VII SA/Wa 2243/07

WyrokWSA w Warszawie2008-04-07

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Mirosława Kowalska, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której cele statutowe obejmują działanie na rzecz przejrzystości i uczciwości w życiu publicznym oraz przeciwdziałanie korupcji, posiada legitymację do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, jeśli takie żądanie nie jest bezpośrednio powiązane z jej celami statutowymi?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna może wystąpić z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby, jeśli jest to uzasadnione celami statutowymi i przemawia za tym interes społeczny. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie, którego cele statutowe koncentrują się na walce z korupcją i promowaniu przejrzystości, nie wykazało bezpośredniego powiązania między tymi celami a wnioskiem o rozbiórkę budynku mieszkalnego. W związku z tym, organy administracji prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania, a sąd oddalił skargę.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, argumentując, że został on zrealizowany niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że inwestycja była realizowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i nie stanowi samowoli budowlanej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie, podnosząc, że Stowarzyszenie nie posiada legitymacji do wystąpienia z takim wnioskiem, gdyż nie jest to zgodne z jego celami statutowymi. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia T.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki skargę oddala W dniu 13 sierpnia 2007 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wpłynął wniosek Stowarzyszenia T. o wszczęcie postępowania z urzędu w sprawie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wielorodzinnego budynku mieszkalnego nr [...] z garażem podziemnym, położonego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy projektowanym przedłużeniu ul. P. (obecnie ul. L.) w W. wraz z elementami zagospodarowania terenu w tym: przepompowni ścieków sanitarnych i deszczowych, przyłączy wodnokanalizacyjnych i energetycznych na terenie ww. działki i o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, iż wspomniana wyżej inwestycja została zrealizowana niezgodnie z założeniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z rażącym naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) poprzez usytuowanie budynku w odległości 2,58 m. od granicy sąsiedniej działki oraz z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, które polegają m. in. na wykonaniu muru IV kondygnacji jednakowej wysokości 13,40 m. zamiast poprzednio zróżnicowanej 10,77 m. i 13,50 m., zmianie kąta nachylenia więźby dachowej oraz zmianie konstrukcji rusztu żelbetowego nad ostatnią kondygnacją. Dlatego - w ocenie Stowarzyszenia - nie istnieje inny sposób na przywrócenie stanu zgodnego z prawem niż wydanie nakazu rozbiórki. Dodatkowo wnioskodawca podniósł, iż celami statutowymi Stowarzyszenia jest działanie na rzecz przejrzystości i uczciwości w życiu publicznym oraz przeciwdziałanie zjawiskom korupcji. Stowarzyszenie realizując cele statutowe zawarte w § 7 Statutu promuje przejrzystość procedur sądowych i administracyjnych poprzez uczestnictwo w postępowaniach, a także badanie przejrzystości urzędów. W ocenie Organizacji w ten sposób kształtuje zaufanie obywateli do państwa prawa, a także rozpowszechnia ideę społeczeństwa obywatelskiego. Podkreśliło, że w interesie społecznym jest propagowanie sprawnych i prawidłowych procedur poprzez zwiększenie społecznego wpływu na działalność organów administracji publicznej. Po rozpatrzeniu ww. wniosku postanowieniem z dnia [...] NR – [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r -Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki wielorodzinnego budynku mieszkalnego nr [...] z garażem podziemnym wraz z elementami zagospodarowania terenu, w tym: przepompowni ścieków sanitarnych i deszczowych, przyłączy wod-kan. i energetycznych na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] oraz kabli energetycznych na terenie działek nr ew.[...], 3/4 z obrębu [...] i nr ew. [...] z obrębu [...] przy projektowanym przedłużeniu ul. P. (obecnie ul. L. ) w W. W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania administracyjnego dotyczącego inwestycji polegającej na budowie ww. wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. L. w W. i wskazał, że inwestor zarówno w dacie rozpoczęcia, jak i zrealizowania przedmiotowej inwestycji, legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę (decyzja z dnia [...] nr [...]). Organ podniósł, że taki stan rzeczy, w którym inwestor realizuje inwestycję na podstawie ostatecznej decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę, następnie wyeliminowanej z obrotu prawnego nie może być utożsamiany z samowolą budowlaną uzasadniającą dokonanie rozbiórki. Dodatkowo bez wpływu na wynik postępowania w niniejszej sprawie pozostaje fakt wstrzymania przez Prezydenta [...] wykonania decyzji z dnia [...], w oparciu o art. 152 kpa, albowiem instytucja wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej nie jest tożsama z instytucją wstrzymania robót budowlanych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] podkreślił, że decyzja o pozwoleniu na budowę pozostawała w obrocie prawnym do wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiotowej sprawie tj. do 23 maja 2007 r., a więc po nabyciu przez inwestora prawa do przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu. Z akt sprawy wynika zaś, że w dniu 18 lutym 2005 r., czyli w dacie ważności pozwolenia na budowę inwestor zawiadomił organ nadzoru budowlanego o zakończeniu robót budowlanych i zamiarze przystąpienia do użytkowania, zaś organ nie wniósł sprzeciwu w formie decyzji w sprawie przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu. W konsekwencji nie można uznać, iż wskazana inwestycja została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej i brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie w trybie przepisu art. 48 bądź art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia T. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podniósł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w toku prowadzonego postępowania wydał prawidłowe rozstrzygnięcie choć – w jego ocenie - uzasadnienie zaskarżonego postanowienia oparte zostało w całości na niewłaściwych przesłankach. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej innej osoby może wystąpić organizacja społeczna jeżeli zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki tj. takie żądanie uzasadnione jest celami statutowymi organizacji oraz przemawia za tym interes społeczny. Organ podniósł, że Statut Stowarzyszenia T. przewiduje w § 7 iż celami Stowarzyszenia są 1) podejmowanie działań przeciwko zjawiskom korupcji, 2) działanie na rzecz przejrzystości i uczciwości w życiu publicznym. W ocenie organu ewentualne prowadzenie postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki wielorodzinnego budynku mieszkalnego nr [...] z garażem podziemnym wraz z elementami zagospodarowania terenu, w tym: przepompowni ścieków sanitarnych i deszczowych, przyłączy wod-kan. i energetycznych na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] oraz kabli energetycznych na terenie działek nr ew.[...], 3/4 z obrębu [...] i nr ew., [...] z obrębu [...] przy projektowanym przedłużeniu ul. P. (obecnie ul. L.) w W. nie nosi znamion działań określonych w Statucie wymienionego Stowarzyszenia, lecz dotyczy wyłącznie postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego i postępowania administracyjnego. Dlatego - w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - jakiekolwiek rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie przyczyni się do usprawnienia walki z korupcją i nie będzie działaniem na rzecz przejrzystości i uczciwości w życiu publicznym. Na poparcie tego stanowiska organ przytoczył orzeczenia sądowoadministracyjne (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1399/05, publ. LEX nr 204948 oraz wyrok z dnia 8 czerwca 2005 r. sygn. akt IV SA/ 2218/03, publ. LEX nr 186645). W rezultacie organ uznał, że T. nie posiada legitymacji do występowania z żądaniem wszczęcia wyżej wymienionego postępowania. Ponadto Stowarzyszenie nie wykazało jakiej innej osoby interesu prawnego lub obowiązku wszczęcie żądanego postępowania miałoby dotyczyć, podczas gdy przepis art. 31 § 1 pkt 1 kpa wymaga, aby sprawa objęta postępowaniem wszczynanym na żądanie organizacji społecznej dotyczyła innej osoby. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi Stowarzyszenia T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie prawa procesowego w postaci błędu w ustaleniach faktycznych, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na tym, że organ błędnie uznał, iż brak jest podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wielorodzinnego budynku mieszkalnego nr [...] z garażem podziemnym, położonego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy projektowanym przedłużeniu ulicy P. (obecnie ulica L.) w W. wraz z elementami zagospodarowania terenu, a w tym: przepompowni ścieków sanitarnych i deszczowych, przyłączy wodnokanalizacyjnych i energetycznych na terenie ww. działki. Ponadto Skarżąca Organizacja zarzuciła naruszenie prawa procesowego w postaci błędu w ustaleniach faktycznych, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, wynikającego z błędnej oceny treści § 7 pkt 1 i 2 Statutu Stowarzyszenia T., według której Stowarzyszenie nie posiada legitymacji do występowania z żądaniem wszczęcia powyższego postępowania. Organizacja zarzuciła także naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa polegające na tym, iż organ w uzasadnieniu faktycznym nie wskazał wszystkich faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również nie wyjaśnił w sposób kompletny podstawy prawnej tego postanowienia wraz z wyczerpującym przytoczeniem przepisów prawa. Organ drugiej instancji nie wskazał również na czym polegają niewłaściwe przesłanki, na których Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł w całości uzasadnienie postanowienia z [...] nr [...]. W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna zostać oddalona, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Podstawą wystąpienia Stowarzyszenia T. z wnioskiem o wszczęcie postępowania był art. 31 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (art. 31 § 2 kpa). Z regulacji tej wynika, że organizacja społeczna może wystąpić o wszczęcie postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby, gdy spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki, a mianowicie: postępowanie jest uzasadnione celami statutowymi organizacji i przemawia za tym interes społeczny. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki wielorodzinnego budynku mieszkalnego nr [...] z garażem podziemnym, położonego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy projektowanym przedłużeniu ulicy P. (obecnie ulica L.) w W. na wniosek Stowarzyszenia T. Przede wszystkim należy wskazać, że w rozstrzyganej sprawie nie została spełniona pierwsza z wymienionych przesłanek określonych w art. 31 § 2 kpa, gdyż wszczęcie postępowania nie było uzasadnione celami statutowymi Stowarzyszenia T. Zgodnie z powołanym wyżej § 7 Statutu tej organizacji celami Stowarzyszenia są 1) podejmowanie działań przeciwko zjawiskom korupcji, 2) działanie na rzecz przejrzystości i uczciwości w życiu publicznym. Tymczasem wniosek Stowarzyszenia T. z dnia 10 sierpnia 2007r. dotyczył wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wielorodzinnego budynku mieszkalnego ze względu na jego realizację niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz z rażącym naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak słusznie podniósł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dotyczy wyłącznie postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego i postępowania administracyjnego. W tej sytuacji wszczęcie postępowania byłoby uzasadnione celami statutowymi organizacji, gdyby obejmowały one realizację zadań z zakresu np. przestrzegania określonych przepisów prawa budowlanego. Okoliczności podniesione przez Stowarzyszenie T. we wniosku z dnia 10 sierpnia 2007 r. mogłyby uzasadniać wszczęcie postępowania na żądanie organizacji społecznej na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 kpa jedynie w przypadku, gdyby istniało merytoryczne powiązanie podniesionych uchybień przepisów techniczno-budowlanych oraz planowania i zagospodarowania przestrzennego w trakcie realizacji ww. wielorodzinnego budynku mieszkalnego nr [...] z celami statutowymi tej organizacji. Jedynie bowiem faktyczne i prawne powiązanie celów statutowych organizacji z meritum postępowania administracyjnego, którego wszczęcia domaga się organizacja społeczna może powodować zastosowanie art. 31 § 1 pkt 1 kpa. W ocenie Sądu takiego powiązania w niniejszej sprawie nie było, na co wskazuje bezspornie misja statutowa Stowarzyszenia związana z działaniem na rzecz przejrzystości i uczciwości w życiu publicznym oraz przeciwdziałanie zjawiskom korupcji. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 31 § 1 pkt 1 kpa stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 28 kpa, stosownie do której stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Regułą zatem jest, że podmiotem uprawnionym do występowania z wnioskiem o wszczęcie określonego postępowania administracyjnego jest jedynie ten, który legitymuje się interesem prawnym wynikającym z konkretnej zindywidualizowanej normy prawa materialnego, natomiast wyjątek w postaci możliwości zainicjowania postępowania przez organizację społeczną powinien być odpowiednio uzasadniony właśnie jej celami statutowymi. Umożliwienie Stowarzyszeniu wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego i uczestnictwa w nim ze względu na – jak to wskazała Skarżąca Organizacja –potrzebę promocji przejrzystości procedur sądowych i administracyjnych, badania przejrzystości urzędów oraz kształtowania zaufania obywateli do państwa prawnego, prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania Stowarzyszenia w porównaniu z innymi organizacjami społecznymi i wbrew intencjom ustawodawcy wyrażonej w art. 31 § 1 pkt 1 kpa. Powołanie się bowiem na stosunkowo ogólne i niedookreślone działanie na rzecz przejrzystości i uczciwości w życiu publicznym mogłoby stanowić teoretycznie podstawę do wszczęcia każdego postępowania administracyjnego, niezależnie od jego przedmiotu i sprawy którego dotyczy. Jedyną przesłanką byłaby w takiej sytuacji jedynie wola Stowarzyszenia wszczęcia postępowania administracyjnego. Taką interpretację art. 31 § 1 pkt 1 kpa w kontekście celów statutowych Skarżącej Organizacji należy uznać za całkowicie pozbawioną podstaw. Także podejmowanie działań przeciwko zjawiskom korupcji nie może usprawiedliwiać dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w każdym postępowaniu administracyjnym ze względu na potencjalne zagrożenie tym zjawiskiem. Stowarzyszenie, realizując swoje cele statutowe może podejmować działania mające na celu przeciwdziałanie zjawisku korupcji, a w razie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa występować do właściwych organów ścigania o podjęcie odpowiednich działań, nie tylko zresztą w zakresie prawa karnego, ale również w celu wszczęcia odpowiedniego postępowania administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 182 kpa prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Podkreślenia wymaga, że stosownie do treści § 8 ust. 1 statutu Stowarzyszenia T. realizacja celów statutowych następuje poprzez: 1. działania na rzecz upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działania wspomagające rozwój demokracji, 2. działania wspomagające rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości, 3. działania wspomagające rozwój wspólnot i społeczności lokalnych, 4. działania w zakresie nauki, edukacji, oświaty i wychowania, 5. działania w zakresie porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym, 6. upowszechnianie i ochronę praw konsumentów, 7. działań na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami, 8. działalność wspomagającą technicznie, szkoleniowo, informacyjnie lub finansowo organizacje pozarządowe oraz podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie, w zakresie określonym powyżej, 9. podejmowanie interwencji i udzielanie pomocy w sprawach indywidualnych. Przedstawione obszary działalności Stowarzyszenia stanowią w istocie właściwą płaszczyznę, na której organizacja ta może realizować swoje cele statutowe. Wprawdzie działalność Stowarzyszenia co może przybierać także formę podejmowania interwencji i udzielania pomocy w sprawach indywidualnych (§ 8 ust. 2 pkt 9 Statutu), jednakże nie można tego utożsamiać z uczestnictwem w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, lecz chociażby z indywidualną pomocą prawną i organizacyjną, występowaniem do określonych instytucji i organów z wnioskami, skargami, petycjami itd. Obowiązujące przepisy prawa przewidują szereg możliwości realizacji celów statutowych Stowarzyszenia, np poprzez środki przewidziane w Dziale VIII kpa, czyli składanie skarg i wniosków. Również ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) daje możliwość uzyskiwania niezbędnych danych o działalności organów publicznych, co wydaje się niezbędne do realizacji celów statutowych Stowarzyszenia. Niemniej jednak przedmiotowych uprawnień Skarżącej Organizacji nie można w żaden sposób utożsamiać z uprawnieniem do inicjowania postępowania administracyjnego z zakresu Prawa budowlanego w celu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę określonego obiektu, gdyż przedmiot ten nie mieści się w jej celach statutowych. Należy w tym miejscu zdecydowanie podkreślić, że czym innym jest podejmowanie przez organizację szeregu działań polegających na wystąpieniach, badaniach, interwencjach, pomocy w indywidualnych przypadkach itd., a czym innym legitymacja do wszczęcia postępowania administracyjnego, którego wynik w sposób istotny wpływa na sytuację prawną innego podmiotu. Zdaniem Sądu wątpliwości wywołuje także spełnienie drugiej z wymienionych przesłanek a zatem ustalenie, że za wszczęciem postępowania administracyjnego przemawia interes społeczny. Wniosek Stowarzyszenia T. dotyczy bowiem rozbiórki wielorodzinnego budynku mieszkalnego nr [...] z garażem podziemnym, a zatem dotyczy daleko idącej ingerencji w sytuację prawną wielu osób. Konkludując, Sąd nie podzielił zarzutu Stowarzyszenia dotyczącego błędnej oceny treści § 7 pkt 1 i 2 Statutu Stowarzyszenia T., według której Stowarzyszenie nie posiada legitymacji do występowania z żądaniem wszczęcia powyższego postępowania. Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut Stowarzyszenia w postaci błędu w ustaleniach faktycznych organu o braku podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wielorodzinnego budynku mieszkalnego, gdyż prawidłowo uznał żądanie Stowarzyszenia za nieuzasadnione w kontekście art. 31 § 1 pkt 1 kpa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i 3 kpa Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada w pełni cytowanemu przepisowi. Organ bowiem – wbrew stanowisku Stowarzyszenia – zawarł zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego oraz ocenę prawną z powołaniem odpowiednich argumentów. Nawiązując zaś do niewłaściwych przesłanek, na których oparł rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji należy wskazać, że nieprawidłowe jest jedynie jego uzasadnienie, w którym organ skoncentrował się na aspektach merytorycznych dotyczących wielorodzinnego budynku mieszkalnego zamiast odnieść się do przesłanek określonych w art. 31 § 1 pkt 1 kpa. Niemniej jednak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Podkreślenia wymaga, że zażalenie strony umożliwia rozpatrzenie sprawy po raz drugi, a nie tylko dokonanie czynności o charakterze kasatoryjnym przez organ drugiej instancji. Dlatego sprawa wniosku została w sposób prawidłowy ponownie rozpatrzona w postępowaniu zażaleniowym i wynik tego postępowania okazał się tożsamy z rozstrzygnięciem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], które w ocenie Sądu jest w niniejszej sprawie właściwe. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło