VII SA/Wa 2227/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-04-21
Skład orzekający: Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, prowadzący działalność gospodarczą, która nie przynosi dochodów, a utrzymujący się z zasiłków i pomocy rodziny, mogą zostać zwolnieni z kosztów sądowych w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, jeśli ich wydatki przewyższają zadeklarowane dochody, a na prywatnym koncie utrzymuje się stałe saldo?Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie kwalifikują się do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ ich sytuacja finansowa, w tym zadeklarowane dochody z działalności gospodarczej, wydatki oraz stałe saldo na koncie prywatnym, budzi wątpliwości co do wiarygodności i nie uzasadnia przyznania pomocy w tej formie. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
H. B. i Z. B. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia adwokata. Wnioskodawcy prowadzą działalność gospodarczą, która nie przynosi dochodów, a utrzymują się z zasiłków i pomocy rodziny. Posiadają dom rodzinny i samochód. Zadeklarowali miesięczne wydatki na utrzymanie, które przewyższają ich ujawnione dochody. Sąd ocenił ich sytuację finansową jako niewystarczającą do przyznania prawa pomocy w żądanej formie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono H. B. i Z. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. B. i Z. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić H. B. i Z. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. H. B. i Z. B. wnieśli sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego z dnia [...] marca 2010 r. oddalającego wniosek o częściowe przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Tym samym ww. postanowienie traci moc a wniosek z dnia [...] stycznia 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), uzupełniony w dniu [...] marca 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych podlega rozpatrzeniu na nowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym –
gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny
(pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy
w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.)
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez
to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, przy czym ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, zaś wnioskodawca jest osobą bezrobotną, pomagającą
w prowadzeniu firmy żonie. Wnioskodawcy pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwójką dzieci.
Z formularza PPF wynika, że działalność gospodarcza nie przynosi dochodów,
a wnioskodawcy utrzymują się ze stypendiów i zasiłków rodzinnych córek w wysokości: 124 zł, na córkę A. i 119 zł, na córkę K.
Wnioskodawcy są właścicielami 1/3 domu rodzinnego po rodzicach
o pow. [...] m² oraz 1/3 działki, na której jest położona powyższa nieruchomość, mają także samochód osobowy marki A. z 1996 r.
Z wyjaśnień wnioskodawców, zawartych w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. wynika, że miesięcznie wydatki na utrzymanie, ponoszone przez nich osobiście, wynoszą 325 zł, na co składają się:
• opłata za gaz w wysokości 31 zł;
• opłata za telefony w wysokości 110 zł;
• podatek od nieruchomości 20 zł;
• opłata za internet w wysokości 64 zł;
• odzież i inne potrzeby 100 zł;
Nadto podali, iż ponoszą koszty utrzymania samochodu, które rocznie wynoszą: paliwo 1.200 zł, koszty ubezpieczenia 450,52 zł, przeglądy techniczne 165 zł, naprawy 200 zł.
W wyjaśnieniach wnioskodawcy oświadczyli, że uzyskują także pomoc ze strony rodziny: brata, babci, syna, córki oraz organizacji społecznych lub państwowych.
Wnioskodawcy przesłali również do Sądu kserokopię wyciągu bankowego przedstawiającego zestawienia transakcji z rachunku firmowego, z których wynika,
że na konto wnioskodawczyni wpływały określone kwoty pieniężne.
Skarżący, przy sprzeciwie, nadesłali również wyciągi z rachunku prywatnego wnioskodawczyni, na którym niezmiennie na przestrzeni od dnia [...] stycznia 2010 r.
do [...] marca 2010 r. utrzymuje się kwota 394,56 zł.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawców w świetle powyższych danych uznano, że nie kwalifikują się oni do przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika.
Sąd stwierdza, że mało przekonywujące jest, aby wnioskodawczyni z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie uzyskiwała żadnego dochodu.
Wskazane dane przez wnioskodawców, w ocenie sądu, są mało wiarygodne mając na względzie fakt, iż korzystają stale z pomocy osób bliskich, zaś na rachunku prywatnym na przestrzeni 3 miesięcy utrzymują saldo ok. 400 zł, nie pomniejszając go.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że sytuacja w której zadeklarowane przez stronę wydatki przewyższają uzyskiwane dochody sugeruje,
że posiada ona inne jeszcze, oprócz ujawnionych w toku postępowania, źródła przychodów (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt:
I OZ 6/05, niepubl.).
Zdaniem Sądu, wykazane przez wnioskodawców dochody są mało wiarygodne
z uwagi na niewystarczające dane o stanie majątkowym, jak również rodzinnym.
W ocenie Sądu brak powyższego utrudnia ocenę czy w niniejszej sprawie istnieją przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Uznając, iż mało wiarygodnym jest aby wnioskodawcy utrzymywali się wyłącznie z wykazanych dochodów i przy stałej pomocy rodziny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znalazł podstaw do przyznania H. B. i Z. B. prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata.
Z powyższych względów, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło