VII SA/Wa 2290/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-20
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Mirosława Kowalska, Bożena Więch – Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyposażenie budynku w meble, przybory toaletowe, naczynia kuchenne i inne przedmioty codziennego użytku, a także sporadyczne nocowanie w budynku, stanowi "nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego" w rozumieniu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, obligujące organ do wymierzenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Wyposażenie budynku w meble, przybory toaletowe, naczynia kuchenne i inne przedmioty codziennego użytku, a także sporadyczne nocowanie w budynku, należy traktować jako "nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego" w rozumieniu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Sam fakt stwierdzenia takiego użytkowania obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej, a jej wysokość, obliczona zgodnie z przepisami, nie może być kwestionowana przez sąd.Stan faktyczny
W sprawie skarżący zostali ukarani karą 10 000 zł za nielegalne użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ pierwszej instancji stwierdził, że budynek był użytkowany od około 1,5 miesiąca, co potwierdzały umeblowanie, przybory toaletowe i kuchenne oraz wyjaśnienia inwestorki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, twierdząc, że budynek nie był zamieszkały, a jedynie sporadycznie używany do ochrony materiałów budowlanych i sprzętu, a stwierdzenie o użytkowaniu wynikało z nieporozumienia.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi B.S. i K.P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku skargę oddala
Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2010 r., Nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) na podstawie art. 57 ust. 7, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wymierzył inwestorom – B. S. i K. P. karę w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy zł) z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu organ podał, że inwestorzy uzyskali decyzję Starosty (...) z dnia (...) października 2006 r., Nr (...) zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. (...) w M. Kontrola w budynku przeprowadzona w dniu (...) marca 2010 r. wykazała, że budynek jest nielegalnie użytkowany o czym, zdaniem organu, świadczy umeblowanie budynku, przybory toaletowe w łazience, używane naczynia kuchenne, obrazy na ścianach. Ponadto w czasie kontroli B. S. wyjaśniła, że budynek użytkowany jest od ok. 1,5 miesiąca. Organ dodał, że wymierzona kara jest efektem przystąpienia do użytkowania budynku z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego i stanowi iloczyn stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (2), współczynnika wielkości obiektu budowlanego (1) oraz dziesięciokrotnego podwyższenia zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowanego (500 zł x 2 x 1 x 10 = 10 000 zł).
Postanowieniem dnia 30 września 2010 r., Nr 1502/10 (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia B. S. i K. P., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że inwestorzy przystąpili do nielegalnego użytkowania budynku. Ponadto organ stwierdził, iż z administracyjnego punktu widzenia istotna jest sama okoliczność przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu. W przypadku stwierdzenia faktu użytkowania obiektu bez uzyskania stosownego zezwolenia organ zobligowany jest do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. S. i K. P. dochodząc uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie:
- art. 7, 8, 9, 10 i 11 k.p.a.
- art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.
Skarżący wskazali, że w lutym 2010 r. po zgromadzeniu pełnej dokumentacji powiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w (...) o zakończeniu budowy, informując go o wprowadzonych nieistotnych zmianach w stosunku do projektu stosownie do art. 57 ust. 2 Prawa budowanego. Zdaniem skarżących zapis w protokole z kontroli w dniu 15 marca 2010 r. "budynek jest użytkowany od ok. 1,5 miesiąca" znalazł się w wyniku nieporozumienia, a właściwie niezrozumienia przez skarżącą powagi sytuacji oraz świadome wprowadzenie jej w błąd przez kontrolujących. W związku z tym skarżąca bezskutecznie zwracała się o sprostowanie protokołu przy jego podpisywaniu, ponieważ cytowanego sformowania nie użyła. W skardze podniesiono również, że budynek nie jest zamieszkały, tylko od czasu do czasu z uwagi na bezpieczeństwo i ochronę zgromadzonych materiałów budowlanych i sprzętu ktoś przyjeżdża i niekiedy zostaje na noc. O użytkowaniu budynku nie może przesądzać wyposażenie go w sprzęty, a przepisy prawa budowlanego nie zakazują używania naczyń kuchennych i innego wyposażenia w trakcie realizacji inwestycji. Skarżący zarzucili kontrolującym brak udokumentowania prowadzonych prac wykończeniowych na piętrze i skupienie się jedynie na parterze budynku. W skardze podniesiono również, że ustawa Prawo budowane nie zawiera legalnej definicji użytkowania obiektu budowlanego.
W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. skarżąca oświadczyła, że w grudniu 2009 r. zostało skierowane zawiadomienie o zakończeniu budowy do Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego, jednakże nie jest w stanie okazać potwierdzenia złożenia tego zawiadomienia, gdyż złożone zostało w banku, z którego uzyskali kredyt. Oświadczyła także, że parter budynku wyposażony był w sprzęty gospodarstwa domowego, ale budynek nie był zamieszkały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenia na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w ciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Stosownie do art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Z brzmienia powołanego wyżej art. 57 ust. 7 ustawy wynika, że sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obliguje organ do nałożenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu.
Sąd podziela argumentację organu, że w przypadku stwierdzenia faktu użytkowania obiektu bez zachowania wskazanych wymogów organ zobowiązany jest do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu.
Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że inwestor - pod rygorem sankcji nałożenia kary pieniężnej - może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego tylko w przypadku nie wniesienia przez organ sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy.
W tym miejscu wskazać należy, że istotą postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest ustalenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to ostatni etap procesu inwestycyjnego prowadzący do sprawdzenia, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ udzielił pozwolenia budowlanego. Konsekwencją nie wniesienia sprzeciwu jest stwierdzenie przez organ, że proces budowlany został przeprowadzony zgodnie z udzielonym pozwoleniem i przepisami prawa, co oznacza, że obiekt nadaje się do bezpiecznego funkcjonowania.
W związku z powyższym - zdaniem Sądu - każdy przejaw korzystania z obiektu budowlanego w celach do jakich został przeznaczony należy traktować jako przystąpienie do jego użytkowania.
Zgodzić należy się ze skarżącymi, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji legalnej użytkowania obiektu budowlanego. Mając jednak na uwadze treść art. 5 ust. 2, art. 71, czy art. 71 a ustawy przyjąć należy, że pojęcie to oznacza korzystanie, używanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem. Tak rozumiany jest ten termin również na gruncie języka potocznego, wskazującego na korzystanie z rzeczy, niezależnie od zakresu i długotrwałości. Jak podaje "Słownik języka polskiego" (tom III, red. M. Szymczak, s. 644), użytkować to "używać czegoś, korzystać z czegoś...".
Jeśli zatem, w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie, tj. w trakcie kontroli prowadzonej w dniu (...) marca 2010 r. organ powiatowy stwierdził, że skarżący wyposażyli budynek w meble, przybory toaletowe w łazience, naczynia kuchenne, obrazy na ścianach oraz w inne przybory codziennego użytku przebywających w nim osób, to nie można było podzielić stanowiska skarżących, że nie doszło do jego użytkowania.
Ustalenia protokolarne oraz wykonana podczas kontroli dokumentacja fotograficzna stanowiły wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc się do wysokości wymierzonej kary Sąd, stwierdza że w postępowaniu administracyjnym prawidłowo została obliczona kwota kary. Do przedmiotowej kary stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, zawarte w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym, że stawka opłaty ulega dziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego).
Skoro wysokość kary została szczegółowo określona przez ustawodawcę to niezależnie od jej dotkliwości nie może być kwestionowana przez Sąd.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło