. [...],[...],
[...] w [...].
Planowana inwestycja oddalona jest od nieruchomości położonej przy ul.
[...] o 4,00 m, od nieruchomości położonej przy ul. [...] o 6,00 m,
od nieruchomości położonej przy ul. [...] o 38,00 m
Jak wynika z dyspozycji § 13 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z
dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać
budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), odległość budynku z
pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna
umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli
między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem
usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego,
nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt
przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów
przesłaniających o wysokości do 35 m.
Analiza projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją Prezydenta
[...] z dnia [...] września 2011r., nr [...], wykazała jednoznacznie, że z
uwagi na wysokość projektowanych budynków, w tym zwłaszcza budynku usytuowanego naprzeciwko budynku położonego przy ul. [...] (wysokość - ok. 14,00 m). Nieruchomość należąca do skarżącej Wspólnoty znajduje się niewątpliwie w obszarze oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia. Usytuowanie oraz rozmiary planowanego obiektu ograniczają bowiem - mając na uwadze treść § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. - możliwość zagospodarowania nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...].
Ponadto ze znajdującej się w aktach sprawy analizy zacieniania i nasłonecznienia
wynika, że budynek usytuowany na działkach inwestycyjnych położony naprzeciwko
budynku przy ul. [...], będzie zacieniał tenże budynek w stopniu mogącym
przekroczyć wymóg, o którym mowa w § 60 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie
warunków technicznych. Elewacja południowo-wschodnia budynku przy ul. [...] (tj. elewacja od strony spornej inwestycji) nie ma bowiem zapewnionych 3 godzin
nasłonecznienia w dniach równonocy w godzinach 7:00-17:00.
Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że nieruchomości należące do
Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" znajdują się w obszarze oddziaływania
przedmiotowej inwestycji. Tym samym Wspólnota posiada interes prawny w
kwestionowaniu decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2011 r., nr
[...], znak: [...].
W związku z powyższym, w ocenie organu zasadnym jest wydanie
rozstrzygnięcia kasatoryjnego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a, gdyż przeprowadzenie
postępowania merytorycznego wyłącznie przez organ drugiej instancji doprowadziłoby
do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
wniosło Przedsiębiorstwo "[...]" Sp. z o.o.
Wnosząc o jego uchylenie pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie
art. 28 kpa w zw. z art. 28 pkt 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz art. 7, 10, 77, 81 i 138 § 2 kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor nadzoru Budowlanego wnosząc o jej
oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego
postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny
sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej
pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność
rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego
zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w
dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.
1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany
zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna,
bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa
Należy podkreślić, iż rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ
administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz
uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji
zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym
indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważania wszelkich
argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając
rozstrzygnięcie organ jest zobowiązany do przestrzegania przepisów k.p.a., a przede
wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego
wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania,
rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie 2 treścią art. 77 § 1 k.p.a. i
art. 80 k.p.a. oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W
związku z powyższym sądowa kontrola prawidłowości podjętej decyzji przy zastosowaniu wskazanego na wstępie kryterium legalności, obejmuje w szczególności badanie, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, a to zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim działu I kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice określone przepisami prawa, innymi słowy, czy nie nosi cech dowolności.
Odnosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadząc postępowanie odwoławcze dokonał
właściwej oceny prawidłowości postanowienia Wojewody [...] w zakresie
dokonania niezbędnych ustaleń będących podstawą do uznania istnienia interesu
prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" do wystąpienia z żądaniem
wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub
obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój
interes prawny lub obowiązek. Zwrócić należy uwagę, interes prawny strony
powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego
wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę.
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreślany jest w szczególności realny i
aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy
prawnej. Należy przy tym zaznaczyć także, iż interes prawny powinien mieć charakter
obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania strony o jego naruszeniu, czy
wreszcie jej woli prowadzenia określonego postępowania. Ponadto, od interesu
prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co
prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej,
jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić
podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ
administracji.
Krąg podmiotów, którym ustawodawca przyznał prawe strony w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę został sprecyzowany w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem stronami we wskazanym postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości
znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przy czym przez obszar oddziaływania obiektu - stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego - rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007r., sygn. akt II OSK 598/06, a który to pogląd podziela Sąd rozstrzygający skargę - sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę lub o wznowienie postępowania w takiej sprawie są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a.
Przy czym, samo zachowanie przez inwestora odległości projektowanego obiektu od granic sąsiedniej nieruchomości nie zawsze przesądza o wpływie bądź braku takiego wpływu inwestycji na otoczenie .
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przeanalizował zebrany materiał pod kątem wymogów § 13 rozporządzenia wykonawczego z 2002r. i słusznie wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa ma przymiot strony konieczny dla prawnie - skutecznego wszczęcia postępowania nadzorczego, przy czym zasadnie wskazał i uzasadnił wystąpienie przesłanki uzasadniającej wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na
podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło