VII SA/Wa 2293/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na czynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wniosku o dokonanie wpisu zastawu skarbowego na samochodzie postanawia: odrzucić skargę. W. S. ("skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie skierowania wniosku o dokonanie wpisu zastawu skarbowego na samochodzie. Udzielając w dniu [...] września 2019 r. odpowiedzi na skargę, organ wniósł o odrzucenie skargi, gdyż skarga została wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej złożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, sprawa, której dotyczy skarga jest dopuszczalna i mieści się w katalogu określonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjnej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.)), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W orzecznictwie wskazuje się, że zarówno dokonanie wpisu jak i odmowa dokonania wpisu zastawu skarbowego dotyczy sfery uprawnień podmiotu prawa publicznego wynikających z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 300) w zw. z art. 41 § 1 Ordynacji podatkowej. Prawodawca w przepisach prawa materialnego dotyczących ustawowego zastawu skarbowego tak umieszczonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i w Ordynacji podatkowej nie przewidział dla tych czynności ani formy decyzji, ani postanowienia. Są to bowiem czynności podejmowane na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają autorytatywnej konkretyzacji, lecz jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Ponadto należy podzielić pogląd wyrażony w doktrynie, że nie można domniemywać stosowania władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna tylko z okoliczności sprawy lub z samego przepisu prawa procesowego, gdyż administracja publiczna może działać w sprawach indywidualnych także przez podejmowanie czynności materialno-technicznych (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 390-392). Należy wobec tego przyjąć, że sam przepis prawa procesowego z art. 207 Ordynacji podatkowej nie może stanowić samoistnej podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej wpisu zastawu skarbowego w formie decyzji, gdyż jest to dopuszczalne tylko wtedy, gdy znajduje podstawę w przepisach materialnego prawa administracyjnego. Jak wskazano zaś powyżej sama istota wpisu zastawu skarbowego przesądza nie tyle o braku potrzeby wydawania decyzji w tym przedmiocie, co raczej wskazuje na niedopuszczalność takiej formy władczego rozstrzygnięcia. Przyjąć wobec tego należy, że również czynność polegająca na odmowie dokonania wpisu zastawu skarbowego nie wymaga wydania orzeczenia w formie decyzji. Skoro wpis zastawu skarbowego następuje w drodze działania (czynności) organu prowadzącego rejestr zastawów skarbowych, to również inna czynność tego organu w tym samym przedmiocie, czyli w sprawie odmowy uznania uprawnienia ZUS wynikającego z mocy przepisu prawa (art. 27 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) jest czynnością, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Takimi czynnościami (aktami) z zakresu administracji publicznej są wszelkie akty (czynności), działania i sprawy wynikające z przepisów prawa, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, załatwiane przez organy administracji publicznej, na co wskazał już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., w sprawie OSA 1/03 (publ. ONSA 2003/4/114). Wobec tego zarówno czynności o pozytywnym dla strony skutku jak i działania odmawiające dokonania danej czynności objęte są zakresem kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 27/14). Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Stosownie natomiast do treści art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę jeżeli nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi następuje w formie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Przekładając powyższe na stan faktyczny zaistniały w rozpatrywanej sprawie, wskazać trzeba, że skarga jest dopuszczalna. Podlega ona jednakże odrzuceniu, bo została wniesiona po terminie. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca o wniosku o dokonanie zastawu skarbowego dowiedziała się w dniu [...] kwietnia 2019 r., kiedy odebrała pismo Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...]. Powyższe wynika także z jej odwołania z dnia [...] kwietnia 2019 r, skierowanego do Sądu Okręgowego w [...]. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upłynął zatem w dniu [...] maja 2019 r. Skarga zaś została wniesiona w dniu [...] sierpnia 2019 r., a więc z uchybieniem terminu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.