VII SA/Wa 2313/22

WyrokWSA w Warszawie2023-03-16

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Izabela Ostrowska, Michał Podsiadło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakładającą na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, w tym remontu balkonów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ decyzja nakładająca obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, w tym remontu balkonów, nie była dotknięta wadami kwalifikowanymi uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności. Obowiązek nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową był zgodny z przepisami Prawa budowlanego, a jego wykonanie było możliwe i nie stanowiło rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w P. zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia 1 września 2022 r., która utrzymała w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 15 grudnia 2021 r. Decyzja MWINB utrzymywała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z sierpnia 2021 r., nakładającą na Wspólnotę obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, w tym remontu balkonów. Wspólnota zarzuciła, że nałożony obowiązek docieplenia balkonów wykracza poza zakres art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i stanowi rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, asesor WSA Michał Podsiadło, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 września 2022 r. znak: DON.7200.34.2022.BSI w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie. Zaskarżoną decyzją z 1 września 2022 r., znak: DON.7200.34.2022.BSI, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...]o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją z 27 czerwca 2022 r., znak: DON.7200.34.2022.KAL - utrzymał w mocy ww. własną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GINB wyjaśnił, że decyzją z 27 czerwca 2022 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB") z 15 grudnia 2021 r., nr 1607/2021, utrzymującej w mocy co do meritum decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") z [...] sierpnia 2021 r., nr [...], nakładającą na Wspólnotę Mieszkaniową ul. [...] obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...], na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...], poprzez uzupełnienie ubytków tynku ścian zewnętrznych, gzymsów i balkonów (miejsc odkrytych oraz miejsc odspajania się tynku) wraz z remontem balkonów (docieplenie, wymiana balustrad, izolacja, okładzina wierzchnia) i uchylającą decyzję w części dotyczącej terminu i w tym zakresie wyznaczającą nowy termin wykonania obowiązku do 30 kwietnia 2022 r. Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej ww. decyzją GINB z 27 czerwca 2022 r. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że decyzja nakładająca obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w sposób rażący narusza art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), poprzez nałożenie obowiązku docieplenia balkonów budynku, który to obowiązek wykracza poza zakres objęty wskazanym przepisem. GINB wskazał na przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, określone w art. 156 § 1 k.p.a. Uznał, że decyzja MWINB z 15 grudnia 2021 r., została wydana w sposób prawidłowy i nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad, określonych w ww. przepisie, wobec czego brak było podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Wyjaśnił, że z ustaleń dokonanych w przedmiotowej sprawie (w szczególności, biorąc pod uwagę zawarte w aktach sprawy protokoły z kontroli rocznej z maja 2021 r. i z kontroli pięcioletniej dotyczące tego budynku, dokonanych przez mgr inż. M. K.) wynika, że wymieniony budynek wielorodzinny jest w nieodpowiednim stanie technicznym. M.in. elewacja budynku, gzymsy oraz balkony są w złym stanie technicznym i konieczne jest dokonanie ich napraw. Na elewacji występuje licznie odpadający tynk zagrażający bezpieczeństwu przebywającym wokół budynku osobom, wiele miejsc jest odkrytych w wyniku odpadnięcia tynku, wiele miejsc jest takich, gdzie tynk w każdej chwili może odspoić się od ściany. Balkony (loggie) są w złym stanie technicznym - tynk zewnętrzny na balkonach odpada, zagrażając bezpieczeństwu użytkownikom balkonów, a przede wszystkim osobom przebywającym pod balkonami. W zaleceniach zawartych w powyższych protokołach podkreślono, że istnieje konieczność odkucia odpadającego tynku, na ścianach dokonanie docieplenia styropianem wraz z tynkiem cienkowarstwowym po uprzednim przygotowaniu podłoża. Ponadto w protokole z kontroli rocznej zalecono docieplenie ścian fundamentowych wraz z wykonaniem opaski wokół budynku np. z płyt chodnikowych na podsypce cementowo-piaskowej oraz wykonanie okładziny na schodach wejściowych do klatek schodowych i zamontowanie wiszących lamp na elewacji zachodniej. Zalecono odkucie odpadającego tynku na balkonach, dokonanie docieplenia balkonów styropianem wraz z tynkiem cienkowarstwowym oraz wymianę balustrad na balkonach wraz z wykonaniem izolacji balkonów i okładziny wierzchniej. W ocenie GINB, organy nadzoru budowlanego zasadnie przyjęły, że zaistniała podstawa do zastosowania art. 66 Pr. bud., w stosunku do kwestionowanego budynku. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin ich wykonania. Przepis art. 66 ww. ustawy służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu jest z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego. Norma ta nie tworzy dla właściciela, czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 Pr. bud. Ponadto konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 ustawy wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. To znaczy, że jeżeli wystąpi choćby jedna z tych przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Ponadto, art. 66 ustawy daje organowi nadzoru budowlanego możliwość ingerencji w istniejący stan rzeczy, zmierzającej do zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z wymogami określonymi w art. 61 ustawy, który nakłada na właściciela lub zarządcę obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan zapewniający sprawność techniczną obiektu, jako całości oraz sprawność techniczną elementów instalacji obiektu i urządzeń, odpowiadający wymaganiom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym. Dla zastosowania art. 66 istotny jest stan faktyczny, który w niniejszej sprawie bez wątpienia można zakwalifikować do jednej z 4 wymienionych w nim sytuacji. Ze zgromadzonego materiału (w szczególności z protokołów z kontroli okresowej rocznej i pięcioletniej) wynika, że budynek wielorodzinny nr [...] na działce nr [...]w [...] jest niewątpliwie w złym stanie technicznym, a spadające tynki zagrażają bezpieczeństwu przebywającym wokół budynku osobom. Zakres nałożonych obowiązków ogranicza się do najpilniejszego zabezpieczenia obiektu, który zminimalizuje zagrożenie dla otoczenia powodowane przez odpadające tynki z balkonów i ścian. Celem nakazu wydawanego na podstawie art. 66 Pr. bud., jest szybkie i efektywne usunięcie stanu zagrażającego życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu osób. GINB uznał za niezasadny zarzut skarżącej Wspólnoty, dotyczący rażącego naruszenia prawa, w szczególności, że nałożenie obowiązku docieplenia balkonów budynku nie było możliwe w świetle art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. Podkreślił, że rodzaj nałożonych obowiązków zależy od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości. W zależności od istniejącego stanu faktycznego, nakazywany jest zakres robót budowlanych mających na celu zlikwidowanie istniejących nieprawidłowości, zagrożeń oraz zapobieganie dalszej korozji i uszkodzeń budynku. Wbrew twierdzeniu skarżącej, zakres robot nałożonych w kontrolowanej decyzji mieści się w dyspozycji art. 66 Pr. bud. Organ nie podzielił stanowiska skarżącej, że weryfikowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja MWINB z 15 grudnia 2021 r., jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. Dodał, że o tym, czy naruszenie prawa jest rażącym, decyduje ocena skutków społeczno- gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi bowiem nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać. W jego ocenie, w analizowanym przypadku taka sytuacja nie zaistniała. Z tą decyzją nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w [...], wnosząc pismem swego pełnomocnika, datowanym na 7 października 2022 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości. Ww. rozstrzygnięciu zarzuciła "naruszenie przepisów prawa administracyjnego procesowego i materialnego, tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 - tekst jednolity) - dalej, jako k.p.a. - w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 (przesłanka II) k.p.a. w zw. z art. 104 § 1, § 2 k.p.a., art. 66 ust 1 pkt 3 oraz 4 ustawy Prawo budowlane (dalej, jako p.b) i art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez utrzymanie w całości w mocy decyzji administracyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 czerwca 2022 roku (znak: DON.7200.34.2022.KAL), którą organ ten odmówił stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2021 roku nr 1607/2021 (znak: WOP.7721.805.2021.SB) utrzymującą co do meritum decyzję administracyjną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 roku (znak: [...]), którą organ ten nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową ul. [...] obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] zlokalizowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] poprzez uzupełnienie ubytków tynku ścian zewnętrznych, gzymsów i balkonów (miejsc odkrytych oraz miejsc odspajania się tynku) wraz z remontem balkonów (docieplenie, wymiana balustrad, izolacja, okładzina wierzchnia), w terminie do dnia 31.10.2021 r., podczas gdy wskazana decyzja administracyjna Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego aprobuje błędną ocenę prawną - co do braku występowania w sprawie jakiejkolwiek kwalifikowanej wady prawnej decyzji administracyjnej wymienionej w art. 156 § 1 k.p.a.; 2) art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie zaskarżonej decyzji administracyjnej z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, odstąpienie przez Organ od realizacji obowiązku wynikającego dla niego z przepisów prawa tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, z którego wynika fakt, iż w sprawie będącej przedmiotem pełnego ponownego, merytorycznego rozpatrzenia. Organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 (przesłanka II) k.p.a., a to art. 104 § 1 oraz § 2 k.p.a., art. 66 ust 1 pkt 3 oraz 4 p.b - co uzasadniało wydanie przez Organ rozstrzygnięcia na innej podstawie, a to art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.; 3) art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez zaakceptowanie przez Organ ponownie rozpatrujący sprawę nałożenia obowiązku docieplenia balkonów budynku, w sposób wykraczający poza zakres "usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego" w świetle art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane". Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z 27 czerwca 2022 r., a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że GINB ponownie rozpatrując sprawę, zaakceptował w pełni sposób własnego procedowania zakończonego wydaniem aktu z 27 czerwca 2022 r. Sposób ten polegał na nierespektowaniu obowiązującej procedury administracyjnej, która wskazuje ramy dla czynności prowadzonych przez organy administracji publicznej. Skarżąca przytoczyła fragment uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której GINB wyjaśnił, że "zarzut naruszenia tego przepisu" (art. 66 ust. 3 Pr. bud.) "jest niezasadny. Rodzaj nałożonych obowiązków zależy od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości. Tak więc w zależności od istniejącego stanu faktycznego nakazywany jest zakres robót budowlanych mających na celu zlikwidowanie istniejących nieprawidłowości, zagrożeń oraz zapobieganie dalszej korozji i uszkodzeń budynku. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej, stwierdzić należy, że zakres robót nałożonych w kontrolowanej decyzji mieści sic w dyspozycji art. 66 Prawa budowlanego". Zdaniem skarżącej, rozstrzygnięcie organu ponownie rozpoznającego sprawę powiela i aprobuje wadliwe procedowanie organów nadzoru. Zaakceptowany przez organ sposób procedowania zawiera oczywiste braki w zakresie uzasadnienia faktycznego tego, dlaczego w realiach niniejszej sprawy organ nadzoru (PINB w G.) uznał za właściwe nałożenie na skarżącą obowiązku wykonania remontu balkonów (docieplenie, wymiana balustrad, izolacja, okładzina wierzchnia) - przy czym organ ten nie wskazał co do których balkonów, na których kondygnacjach budynku nałożono kwestionowany obowiązek, przy tym okoliczność powoływania się przez ten organ w treści uzasadnienia wydanej decyzji na protokoły przeglądów rocznego i pięcioletniego nie pozwala skarżącej na samodzielne wywnioskowanie powodów, dla których organ ten dokonał nałożenia obowiązku w zakresie kwestionowanym przez nią. Powołując się na orzecznictwo skarżąca podkreśliła m.in., że rażące naruszenie jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym. powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesadzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną. Organ wadliwie zaakceptował nałożenie obowiązku tak, że w sprawie skarżącej nadal nie jest wiadomym, co do których balkonów, na których kondygnacjach budynku nałożono kwestionowany obowiązek. Powyższe pozwala twierdzić o wydaniu aktu administracyjnego, obarczonego kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w katalogu z art. 156 k.p.a., a to art. 156 § 1 pkt 2 (przesłanka II) k.p.a. w zw. z art. 104 § 1, § 2 k.p.a., art. 66 ust 1 pkt 3 oraz 4 Pr. bud. Przy czym wada ta ma charakter oczywisty - albowiem na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. organ nadzoru budowlanego nie może nakazywać wykonywania robót budowlanych, które służą do zmiany standardu istniejącego budynku i wykonania nieistniejącego pierwotnie ocieplenia balkonów. Zakres obowiązków, a więc robót budowlanych możliwych do nakazania na podstawie art. 66 ust. 1 pkt Pr. bud., w istocie nie powinien wykraczać poza niezbędny remont istniejącego budynku, a więc odtworzenie jego wynikającego z zatwierdzonego projektu budowlanego stanu pierwotnego, ewentualnie bieżącej konserwacji. Skarżąca ponownie dodała, że w sprawie nie wiadomo, co do których balkonów, na których kondygnacjach budynku nałożono kwestionowany obowiązek tak, że decyzja administracyjna organu nadzoru jawi się, jako niewykonalna. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja była prawidłowa, a skarga nie była zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym. Tym samym, istotą sprawy zawisłej przed tut. Sądem jest to, czy GINB w decyzji pierwszoinstancyjnej prawidłowo stwierdził brak przesłanek do stwierdzenia jej nieważności z art. 156 § 1 k.p.a., a następnie ponownie rozpoznając sprawę słusznie zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując własną decyzję w mocy. Stwierdzenie nieważności decyzji – jako stanowiące wyjątek od zasady z art. 16 k.p.a. (zasady trwałości decyzji administracyjnych) – może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy decyzja taka zawiera kwalifikowane wady, wymienione enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Podkreślić też należy, że choć pełnomocnik skarżącej w skardze wskazuje na "art. 156 § 1 pkt 2 (przesłanka II)", a więc wydanie decyzji bez podstawy prawnej, to jednak w treści skargi formułuje zarzuty odnoszące się do rażącego naruszenia prawa (a tym samym pierwszej z przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z powodu rażącego naruszenia prawa decyzja może być uznana za nieważną, gdy waga naruszenia kwalifikowanego jest wyższa od potrzeby utrzymania w mocy decyzji, naruszany przepis jest jasny i nie wymaga wykładni, zaś potrzeba stwierdzenia nieważności uzasadniona jest względami społecznymi i gospodarczymi oraz wynika z istoty państwa prawa. Zgodnie z art. 66 ust. 1 Pr. bud. jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – wówczas nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Decyzja wydawana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. ma charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia przesłanki określonej w tym artykule, organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz także zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie z hipotezą ww. przepisu, działanie organu zmierzające do usunięcia wad jest konieczne w sytuacji stwierdzenia nieprawidłowości stanu obiektu budowlanego. Jedną z takich nieprawidłowości jest nieodpowiedni stan techniczny obiektu. W orzecznictwie przyjmuje się, że celem decyzji wydanej na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. jest doprowadzenie obiektu do "odpowiedniego" stanu technicznego, a zatem rodzaj i zakres wystosowanych nakazów przez organ nadzoru budowlanego powinien być dostosowany do ustalonych konkretnych potrzeb w danym przypadku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 450/22, CBOSA). Zasadniczo nieodpowiedni stan techniczny, o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud., jest wynikiem niewłaściwego użytkowania obiektu, powstałym wskutek zużycia pewnych elementów, pogorszenia substancji, braku remontów, właściwej dbałości o stan techniczny. Ocena, czy stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni, musi z natury rzeczy odnosić się do obowiązujących przepisów. Obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, gdy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Kolejną nieprawidłowością, wspomnianą w ww. art. 66 ust. 1 Pr. bud. jest stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Podczas, gdy nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud., jest rezultatem zużycia obiektu lub uszkodzenia obiektu w warunkach wskazanych w art. 61 pkt 2 Pr. bud., to wskazany w art. 66 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. stan, w którym obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co do zasady nie musi być związany ze zużyciem lub uszkodzeniem obiektu, jakkolwiek okoliczności tych nie można od siebie w sposób sztuczny odrywać (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1363/19, CBOSA). W wypadku takiej nieprawidłowości, jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, istotą nakazu wydanego na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. nie jest przywrócenie stanu sprzed wystąpienia stwierdzonych okoliczności powodujących zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, ale doprowadzenie do stanu, w którym te zagrożenia zostaną wyeliminowane (por. np. wyrok NSA z 24 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 3853/18, CBOSA). Tym samym, rodzaj nałożonych obowiązków będzie każdorazowo zależał od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie podejmowanej w trybie art. 66 ust. 1 Pr. bud. decyzji powinno wyraźnie określać czynności, bądź prace i roboty budowlane, które adresat decyzji jest zobowiązany wykonać w celu zapewnienia prawidłowego stanu technicznego obiektu budowlanego, natomiast z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, na jakiej podstawie organ przyjął, że stan techniczny obiektu budowalnego jest nieodpowiedni oraz dlaczego - w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości - nałożył obowiązki wymienione w rozstrzygnięciu decyzji (tak też NSA w wyroku z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3741/19, CBOSA). Jak wynika z akt sprawy, w szczególności dotyczących postępowania zwykłego przed organami nadzoru budowlanego, osoba posiadająca uprawnienia m.in. w zakresie sprawowania kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych (M. K.), dokonująca okresowej kontroli przedmiotowego budynku stwierdziła nieodpowiedni stan techniczny budynku, uzasadniający dodatkowo obawy o stan życia i zdrowia ludzi przebywających w jego otoczeniu. Stwierdziła też, że elewacja budynku, gzymsy oraz balkony są w złym stanie technicznym i konieczne jest dokonanie ich napraw, na elewacji występuje licznie odpadający tynk zagrażający bezpieczeństwu przebywającym wokół budynku osobom, wiele miejsc jest odkrytych w wyniku odpadnięcia tynku, wiele miejsc jest takich, gdzie tynk w każdej chwili może odspoić się od ściany. Balkony (loggie) są w złym stanie technicznym - tynk zewnętrzny na balkonach odpada, zagrażając bezpieczeństwu użytkownikom balkonów, a przede wszystkim osobom przebywającym pod balkonami. W związku z powyższym, w zawartych w protokołach w kontroli zaleceniach stwierdził on, że istnieje konieczność odkucia odpadającego tynku na ścianach, dokonanie docieplenia styropianem wraz z tynkiem cienkowarstwowym po uprzednim przygotowaniu podłoża, docieplenie ścian fundamentowych wraz z wykonaniem opaski wokół budynku np. z płyt chodnikowych na podsypce cementowo-piaskowej oraz wykonanie okładziny na schodach wejściowych do klatek schodowych i zamontowanie wiszących lamp na elewacji zachodniej. Zalecono też odkucie odpadającego tynku na balkonach, dokonanie docieplenia balkonów styropianem wraz z tynkiem cienkowarstwowym oraz wymianę balustrad na balkonach wraz z wykonaniem izolacji balkonów i okładziny wierzchniej. Protokoły z kontroli okresowej (obowiązkowej) budynku stanowią dla organu dowód w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 1 i art. 62 ust. 1 i 2 Pr. bud. na okoliczność stanu technicznego budynku. Zarówno ww. obowiązkowa kontrola obiektu budowlanego, jak i art. 66 ust. 1, zawarte są w rozdziale 6 "Utrzymanie obiektów budowlanych" Pr. bud. Oznacza to, że ustawodawca powiązał uprawnienia organów nadzoru budowlanego, wynikające z art. 66 ust. 1 Pr. bud. z naruszeniami, stwierdzanymi przede wszystkim w protokołach obowiązkowej kontroli. Osoby prowadzące taką kontrolę nie zostały bowiem upoważnione w ustawie do wydawania właścicielom lub zarządcom budynków wiążących poleceń, a jedynie zaleceń ujmowanych w protokołach. Jeżeli więc organ nadzoru budowlanego na podstawie ww. protokołów stwierdza, że istnieją naruszenia, o których mowa w art. 66 ust. 1 Pr. bud., wówczas wydaje decyzję nakazującą naruszenia takie usunąć w oznaczonym terminie. I tak właśnie stało się w sprawie niniejszej. PINB (utrzymaną w tej części przez MWINB) decyzją nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową ul. [...]obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] na działce nr ewid. [...], poprzez uzupełnienie ubytków tynku ścian zewnętrznych, gzymsów i balkonów (miejsc odkrytych oraz miejsc odspajania się tynku) wraz z remontem balkonów (docieplenie, wymiana balustrad, izolacja, okładzina wierzchnia). Zakres tych obowiązków był więc mniej dotkliwy, niż ujęty w zaleceniach z protokołów kontroli okresowej i nie obejmował żadnych dodatkowych robót budowlanych niezwiązanych z usunięciem stwierdzonych naruszeń. Zwrócić należy uwagę, że – wbrew zarzutom skargi – PINB nie nałożył na skarżącą obowiązku wykonania jakichkolwiek dodatkowych robót budowlanych, a jedynie naprawę wadliwego stanu technicznego w postaci ubytków i odspajania się tynku i remontu balkonów. Organ I (a za nim i II) instancji nie nakazały skarżącej wykonywania jakiegokolwiek dodatkowego ocieplenia budynku za wyjątkiem docieplenia, związanego z nakazanym remontem balkonów. Nie ulega wątpliwości w przedmiotowej sprawie, że stwierdzony zły stan budynku wynikał ze zużycia pewnych elementów, pogorszenia substancji, braku remontów, właściwej dbałości o stan techniczny. Tym samym – w ocenie tut. Sądu – odpowiadał hipotezie art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. Natomiast nie wymaga wiedzy specjalnej stwierdzenie, że odpadające kawałki tynku z budynku skarżącej w sposób bezsprzeczny zagrażają życiu lub zdrowiu ludzi i bezpieczeństwu mienia – a więc w sposób ujmowany w art. 66 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. Mając powyższe na uwadze stwierdził należy, że decyzja PINB z [...] sierpnia 2021 r., nr [...], nakładającą na Wspólnotę Mieszkaniową ul. [...] w P. obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nie została wydana bez podstawy prawnej, gdyż był nią ww. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Pr. bud. Nie naruszała też w sposób rażący ww. przepisu, gdyż – jako decyzja związana – musiała zawierać obowiązek usunięcia naruszeń wraz z terminem ich usunięcia. Dlatego też decyzja MWINB z 15 grudnia 2021 r., nr 1607/2021, utrzymująca w mocy ww. decyzję PINB co do meritum nie naruszała art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i nie mogła naruszać (zwłaszcza rażąco) art. 66 ust. 1 lub 3 Pr. bud. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – w nawiązaniu do treści skargi – wyjaśnia też, że "niewykonalność decyzji", a której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. występuje wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania lub istnieją prawne nakazy bądź zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków z decyzji. Niewykonalność faktyczna decyzji – a o takiej tu mowa - to trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym. Decyzja PINB (w zakresie utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy) nie była niewykonalna. Nie jest bowiem ani niezbędnym, ani też możliwym opisane w decyzji wszystkich miejsc odpadnięcia lub odspojenia się tynku. Nakaz zaś remontu balkonów odnosi się tylko do tych balkonów, które remontu wymagają i nie obejmuje innych balkonów, które nie wymagają wykonywania robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji (art. 3 pkt 8 Pr. bud.). Naruszenia stanu technicznego budynku i miejsca wadliwego stanu, zagrażające ludziom i mieniu w postaci odpadającego lub odspojonego tynku i złego stanu balkonów nie musza być dokładnie opisane w rozstrzygnięciu, gdyż po pierwsze są zindywidualizowane w protokole obowiązkowych badań okresowych, a ponadto nie są to wady ukryte, ale widoczne. Tym samym, dokonane przez organa nadzoru w postępowaniu zwykłym ustalenie nakładanego obowiązku obejmuje konieczność usunięcia wszystkich, istniejących w dacie wykonania nakazanych robót, naruszeń. Ani względy ekonomiczne, ani finansowe ani też trudności techniczne, nie powodują niewykonalności decyzji organów z postępowania zwykłego. Stan zaś aktualnej wiedzy naukowej i technicznej również nie stoi w tej sprawie temu na przeszkodzie. Nie stanowi też powodu niewykonalności decyzji negatywne nastawienie adresata decyzji lub innych podmiotów do wykonania decyzji. Trafnie ocenił to GINB w zaskarżonej decyzji w obu instancjach. Dlatego też – wbrew skarżącej – nie naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. "w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 (przesłanka II) k.p.a. w zw. z art. 104 § 1, § 2 k.p.a., art. 66 ust 1 pkt 3 oraz 4 ustawy Prawo budowlane (...) i art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a." przez aprobatę "błędnej oceny prawnej - co do braku występowania w sprawie jakiejkolwiek kwalifikowanej wady prawnej decyzji administracyjnej wymienionej w art. 156 § 1 k.p.a.". Organ nie naruszył też art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Przypomnieć należy, że postępowanie nadzwyczajne (a takie prowadził GINB) nie ma na celu ponownego załatwienia sprawy na podstawie art. 66 ust. 1 Pr. bud., ale ustalenie, czy decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym obarczona jest którąkolwiek z wad z art. 156 § 1 pkt. 1 – 7 k.p.a. I w tym zakresie GINB ustalił okoliczności istotne dla sprawy, ocenił istniejące dowody oraz poprawnie sporządził uzasadnienia zarówno faktyczne, jak i prawne. Nie miał też – wbrew skardze – żadnych podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w sytuacji, gdy pierwsza decyzja tego organu była prawidłowa. GINB nie naruszył też art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. "poprzez zaakceptowanie przez Organ ponownie rozpatrujący sprawę nałożenia obowiązku docieplenia balkonów budynku, w sposób wykraczający poza zakres "usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego" w świetle art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane". GINB po pierwsze nie "akceptował" obowiązku nałożonego przez PINB (w części utrzymanej w mocy przez MWINB) na skarżącą, bo nie to było przedmiotem postępowania nadzwyczajnego. GINB nie pełnił tu roli organu "trzeciej instancji". Po drugie, jak już tut. Sąd wyjaśnił w poprzedzającej części, sformułowanie rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu zwyczajnym nie stanowiło ani rażącego naruszenia prawa, ani nie było pozbawione podstawy prawnej, ani też nie powodowało niewykonalności kwestionowanej co do ważności decyzji. Skoro ponadto z akt sprawy w żaden sposób nie wynika, że kwestionowana co do ważności decyzja nakazowa wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą lub zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa – GINB prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło