VII SA/Wa 2297/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. B. i A. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2013. poz. 267 dalej: kpa), po rozpatrzeniu odwołania Z. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...], umarzającej postępowanie wznowione postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r" znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt sprawy wynika, że [...] WINB postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] po rozpatrzeniu wniosku Z. B., wznowił postępowanie w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną [...] WINB z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], nakazującą Z. B. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika na ścieki socjalne z budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...]. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...],[...] WINB umorzył postępowanie wznowione postanowieniem [...]WINB z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...]. Od decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2013 r. odwołanie wniósł Z. B. Po dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy oraz rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, organ odwoławczy zważył, co następuje. Organ rozpatrując odwołanie powołał art. 148 kpa wskazując, że strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przez upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. GINB podniósł, że Z. B. pismem z dnia [...] marca 2013 r. wniósł o wznowienie postępowania cyt: ,,zakończonego wydanej prawomocnie decyzji ostatecznej przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowanego w [...] w sprawie budowy zbiornika na ścieki znak [...]" na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Następnie w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. stanowiącym uzupełnienie ww. wniosku o wznowienie postępowania podniósł, że nową okolicznością nieznaną organowi, a istniejącą w dniu wydania przedmiotowej decyzji jest wprowadzenie w błąd Z. B. przez pracownika organu administracji, który stwierdził, że na budowę zbiornika na ścieki jest wymagane zgłoszenie, a ponadto budowa zbiornika na ścieki i zbiornika na gnojówkę to jest to sama budowa. Dodatkowo podniósł, że w dniu [...] marca 2013 r. u prawnika dowiedział się, że decyzja organu powiatowego z dnia [...] lipca 2011 r. jest cyt: ,,...jest krzywdząca i trzeba wznowić postępowanie na podstawie artykułu 145 pkt 5 kpa bo organ nie miał wiadomości że zostaliśmy wprowadzeni w błąd....". W kolejnym piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. Z. B. wskazał, że o wznowieniu postępowania dowiedział się w dniu [...] marca 2013 r. GINB podzielił ustalenia organu I instancji, że Z. B. w dniu 4 marca 2013 r. dowiedział się o możliwości zaskarżenia decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., a nie o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...]. Natomiast o fakcie wprowadzenia w błąd przez pracownika organu administracji dowiedział się w dniu doręczeniu mu decyzji organu pierwszej instancji, tj. w dniu [...] lipca 2011 r., a najpóźniej w dniu doręczenia decyzji drugiej instancji, tj. w dniu [...] września 2011 r. W związku z powyższym organ uznał, że przyczyna, która w ocenie Z. B. uzasadnia wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], była mu z pewnością znana, najpóźniej w dniu [...] września 2011 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją organu wojewódzkiego. Z. B. złożył dopiero w dniu [...] marca 2013 r. GINB stwierdził, że z zestawienia tych dat wynika, iż ustawowy termin jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przewidziany w art. 148 § 1 kpa został przez skarżącego przekroczony. Stanowi to podstawę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, a jeżeli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 176/10, Lex nr 992498). Powyższa decyzja GINB z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. B. i Z. B. Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem GINB wskazując na konieczną kontrolę działaności organu I instancji przez osobę pełniącą działajacą w imieniu GINB. Podnieśli argumenty merytoryczne związane ze sprawą rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika na ścieki socjalne z budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...]. W ocenie skarżących organ powinien wznowić postępowanie, uchylić decyzję nakazujacą rozbiórkę oraz po sporządzeniu projektu doprowadzić zbiornik do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem organ swoim działaniem powoduje konieczność wylewania ścieków do ziemi. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja GINB z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak [...] jest niezgodna z prawem, a w szczególności wydana została z naruszeniem art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 148 kpa. Na wstępie należy zaznaczyć, że decyzja podlegająca kontroli Sądu została wydana w toku postępowania wznowieniowego. Jest to jeden z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji administracyjnej i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 kpa Istotą wznowienia postępowania jest umożliwienie ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, z uwagi na ewentualne wady w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji. Wady te zostały określone enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa i art. 145a kpa. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie w trybie zwykłym było dotknięte ww. wadami oraz usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, a w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 kpa. Podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było ustalenie, czy Z. B. zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną [...] WINB z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], nakazującą Z. B. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika na ścieki socjalne z budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...]. Z akt postępowania wynika, że Z. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania osobiście w siedzibie organu w dniu [...] marca 2013 r. Natomiast w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. stanowiącym uzupełnienie ww. wniosku o wznowienie postępowania podniósł, że w dniu [...] marca 2013 r. u prawnika dowiedział się, że decyzja organu powiatowego z dnia [...] lipca 2011 r. jest cyt: ,,...jest krzywdząca i trzeba wznowić postępowanie na podstawie artykułu 145 pkt 5 kpa bo organ nie miał wiadomości że zostaliśmy wprowadzeni w błąd....". Również w kolejnym piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. Z. B. wskazał, że o wznowieniu postępowania dowiedział się w dniu [...] marca 2013 r. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że Z. B. o okoliczności stanowiącej – w ocenie skarżącego – podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 §1 pkt 5 kpa dowiedział się w dniu [...] marca 2013 r. W tym samym dniu złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Sąd nie podzielił stanowiska organu, ze w dniu [...] marca 2013 r. skarżący dowiedział się jedynie o możliwości zaskarżenia decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., a nie o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] września 2011 r., znak: [...]. z wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę wynika bowiem jednoznacznie, że w dniu [...] marca 2013 r. "podczas wizyty u prawnika" dowiedział się nie tylko o konieczności (możliwości) wznowienia postępowania administracyjnego, ale także o tym, że decyzja jest "krzywdząca". Skoro skarżący nie jest prawnikiem i posługuje się językiem potocznym takie wyjaśnienia należy interpretować na korzyść strony przy uwzględnieniu reguły z art. 8 i 9 kpa. W tym przypadku wyrażenie "krzywdząca" należy interpretować jako nieprawidłowa, niezasadna, niezgodna z prawem. Skoro zatem skarżący powołuje się na fakt powzięcia wiadomości, iż decyzja jest nieprawidłowa ze względu na wprowadzenie go w błąd i z tego wywodzi podstawę do wznowienia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa to organ nie może umarzać wznowionego postępowania powołując się na uchybienie terminu w rozumieniu art. 148 kpa. Skarżący bowiem jednoznacznie wykazał, że zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie licząc od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności, która – jego zdaniem – powinna skutkować wznowieniem postępowania. Zupełnie inną kwestią pozostaje ocena, czy ta okoliczność rzeczywiście powinna stanowić podstawę do wznowienia, a jeżeli tak to czy powinna stanowić podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej. To jednak powinno być przedmiotem zupełnie innych rozważań organu, który powinien wziąć pod uwagę etapowanie postępowania wznowieniowego. Prowadząc wznowione postępowanie organ będzie miał na uwadze wyrażoną wyżej ocenę prawną i dokonać odpowiednich rozważań dotyczących charakteru okoliczności, na którą powołuje się skarżący przy założeniu, że zachowany został termin, o którym mowa w art. 148 kpa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) art. 152 ppsa oraz art. 200, orzekł, jak w sentencji wyroku.