VII SA/Wa 2273/11

WyrokWSA w Warszawie2012-05-29

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Daria Gawlak-Nowakowska, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego, gdy nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania części budynku na warsztat diagnostyki samochodowej bez wymaganego pozwolenia i sprzecznie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na garaż, ponieważ zmiana sposobu użytkowania na warsztat diagnostyki samochodowej nastąpiła samowolnie, bez wymaganego pozwolenia, a ponadto była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. mają zastosowanie do zmian dokonanych przed wejściem w życie nowelizacji z 2004 r., a zmiana sposobu użytkowania wymaga pozwolenia właściwego organu.
Stan faktyczny
Właściciel budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej samowolnie zmienił sposób użytkowania części piwnicy z garażu na warsztat diagnostyki samochodowej bez wymaganego pozwolenia. Organ nadzoru budowlanego nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania na garaż, ponieważ zmiana była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał prowadzenia działalności uciążliwej na tym terenie. Właściciel nie przedłożył dokumentów legalizujących zmianę sposobu użytkowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Urszula Wilk, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm. – zwanej dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania J. D. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...] nakazującą J. D. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania warsztatu diagnostyki samochodowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na garaż, zlokalizowanym na działce przy ul. [...] [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, iż w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji ustalono, iż na działce przy ul. [...] [...] w [...] istnieje budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej. W części przyziemia obejmującej powierzchnię ok. 36 m² właściciel urządził warsztat samochodowy (diagnostyka pojazdów). Pozostała część budynku obejmująca 145 m² wykorzystywana jest na cele mieszkalne. Budynek został wybudowany na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 1989 r. zatwierdzającej projekt typowy i pozwalającej na budowę. Oddanie do użytkowania nastąpiło w dniu 27 listopada 1990 r. Według oświadczenia J. D. warsztat istnieje od 1 grudnia 1990 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności użytkowania części budynku mieszkalnego jako warsztatu samochodowego na działce przy ul. [...] [...] w [...]. Organ wojewódzki decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. uchylił powyższą decyzję Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skargę J. D. złożoną na tę decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1007/10 oddalił. Ponownie rozpoznając sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. nakazał J. D. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania warsztatu diagnostyki samochodowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na garaż, zlokalizowanym na działce przy ul. [...] [...] w [...]. Odwołanie od decyzji Nr [...] organu I instancji złożył J. D. Uzasadniając decyzję z dnia [...] lipca 2011 r. wydaną po rozpoznaniu wymienionego odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż na działce przy ul. [...] [...] w [...] usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej. Z rzutu piwnicy z projektu typowego KB4 1112/33 wynika, że jedno z pomieszczeń znajdujące się na tym poziomie to garaż. Natomiast jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie właściciel obiektu zmienił samowolnie sposób użytkowania tego pomieszczenia na warsztat diagnostyki samochodowej. Świadczy o tym protokół z oględzin sporządzony w dniu 21 października 2009 r. i załączona do niego dokumentacja fotograficzna oraz zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydane przez Urząd Miasta i Gminy w [...], które wskazuje miejsce wykonywania działalności jako ul. [...] [...] w [...] (w tym miejscu należy wskazać, iż takie zaświadczenie nie jest równoznaczne z dorozumianym zgłoszeniem do właściwego urzędu zmiany sposobu użytkowania). Właściciel obiektu nie przedłożył dokumentu potwierdzającego dokonanie zmiany sposobu użytkowania części obiektu na warsztat. Z materiału dowodowego w sprawie wynika również, iż zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w dniu 1 grudnia 1990 r. Mając na uwadze powyższe, organ zauważył, iż stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane przepisu 71 a, ustawy o której mowa w art. 1 (Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 oraz z 2004 r. Nr 6 poz. 41 i Nr 92, poz. 881) nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z dyspozycją art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Z kolei w ust. 2 tego artykułu ustawodawca wskazał, co należy rozumieć przez zmianę sposobu użytkowania. Jest to w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń bądź przeróbka pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt łudzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia. które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź byt o budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne. Użyte w art. 71 ust. 2 ustawy sformułowanie, że "przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności", wskazuje iż przepis ten nie zawiera wyczerpującego katalogu przesłanek stanowiących o zmianie sposobu użytkowania. Mieścić się będzie w tej normie także inne niż wymienione w tych przepisach działanie, które wpływa na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 71 ust. 3 w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50. art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji. o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W związku z powyższym organ powiatowy zbadał możliwość legalizacji przedmiotowego warsztatu diagnostyki samochodowej i wystąpił do Burmistrza [...] z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, iż taka inwestycja nie koliduje z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Burmistrz [...] odmówił wydania ww. zaświadczenia, gdyż tego typu usługi należą do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zatem wnioskowany sposób użytkowania należy ocenić jako sprzeczny z obowiązującymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W świetle tak przedstawiających się faktów organ powiatowy zasadnie nałożył na właściciela obowiązek przywrócenie poprzedniego stanu użytkowania, ponieważ brak jest możliwości użytkowania przedmiotowego pomieszczenia jako warsztatu diagnostyki samochodowej. Odnosząc się do argumentów przedstawionych w odwołaniu organ stwierdził, że pozostają bez wpływu na kształt podjętego rozstrzygnięcia, a organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. złożył J. D. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., gdyż decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa; - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy więc badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Skarga J. D. nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2011 r. nie naruszają prawa. Kontrolowanymi przez Sąd decyzjami, organy nadzoru budowlanego, działając na podstawie art. 51 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718) w związku z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888 z późn. zm.), nakazały skarżącemu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania warsztatu diagnostyki samochodowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na garaż, zlokalizowanym na działce przy ul. [...] [...] w [...]. Z akt niniejszej sprawy bezspornie wynika, że na działce przy ul. [...] [...] w [...] usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej. Z rzutu piwnicy z projektu typowego KB4 1112/33 wynika, iż jedno z pomieszczeń znajdujące się w tym budynku, na tym poziomie to garaż. Z akt sprawy bezspornie wynika także, że właściciel obiektu – J. D. - zmienił samowolnie sposób użytkowania tego pomieszczenia na warsztat diagnostyki samochodowej. Świadczy o tym protokół z oględzin sporządzony w dniu 21 października 2009 r. i załączona do niego dokumentacja fotograficzna oraz zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydane przez Urząd Miasta i Gminy w [...], które wskazuje miejsce wykonywania działalności jako ul. [...] [...] w [...]. Właściciel obiektu nie przedłożył dokumentu potwierdzającego dokonanie zmiany sposobu użytkowania części obiektu na warsztat. Z materiału dowodowego w sprawie wynika również, iż zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w dniu 1 grudnia 1990 r. Z uwagi na to, iż zmiana sposobu użytkowania dokonana bez wymaganego pozwolenia nastąpiła w grudniu 1990 r., w sprawie zastosowanie musiały znaleźć zastosowanie przepisu ustawy Prawo budowlane obowiązujące przed zmianą ustawy Prawo budowlanego z dnia 16 kwietnia 2004 r., która weszła w życie 31 maja 2004 r. Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, przepisu 71 a, ustawy o której mowa w art. 1 (tj. ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 oraz z 2004 r. Nr 6 poz. 41 i Nr 92, poz. 881) nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast, zgodnie z dyspozycją art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Z kolei w art. 71 ust. 2 wymienionej ustawy, ustawodawca wskazał co należy rozumieć przez zmianę sposobu użytkowania. Jest to w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń bądź przeróbka pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt łudzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia. które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź byt o budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne. Jak trafnie stwierdził [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, użyte w art. 71 ust. 2 ustawy sformułowanie, że "przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności" oznacza, iż przepis ten nie zawiera wyczerpującego katalogu przesłanek stanowiących o zmianie sposobu użytkowania. Mieścić się będzie w tej normie także inne niż wymienione w tych przepisach działanie, które wpływa na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 71 ust. 3 wymienionej ustawy, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdza, że właściwie organ powiatowy postąpił badając w niniejszej sprawie możliwość legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na warsztat diagnostyki samochodowej. Organ zasadnie wystąpił do Burmistrza [...] z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, iż taka inwestycja nie koliduje z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta i Gminy z dnia [...] listopada 1998 r., (Dz.Urz. Województwa [...] Nr [...] poz. [...]), z którego wynika, że przedmiotowy budynek usytuowany jest na działce w strefie zabudowy mieszkaniowej z możliwością lokalizacji różnych rodzajów funkcji nieuciążliwych; dla ww. strefy występuje zakaz prowadzenia działalności uciążliwych w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie środowiska. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Burmistrz [...] odmówił wydania ww. zaświadczenia, gdyż tego typu usługi należą do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko; zatem wnioskowany sposób użytkowania należało ocenić jako sprzeczny z obowiązującymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W świetle tak przedstawiających się faktów organ powiatowy zasadnie nałożył na właściciela obowiązek przywrócenie poprzedniego stanu użytkowania, ponieważ brak było możliwości użytkowania przedmiotowego pomieszczenia jako warsztatu diagnostyki samochodowej, z uwagi na zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiący jedynie o funkcjach nieuciążliwych i zarazem wprowadzających zakaz prowadzenia działalności uciążliwych w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie środowiska. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło