VII SA/Wa 224/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J K na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej k.p.a. ) po rozpoznaniu zażalenia J K utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r" Nr [...], znak: [...], odmawiające wznowienia na wniosek J K, postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r., Nr [...], znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r, Nr [...], znak: [...], odmawiającą J K zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku garażowego w miejscowości [...], na terenie działki nr ewid. [...], w obrębie [...], gm. [...]. J K we wniosku z dnia [...] kwietnia 2014 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez organ I instancji decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. wskazała, iż wnosi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.a., a o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu [...] kwietnia 2014 r. z zeznań złożonych w sprawie karnej przez jej stronę. Wojewody [...] odmawiając wznowienia postępowania postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., Nr [...], stwierdził, że wniosek J K z dnia [...] kwietnia 2014 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez organ I instancji decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. wpłynął do organu po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem Wojewody, skarżąca o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania wiedziała już w 2010 r. Wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 i 2 Kpa. Postępowanie to zostało zakończone postanowieniem Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...], utrzymującym w mocy postanowienie Wojewody 1 [...] Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. odmawiającym wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. mocodawczym podnosiła już wtedy, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, które nie zostały jednak wtedy wskazane. Wnioskodawczyni podnosiła jedynie, iż urzędnicy popełniają przestępstwa, są w zmowie przeciwko niej, faworyzują sąsiadkę ponadto zawierał szereg zarzutów w stosunku do dyrektora wydziału architektury w Starostwie Powiatowym w [...] oraz to tamtejszego PINB. Wojewoda podkreślił, że analogiczne zarzuty zostały podniesione również we wniosku z dnia [...] kwietnia 2014 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez organ I instancji decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Powołane zostały tu jedynie nowe daty, w których wnioskodawczym dowiedziała się o nowych okolicznościach i dowodach, których jednak ani wnioskodawczym ani organ w toku własnego postępowania nie był w stanie uprawdopodobnić. Wojewoda wskazał również, że z pism Komendy Powiatowej Policji w [...], jak i z odpowiedzi Prokuratury Rejonowej Policji w [...] wynika, iż wnioskodawczynie we wskazanym przez siebie terminie nie otrzymała udostępnionych akt przedmiotowych sprawy i nie wydano jej kserokopii ww. dokumentów, tym samym nie mogła powziąć wiedzy o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia we wskazanym przez nią terminie [...] kwietnia 2014 r. W ocenie organu I instancji skoro zatem nie został spełniony warunek z art. 148 § 1 k.p.a. , należy odmówić wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku garażowego na działce nr ew. [...] z obr. [...] w gm. [...]. Również w ocenie Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego J K składając w niniejszej sprawie w dniu [...] kwietnia 2014 r. wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o ww. okoliczności, uchybiła miesięcznemu terminowi o jakim mowa w ww. art. 148 § 1 k.p.a. . Wobec powyższego odmowę wznowienia na wniosek J K postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r" Nr [...], znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], znak: [...], uznać należy za zasadną. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał też, że przedmiotowej sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności określone w ww. art. 145 § 2 Kpa. Przede wszystkim, w ocenie GINB, nie zachodzi przesłanka "oczywistości" popełnienia przestępstwa bądź sfałszowania dowodu. Ponadto, wznowienie postępowania nie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. Nr [...], odmawiającego wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] wniosła J K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: art. 7 k.p.a., polegające na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej i wydania rozstrzygnięcia bez uprzedniego dokładnego wyjaśnienia sprawy; art. 147 k.p.a. polegające na bezzasadnym odstąpieniu od wznowienia postępowania w sytuacji, gdy organ był obowiązany do wszczęcia postępowania z urzędu; art. 148 k.p.a., polegające na bezpodstawnym przyjęciu, iż miało miejsce naruszenie terminu, podczas gdy skarżąca złożyła wniosek o wznowienie kilka dni od uzyskania informacji o okolicznościach mogących stanowić podstawę wznowienia. Strona twierdzi, że dowiedziała się o okolicznościach wskazujących na zasadność wznowienia postępowania w terminie kilku dni przed złożonym wnioskiem dlatego organ administracji powinien przyjąć w tym przedmiocie oświadczenie. W przypadku uznania za niewiarygodne lub niewystarczające powinien przeprowadzić we własnym zakresie postępowanie dowodowe, umożliwiające ustalenie czy rzeczywiście termin nie został zachowany przez stronę. Zdaniem strony stanowisko organu nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Niezależnie od podniesionych okoliczności strona podniosła, iż organ w toku postępowania naruszył przepisy nakazujące mu wznowić z urzędu postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodność, z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowość, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Jednak prowadząc postępowanie wznowieniowe, jeszcze przed dokonaniem oceny merytorycznej wniosku, organ administracyjny obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy wniosek ten spełnia wszystkie wymagania formalnoprawne, w tym m.in. czy wniosek opiera się na podstawach wznowieniowych enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-7 k.p.a. i czy został wniesiony w terminie o jakim mowa w art. 148 k.p.a. W zależności od tych ustaleń organ administracyjny bądź na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. wszczyna postępowanie bądź na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmawia wznowienia postępowania. Rozwijając powyższe, zważyć przede wszystkim należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Nie jest więc to kolejna instancja zwykłego postępowania, a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi m.in. w art. 145 § 1 k.p.a., których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Właściwy organ orzeka po wznowieniu postępowania o wzruszeniu decyzji dotychczasowej tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania, ani w wyniku wznowienia postępowania nie zapadnie wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Co istotne, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ bada jedynie, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także - czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stąd też, w przypadku przedłożenia organowi wniosku o wznowienie postępowania, organ ten zobligowany jest m.in. do ustalenia w fazie wstępnej postępowania, czy spełniona została przesłanka natury formalnej, dotycząca terminu złożenia wniosku. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie zaś do art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zaznaczyć przy tym należy, iż wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia pomimo uchybienia terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 maja 2010 r. (sygn. akt II OSK 773/09), w którym zawarł tezę, iż przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. oraz poprzedzająca je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nie naruszają prawa. Wymienione postanowienia zostały wydane po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2014 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w [...] - [...] kwietnia 2014 r.) o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.a. sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe albo jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Zgodnie z § 2 art. 145 k.p.a. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. J K podała, że wiedzę o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania powzięła w dniu [...] kwietnia 2014 r., w którym odebrała zeznania W O i J S złożone podczas przesłuchania tych osób przez policję w [...]. Zdaniem Skarżącej z zeznania W O wynika, że pozwolenie na budowę budynku garażowego w miejscowości [...], na terenie działki nr ewid. [...], w obrębie [...] gm. [...] "zostało wstrzymane" w związku z informacją udzieloną urzędnikowi Starostwa Powiatowego w [...] za pośrednictwem telefonu przez urzędnika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, odnośnie realizacji ww. inwestycji jako samowoli budowlanej. J K podała również, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], znak: [...] zawierająca zarzuty co do realizacji inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę są fałszywe Jest przestępstwem", wskazała również na brak obiektywizmu i bezczynność Starosty [...]. W ocenie Sądu organy administracyjne prawidłowo stwierdziły, że podniesione przez skarżącą ww. okoliczności nie stanowią przyczyn wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.; ponieważ z pism Komendy Powiatowej Policji w [...], jak i z odpowiedzi Prokuratury Rejonowej Policji w [...] wynika, iż wnioskodawczynie we wskazanym przez siebie terminie nie otrzymała udostępnionych akt przedmiotowych sprawy i nie wydano jej kserokopii ww. dokumentów, tym samym nie mogła powziąć wiedzy o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia we wskazanym przez nią terminie [...] kwietnia 2014 r.. Z treści ww. przepisu art. 145 § 2 Kpa wynika więc, że co do zasady, wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 Kpa możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy strona występująca z wnioskiem o wznowienie na tej podstawie przedłoży właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego, że dokument jest sfałszowany, lub że decyzja została wydana w wynika przestępstwa, gdyż nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie powyższych dowodów we własnym zakresie (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 2451/11). Ponadto podnoszona przez skarżącą okoliczności były już wskazywane w 2010 r. a wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 i 2 Kpa. Postępowanie to zostało zakończone postanowieniem Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...], utrzymującym w mocy postanowienie Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. odmawiającym wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. W ocenie Sądu skoro zatem nie został spełniony warunek z art. 148 § 1 Kpa, należało odmówić wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku garażowego na działce nr ew. [...] z obr. [...] w gm. [...]. W świetle podniesionych okoliczności faktycznych i prawnych należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.). Sąd skargę oddalił.