VII SA/Wa 2270/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2010 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego B.P. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 2270/09 UZASADNIENIE Prezydent [...] decyzją nr [...] wydaną [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił B.P. pozwolenia na dobudowę klatki schodowej zewnętrznej budynku położonego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w W. Odwołanie od tej decyzji złożyła J. P. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wyrokiem z dnia [...] (sygn.[...]) Sąd Rejonowy [...] dokonał działu spadku w ten sposób, iż przyznał B. P. na wyłączną własność lokal mieszkalny znajdujący się na I piętrze w budynku przy ul. [...] w W. i obciążył go obowiązkiem wybudowania na własny koszt zewnętrznej klatki schodowej do tego lokalu. W wykonaniu tego wyroku B. P. był uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 10 § 1 kpa bowiem J. P. będąca stroną postępowania nie została powiadomiona o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem rozstrzygnięcia, oraz z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa. Organ powołał także § 206 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie uznając, że rozbudowa budynku winna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji elementów budynku, z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego. W ocenie organu przedstawiona przez inwestora opinia techniczna stanu budynku nie spełnia tych wymogów, bowiem nie obejmuje badań materiałów, pomiarów ugięć, przemieszczeń konstrukcji i koniecznych obliczeń budynku. Według organu inwestor nie złożył ekspertyzy technicznej budynku, a złożona opinia nie została sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego i tym samym nie spełnia wymogów z § 206 w/w rozporządzenia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł B. P. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz § 206 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Wojewody [...] wydana [...] uchylająca decyzję Prezydenta [...] z [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na dobudowę zewnętrznej klatki schodowej do budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Podstawa prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 138 § 2 kpa, który upoważnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Z przepisu art. 138 § 2 kpa wynika, zatem, ze organ odwoławczy może wydać tzw. decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem m. in. wówczas, gdy istnieją wątpliwości, co do ustalonego stanu faktycznego i zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego, obszernego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Do wniosku takiego prowadzi użyty przez ustawodawcę zwrot "w całości lub w znacznej części". Zatem w sytuacji, gdy taka konieczność nie zachodzi, brak jest podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, co upoważnia organ odwoławczy do podjęcia innych rozstrzygnięć, określonych w art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Omawiany przepis winien być interpretowany ściśle, co oznacza, że decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 kpa nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały w nim określone. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, co wielokrotnie zostało podkreślone w orzecznictwie sądowym (np. wyroki: NSA z dnia 6 sierpnia 1999r., IV SA 2776/98 – LEX nr 47914; NSA z dnia 22 września 1981r., II SA 400/81, ONSA 1981. nr 2, poz. 88), stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest, zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca (patrz wyroki: NSA z dnia 25 listopada 2003r., IV SA 1496/02, M. Prawn. 2004r., nr 2, s. 60; NSA z dnia 2 grudnia 1999r., I SA 632/99, LEX nr 48722; NSA z dnia 27 października 1999r., I SA 2127/98, LEX nr 48721). Przenosząc przedstawione powyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż organ odwoławczy wadliwie, bo z naruszeniem treści art. 138 § 2 kpa przyjął, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej. Przede wszystkim należy podnieść, że Wojewoda [...] wskazał jako przesłankę uchylenia decyzji organ I instancji naruszenie przez ten organ przepisu art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika zaś, że skarżąca 17 listopada 2008r. została pismem organu powiadomiona o toczącym się postępowaniu oraz pouczona o możliwości zapoznania się z materiałem zebranym w sprawie, złożoną dokumentacją oraz sposobie składnia uwag, wniosków, zastrzeżeń i brała aktywny w nim udział. W tej sytuacji w ocenie sądu wskazane naruszenie przez organ I instancji zasady określonej w art. 10 § 1 kpa nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Co więcej należy podkreślić, że w sytuacji postawienia organowi administracji zarzutu naruszenia zasady z art. 10 § 1 kpa (które miało lub mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia) – poprzez brak zawiadomienia przed wydaniem decyzji koniecznym jest ustalenie jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 kpa. (por wyrok NSA z dnia 24 maja 2007r., sygn. akt. II GSK 4/07; LEX nr 351055). Ww. okoliczności nie zostały ustalone i nie znalazły również odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Poza tym organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa, powołał również przepis § 206 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zarzucając organowi iż wydał rozstrzygnięcie bez wymaganej tym przepisem ekspertyzy technicznej a opierając się jedynie na opinii technicznej. Zdaniem sądu wobec tego, że złożona przez skarżącego opinia techniczna budynku została sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno – budowlanej, w oparciu o normy prawa budowlanego, warunki techniczne i normy dot. obciążenia, zawiera opis konstrukcji budynku, opis planów jego rozbudowy i ocenę wpływu rozbudowy na konstrukcję budynku – brak było przesłanek dla uznania, że organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy zaś nie wyjaśnił czy istnieją i w jakim zakresie przesłanki do skorzystania z zapisu art. 136 kpa dla uzyskania uzupełnienia opinii w części dotyczącej zbadania stanu podłoża gruntowego (§ 206 rozporządzenia) – pamiętając, iż zgodnie z art. 140 kpa zdaniem organu odwoławczego jest ponowne rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.