VII SA/Wa 2336/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Maria Tarnowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez E. S. jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to wydane zostało w następującym stanie sprawy: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] po rozpatrzeniu wniosku E. S., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...] (nakazującej E.S., jako właścicielce działki nr [...] położonej w [...], rozbiórkę zbiornika betonowego wybudowanego na ww. działce). E. S. pismem z dnia [...] lipca 2016 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] lipca 2016 r.), wniosła odwołanie od ww. decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...]. Po przeanalizowaniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wskazane powyżej odwołanie zostało wniesione po terminie, dlatego też postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. (wskazanym na wstępie), orzekł o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2016 r. znak jw., w oparciu o art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tego postanowienia GINB wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z akt sprawy wynika, że decyzja [...] WINB z dnia [...] czerwca 2016 r., znak[...] została doręczona E. S. w dniu [...] czerwca 2016 r. Czternastodniowy termin zawarty w art. 129 k.p.a., dla E. S. upłynął w dniu [...] lipca 2016 r. E. S. wniosła odwołanie w dniu [...] lipca 2016 r., drogą pocztową (data stempla pocztowego [...]7.07.2016r.) , a więc 1 dzień po terminie. GINB dodał, że decyzja [...] WINB z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia do GINB za pośrednictwem [...] WINB odwołania w terminie 14 dni od jej doręczenia. Wskazał też, że E. S. nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...]. Podał przy tym, że w wyroku z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 211/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że "Jeżeli odwołanie zostało wniesione po terminie, organ winien wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu. Dokonanie oceny w tym zakresie jest proste i ogranicza się jedynie do kwestii proceduralnej. Powinno zatem poprzedzać bardziej skomplikowaną ocenę przymiotu strony, która to ocena wymaga zastosowania przepisów prawa materialnego i wiąże się z koniecznością dokonywania ustaleń faktycznych w sprawie (...)." Na koniec GINB stwierdził, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. W związku z tym, w rozpatrywanym przypadku, organ nie ma innej możliwości jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez E. S. od decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], co wynika z przepisu art. 134 k.p.a. W skardze do Sądu na ww. postanowienie GINB, skarżąca – E. S. wniosła o jego uchylenie, a nadto – o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji WINB z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...]. Wskazała, że sprawę uchybienia terminu wielokrotnie już wyjaśniała, a organ nie wziął pod uwagę okoliczności, które ją usprawiedliwiają. Podała też, że odwołanie zostało sporządzone w terminie, a jedynie nadane dnia następnego (tj. po terminie), co było spowodowane złym stanem zdrowia skarżącej i koniecznością wyręczenia się w tej czynności inną osobą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2017 r., pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu – adw. A. P.r, podtrzymując skargę wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wskazując na naruszenie art. 58 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dowolne przyjęcie, że [...] lipiec 2016 r. był pierwszym dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, podczas gdy przyczyna uchybienia terminu nie została zweryfikowana, a w konsekwencji nie ustalono momentu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Orzeczenie, będące przedmiotem skargi, zostało wydane w oparciu o art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przytoczona regulacja prawna (tj. art. 134) została zastosowana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego po zapoznaniu się przez ten organ z odwołaniem skarżącej od decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...], wydanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ II instancji uznał, iż odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu i z tego też powodu orzekł w sprawie formalnie, na podstawie ww. artykułu. Sąd z taką oceną sprawy w pełni się zgadza i nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu takich nieprawidłowości, które winny skutkować jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Rozwijając tę ocenę Sąd zauważa, iż wskazany art. 134 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz, czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie, zobowiązuje organ do zachowania przewidzianego w ww. art. 134, a więc: w przypadku niezachowania terminu do wniesienia odwołania – do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. W takiej też sytuacji merytoryczne rozpatrzenie odwołania nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności (tj. rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), jako że dotyczyłoby decyzji ostatecznej, korzystającej z ochrony trwałości. Przy czym, wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, jakim jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami co do prawidłowości doręczenia stronie orzeczenia wydanego w I instancji, od którego środek zaskarżenia został wniesiony oraz, co do daty wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy z art. 129 § 2 k.p.a. został przez stronę zachowany. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...]. Zgodnie z ww. art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (v. art. 129 § 1 k.p.a.). Wskazana decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r. znak jw., zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia od niej środka zaskarżenia. W sprawie nie budzi także wątpliwości data wniesienia przez skarżącą odwołania, co miało miejsce [...] lipca 2016 r. za pośrednictwem placówki pocztowej. W końcu, bezspornym w sprawie pozostaje, że ww. decyzja [...] WINB z dnia [...] czerwca 2016 r. została doręczona skarżącej w dniu [...] czerwca 2016 r. (v. zwrotne potwierdzenie odbioru z podpisem E. S., k. 43 akt adm. organu I instancji). Z powyższego wynika więc, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania biegł od dnia [...] czerwca 2016 r., a upływał z dniem [...] lipca 2016 r. Tymczasem odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej (co jest równoznaczne z jego wniesieniem w tym dniu do organu, v. art. 57 § 5 k.p.a.), [...] lipca 2016 r., a więc jeden dzień po terminie. To zaś obligowało organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie ww. art. 134. Sąd zauważa przy tym, iż przed wydaniem zaskarżonego w sprawie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uczyniła to dopiero w rozpoznawanej przez Sąd -w niniejszej sprawie- skardze, co jednak w żaden sposób nie może (na tym etapie) wpłynąć na prawidłowość postanowienia GINB z dnia [...] sierpnia 2016 r. Sąd wyjaśnia bowiem, iż przywrócenie terminu jest instytucją procesową opartą na zasadzie skargowości, a więc może nastąpić tylko na wyraźną prośbę zainteresowanego, a sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Skoro zaś organ – tj. GINB nie dysponował wnioskiem skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu (przed wydaniem orzeczenia w trybie art. 134), to nie mógł procedować w tym przedmiocie, w efekcie – uzależnić wyniku niniejszej sprawy od wyniku postępowania dotyczącego tegoż, ewentualnego wniosku (sformułowanego w oparciu o art. 58 k.p.a.). W konsekwencji Sąd stwierdza także, iż wszelkie okoliczności mające świadczyć o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu, w niniejszej sprawie nie mogły wywołać zamierzonego skutku i prowadzić do uwzględnienia skargi. Sąd nie zajmował się bowiem postanowieniem wydanym w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu (tym bardziej w sytuacji, gdy akta sprawy nie wskazują na to, aby takie zostało wydane), a jedynie postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu. Tym samym nie mógł w żaden sposób odnieść się także do kwestii winy skarżącej w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Natomiast jeszcze raz zaznacza, iż kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest oczywista, i musiała skutkować w takich okolicznościach zastosowaniem ww. art. 134 k.p.a. Niezależnie od powyższego Sąd dostrzega, iż stwierdzenie postanowieniem uchybienia terminu, nie stoi na przeszkodzie rozpoznania wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, co więcej - często dopiero powoduje rozpoczęcie biegu siedmiodniowego terminu określonego w art. 58 § 2 zd. 1 k.p.a. do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. W ocenie Sądu, wszystkie te okoliczności, które wymagały zbadania przez organ na wstępnym etapie postępowania w II instancji zostały uwzględnione i prawidłowo ustalone. Stanowiły one w konsekwencji podstawę do zastosowania w sprawie art. 134 k.p.a. Postanowienie wydane w oparciu o ten przepis spełnia zaś zdaniem Sądu wymogi przewidziane w art. 107 § 3 ww. ustawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.