VII SA/Wa 2268/14
WyrokWSA w Warszawie2015-06-10
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne dotyczące budowy ogrodzenia jako bezprzedmiotowe, mimo zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Prawa budowlanego i przepisów postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) przez organy obu instancji. Organy nie przeprowadziły wszechstronnego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, nie odniosły się do zarzutów odwołania i nie wyjaśniły ich zasadności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie wykonał obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem zarzutów odwołania.Stan faktyczny
Organ nadzoru budowlanego umorzył postępowanie administracyjne dotyczące budowy ogrodzenia międzysąsiedzkiego, uznając je za bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko o bezprzedmiotowości postępowania, mimo że zgłoszenie budowy ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m nie zostało dokonane. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego i przepisów postępowania administracyjnego, w tym niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz (...) kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr (...) wydaną dnia (...) sierpnia 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji tj. PJNB w (...) wydaną (...) maja 2014 r.. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podał, że przeprowadzone przez organ I instancji w dniu 13 marca 2014 r. czynności ujawniły, że na działce nr ew. (...) w latach 2012 – 2013 właściciele tj. (...)wybudowali ogrodzenie międzysąsiedzkie od strony działki nr ew. (...). W/w ogrodzenie wykonane jest z drewnianych elementów pełnych. Wysokość ogrodzenia zmienna – 11 segmentów o wysokości 2,00 m, 1 segment o wysokości 2,70 m, 3 segmenty o wysokości 3,50 m i 4,50 m zlokalizowane na wysokości ściany szczytowej istniejącego budynku gospodarczego położonego na działce nr ew. (...) zlokalizowanego w granicy z działką nr (...). Podczas kontroli stwierdzono, iż przedmiotowe ogrodzenie jest w dobrym stanie technicznym.
W dalszym toku postępowania organ I instancji decyzją z dnia (...) maja 2014 r., nr (...), znak: (...) umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej realizacji ogrodzenia międzysąsiedzkiego położonego na działce nr ew. (...) w (...) przy ul. (...) stanowiącej własność (...).
W ocenie organu odwoławczego, postępowanie prowadzone przez powiatowy organ nadzoru budowalnego jest prawidłowe, a wydane rozstrzygnięcie zgodne z prawem. Organ podzielił stanowisko PINB w (...) wyrażone w uzasadnieniu decyzji o bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w sprawie dotyczącej realizacji ogrodzenia międzysąsiedzkiego położonego na działce nr ew. (...) przy ul. (...) stanowiącej własność (...). Wskazał, że bezspornym jest, iż budowa w/w ogrodzenia w częściach o wysokości powyżej 2,20 m zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 13 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wymagała dokonania przez inwestora zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej zamiaru jego wykonania. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie takie nie zostało dokonane. Zatem wobec charakteru spornej inwestycji (urządzenie budowlane) zasadnym było przeprowadzenie w niniejszej sprawie przez organ I instancji procedury opisanej w przepisach art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.. Jak prawidłowo skazał PINB w (...) w uzasadnieniu badanej w trybie odwoławczym decyzji w związku z realizacją ogrodzenia zgodnie ze sztuką budowlaną oraz jego dobrym stanem technicznym zbędnym stało się nakazanie inwestorom wykonania jakichkolwiek obowiązków wynikających z treści powołanego wyżej przepisu art. 51 w/w ustawy. Podkreślił, że jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych jeżeli organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze, stwierdza, iż brak podstaw do wypełnienia dyspozycji zawartej w przepisie art. 51 ustawy Prawo budowlane powinien on zgodnie z zasadami ogólnymi rządzącymi postępowaniem administracyjnym umorzyć to postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkie Sądu Administracyjnego wniósł (...).
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi:
1. naruszenie art. 51 ust. 1 pkt ustawy Prawo budowlane
2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego, a w szczególności kwestii istnienia w ścianie, do której przylega ogrodzenie otworów okiennych, kwestii przekroczenia zbudowanym ogrodzeniem granicy sąsiadujących działek oraz funkcji instalacji elektrycznej połączonej z ogrodzeniem;
b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów , na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, niewyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa;
c) art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i brak ustosunkowania się w decyzji II instancji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu;
d) art. 104 § 2 k.p.a. poprzez jego niepowołanie w podstawie prawnej, co czyni decyzję wydaną bez podstawy prawnej
e) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieokreślenie w decyzji strony postępowania ((...))
f) art. 136 k.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie jako podstawy ponownego rozpatrzenia sprawy i dokonanie jedynie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, podczas gdy ponowne rozpatrzenie sprawy polega nie tylko na dokonaniu rtych czynności, lecz zebraniu i rozpatrzeniu wszystkich dowodów i rozpatrzenia sprawy "od nowa";
g) dokonanie dowolnej i selektywnej oceny zebranych w sprawie dowodów, skutkującej utrzymaniem w mocy zawierającej wady
h) art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącemu możliwości wypowiedzenia się odnośnie przeprowadzonych dowodów przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U . nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczane było wydanie zaskarżonego aktu.
Ponadto, stosownie do art. 134 §1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a., skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji tj. PINB w (...) z dnia (...) maja 104 r. wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a..
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.
Zwrócić uwagę należy, że w postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji (postanowienia) w każdy przypadku powinno poprzedzać, stosownie do art. 7 i 77 k.p.a., dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Z przepisów tych wynika, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ administracji publicznej. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, aby w toku postępowania organ administracji publicznej podejmował wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia i załatwienia sprawy oraz dopuszczał jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.. Wyniki oceny materiału dowodowego muszą mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (postanowienia). Stosownie bowiem do treści art. 107 k.p.a. uzasadnienie decyzji (postanowienia) winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiały dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd stwierdza, iż orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaniechały bowiem wszechstronnego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego. W szczególności organy nie odniosły się do zarzutów odwołania, nie wyjaśniły ich zasadności.
Zasadą jest, iż organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzenia sprawy, a więc ponownego przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem zarzutów odwołania. Tego obowiązku w niniejszej sprawie organ nie wykonał – naruszając przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło