VII SA/Wa 2294/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-24
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej zaniechanie użytkowania obiektu budowlanego, wydana w związku z samowolną zmianą sposobu jego użytkowania, jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej zaniechanie użytkowania obiektu budowlanego nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, jeśli poprzedzała ją ostateczna decyzja nakazująca właścicielowi wykonanie określonych obowiązków w celu doprowadzenia użytkowania do stanu zgodnego z prawem, a obowiązki te nie zostały wykonane. Polemika z zasadnością ustalenia samowolnej zmiany użytkowania i nałożonych obowiązków powinna odbywać się w toku postępowania zakończonego decyzją o ich nałożeniu, a nie na etapie postępowania o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z 2005 r. nakazującej zaniechanie użytkowania dwóch obiektów inwentarskich w związku z prowadzeniem tuczu trzody chlewnej. Skarżąca spółka podnosiła, że decyzja nakazująca zaniechanie użytkowania została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ wcześniejsze decyzje nakładające obowiązki zostały unieważnione. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja GINB nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Decyzją z dnia [...] października 2009r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.
127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm., zwana dalej k.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku R. Sp. z o.o. [...] o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005r., Nr [...] w przedmiocie nakazu zaniechania użytkowania dwóch obiektów inwentarskich usytuowanych na działce nr [...] gm. [...], w których prowadzony jest tucz trzody chlewnej – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2009r., znak: [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005r., Nr [...] - objęta wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności zapadła w okolicznościach, gdzie organy nadzoru budowlanego stopnia powiatowego i wojewódzkiego, w sposób bezsporny wykazały, że na działce nr [...] w obrębie [...] doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania dwóch obiektów inwentarskich, na którą inwestor winien był uzyskać decyzję pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania (art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 31 maja 2004r.). Przedmiotowe dwa obiekty inwentarskie użytkowane były pierwotnie jako obory typu "UO-500", gdzie prowadzona była hodowla bydła, a następnie zostały przeznaczone do użytkowane jako chlewnie. Towarzyszyło temu przeprowadzenie remontu obiektów budowlanych i infrastruktury towarzyszącej.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zmiana charakteru przeznaczenia obiektów, uzasadniała ustalenie organów nadzoru budowlanego, że doszło do zmiany warunków higieniczno-sanitarnych działalności, prowadzonej
w R. Sp. z o.o. [...]. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 306/06 organ wskazał, że podjęcie działalności polegającej na hodowli trzody wymaga spełnienia odmiennych warunków zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych niż prowadzenie działalności hodowli bydła.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że skoro w niniejszej sprawie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów, a inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych na niego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2003 r., znak: [...], właściwy organ nadzoru budowlanego miał obowiązek wydać decyzję, w której powinien nakazać zaniechanie użytkowania obiektu budowlanego.
Organ II instancji podkreślił, że tam gdzie - jak w sprawie niniejszej, zastosowanie przepisów prawa, wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2002r., sygn. akt I Sygn. akt
VII SA/Wa 1506/00).
Ponadto, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że fakt wyeliminowania z obrotu prawnego - decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r., Nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru w [...] z dnia [...] października 2003 r.,
znak: NB. [...] – w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania
w określonym terminie czynności w celu doprowadzenia istniejącego stanu do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie (decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009r.,
znak [...] stwierdzającą nieważność ww. decyzji) - stanowi podstawę z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. do wznowienia postępowania, nie zaś przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005r., w przedmiocie nakazu zaniechania użytkowania.
Skargę, na opisaną wyżej decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego
z dnia [...] października 2009r., złożyła R. [...] Sp. z o.o. - wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005r., znak: [...], a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca Spółka podniosła, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru w [...] z dnia [...] października 2003r., znak: [...] i decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003r., znak: [...] zostały unieważnione decyzją Głównego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...] września 2009r. zatem, decyzja o zakazie użytkowania obiektów została wydana bez podstawy prawnej. Spółka nie może wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a, gdyż możliwość wznowienia postępowania opisana w tym przepisie dotyczy tylko i wyłącznie sytuacji, w której następuje ewidentny związek przyczynowo skutkowy pomiędzy tymi dwiema decyzjami, a taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
Spółka wskazała na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 29 stycznia 1997r., sygn. akt. II SA/Kr 337/96, gdzie stwierdzono, że zmiana rodzaju prowadzonej w obiekcie budowlanym działalności gospodarczej wymaga zezwolenia właściwego organu tylko wtedy, gdy wiąże się ze zmianą warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego, powodziowego lub pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych lub ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń. Zdaniem skarżącej spółki organ błędnie uznał, że wykonany remont powodował zmianę warunków technicznych i sanitarnych i powodował obowiązek uzyskania decyzji w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektów, tym bardziej, że były to wyłącznie prace polegające na wykonaniu wentylacji instalacji elektrycznej. Nadto błędnie uznał, że hodowla trzody chlewnej w obiektach spowodowała zmianę warunków higieniczno - sanitarnych i ochrony środowiska i tym samym nastąpiła zmiana sposobu użytkowania nieruchomości, bowiem nie doszło do zmiany takich warunków W sprawie brak było podstaw do uznania, że rodzaj prowadzonej działalności winien być poprzedzony uzyskaniem decyzji w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektów.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja odpowiada przepisom prawa.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009r., znak [...], którą organ utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009r., znak [...] - odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005r., nr [...] uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i nakazującej zaniechania użytkowania szczegółowo opisanych obiektów inwentarskich w odniesieniu do prowadzenia tuczu trzody chlewnej. Podstawą prawną tej decyzji był przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r.,
o zmianie ustawy prawo budowlane (Dz. U nr93, poz. 888), i art. 51 ust 4 w zw. z art. 71 ust 3 ustawy Prawo budowlane.
Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym, opisana wyżej decyzja zapadła w okolicznościach, w których po stwierdzeniu przez organu nadzoru budowlanego, samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów inwentarskich
z obory na chlewnię, z wykonaniem robót adaptacyjnych - decyzją z dnia
[...] października 2003r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na ówczesną właścicielkę obiektów - obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia istniejącego stanu do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2003r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję, zmieniając jedynie termin zakreślony na wykonanie obowiązków (zakreślił do dnia 30 stycznia 2004r.) Zobowiązana nie wykonała ww. decyzji tj. nie wykonała nałożonych w niej obowiązków.
Zdaniem Sądu, zasadnie organ oceniając decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005r., nr [...] w postępowaniu nieważnościowym - stwierdził, że nie jest ona dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa.
W szczególności wskazać należy, że decyzja ta w przedmiocie nakazu zaniechania użytkowania obiektów budowlanych w zakresie prowadzenia tuczu trzody chlewnej była poprzedzona ostateczną decyzją, nakazującą właścicielowi wykonanie określonych obowiązków celem doprowadzenia użytkowania do stanu zgodnego
z prawem. Tej decyzji nie wykonano. W decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym, organ mógł zatem orzec jak w sentencji, już tylko wobec faktu nie wykonania obowiązków wynikających z wcześniej wydanej decyzji.
Polemika z zasadnością ustalenia samowolnej zmiany użytkowania i nałożonych dla jej legalizacji obowiązków, mogła odbyć się w toku postępowania zakończonym decyzją o ich nałożeniu, nie zaś na etapie wydawana decyzji kontrolowanej
w postępowaniu nieważnościowym.
Wskazać należy, że zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wyeliminowanie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r.
Nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru w [...] z dnia [...] października 2003 r., znak: [...] – w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania w określonym terminie czynności w celu doprowadzenia istniejącego stanu do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie - jego decyzją z dnia [...] września 2009r., znak [...] stwierdzającą nieważność ww. decyzji - stanowi podstawę z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. do wznowienia postępowania, nie zaś przesłankę stwierdzenia nieważności kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji.
Sąd z urzędu stwierdza, że podstawa prawna kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji - przepis art. 71 ust 3 (w zw. z art.2 ust 2 ww. ustawy zmieniającej ustawy Prawo budowlane) stanowił, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa
w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji,
o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Prawidłowa redakcja nakazu objętego decyzją kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym powinna zatem brzmieć: nakazuje się U. M. doprowadzenie obiektu (tu jego opis) do stanu poprzedniego przez zaniechanie użytkowania go na prowadzenie tuczu trzody chlewnej. Powyższe uchybienie redakcyjne, w ocenie Sądu, nie stanowi jednak o wadzie rażącego naruszenia prawa - decyzji kontrolowanej
w postępowaniu nieważnościowym.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. 153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło