VII SA/Wa 2345/24
WyrokWSA w Warszawie2025-01-08
Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Grzegorz Rudnicki, Nina Beczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budynku rekreacji indywidualnej na obszarze chronionego krajobrazu, w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora, jest zgodna z prawem, gdy inwestycja narusza zakaz określony w uchwale sejmiku województwa i nie zachodzą przewidziane w uchwale odstępstwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy była prawidłowa, ponieważ planowana inwestycja narusza zakaz budowy nowych obiektów w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora na obszarze chronionego krajobrazu, a nie zachodzą żadne przewidziane w uchwale odstępstwa. Budynek rekreacji indywidualnej nie jest obiektem służącym prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, a organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały właściwą wykładnię przepisów.Stan faktyczny
W. K. złożył skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 30 lipca 2024 r., który utrzymał w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku rekreacji indywidualnej na działce położonej na obszarze chronionego krajobrazu, w pasie 100 m od jeziora. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym zaniechanie oględzin terenu i oparcie decyzji na nieaktualnych danych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, asesor WSA Nina Beczek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 lipca 2024 r. znak: DOA-WPPOH.612.424.2023.JWO.3 w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z 30 lipca 2024 r. znak: DOA-WPPOH.612.424.2023.JWO.3 utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] lipca 2023 r. znak: [...], którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...], obręb [...], gmina [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy podał, że dla terenu objętego planowaną inwestycją obowiązuje uchwała nr [...] Sejmiku Województwa [...]z dnia [...] września 2017 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy i Jezior [...] (Dz.Urz.Woj. [...]. poz. [...]). Z projektu decyzji wynika, że teren planowanej inwestycji stanowi nieruchomość niezabudowaną o powierzchni 0,08 ha i składa się z gruntów oznaczonych jako pastwiska trwałe (PsVI). Na terenie planowanego przedsięwzięcia wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 100 m od strony jeziora [...], tj. działki nr [...]. Z ogólnodostępnych map pochodzących z serwisu wody.isok.gov.pl wynika, że linia brzegowa jeziora [...]przebiega przez teren działki nr [...], stanowiącej tereny zieleni nadbrzeżnej. Zgodnie z powyższym, teren planowanej inwestycji znajduje się prawie w całości w 100 metrowej strefie ochronnej wyznaczonej od brzegu jeziora [...]. Na terenie gminy [...]obowiązuje studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwalone uchwałą Rady Miejskiej w [...]nr [...]z dnia [...]czerwca 2013 r., zmienione uchwałą nr [...]z dnia [...]stycznia 2018 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy [...] w północno-wschodniej części gminy [...]. Z projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika, że "Gmina [...]posiada studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy [...], wg którego teren planowanej inwestycji położony jest na obszarze oznaczonym symbolem 16 UTL - stanowiącym teren zabudowy rekreacji indywidualnej (letniskowej)". Organ odwoławczy analizując treść załącznika nr 3 do uchwały nr [...]Rady Miejskiej [...], stwierdził, że teren przedmiotowej nieruchomości, tj. działka nr [...]oznaczona jest jako teren rolniczej przestrzeni produkcyjnej i znajduje się poza terenem zabudowy rekreacji indywidualnej (letniskowej).
Organ podał, że w związku z tym, że projekt decyzji o warunkach zabudowy dopuszcza budowę budynku rekreacji indywidualnej w pasie szerokości 100 m od jeziora [...], należało stwierdzić, czy planowana inwestycja narusza zakaz wskazany w § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a uchwały Sejmiku, tj. zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Dla powyższego zakazu przewidziano wyjątki od jego stosowania, wymienione w uchwale, zatem należało przejść do ich analizy.
Odstępstwo wymienione w samym zakazie wskazanym w § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały, wyłącza jego stosowanie, jeśli planowana do realizacji inwestycja należy do urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Inwestycja, której dotyczy przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy odnosi się do budynku rekreacji indywidualnej, zatem nie można zastosować powyższego odstępstwa. Budynek rekreacji indywidualnej nie jest urządzeniem wodnym, ponadto inwestycja ta nie może być zaliczona w poczet inwestycji związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej bądź rybackiej.
W sprawie nie zachodzą również odstępstwa, o których mowa w § 5 ust. 2 uchwały. Inwestycja nie została bowiem zrealizowana w ramach wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, ani prowadzenia akcji ratowniczej czy też działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, nie jest realizacją inwestycji celu publicznego, ani nie wynika z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych.
Zgodnie § 5 ust. 7 pkt 1 uchwały zakaz nie dotyczy innych niż rzeki cieków naturalnych w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Zgodnie z art. 16 pkt 5 ustawy Prawo wodne, przez ciek naturalny rozumie się rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy naturalnymi lub uregulowanymi korytami. Ponieważ jezioro [...] nie jest innym niż rzeka ciekiem naturalnym, nie można zastosować powyższego odstępstwa.
Na podstawie § 5 ust. 7 pkt 2 uchwały zakaz nie dotyczy terenów rekreacji w formie bulwarów, parków, terenów zieleni wraz z infrastrukturą techniczną i obiektami małej architektury położonych w granicach administracyjnych miast. Z uwagi na fakt, że przedmiotowa działka nie znajduje się w granicach administracyjnych miast, to nie można zastosować odstępstwa wskazanego w § 5 ust. 7 pkt 2 uchwały.
W myśl § 5 ust. 7 pkt 3 uchwały przedmiotowy zakaz nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku obszarów, dla których obowiązuje studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które uchwalono przed dniem 6 grudnia 2008 r., tj. przed dniem wejścia w życie rozporządzenia nr [...]Wojewody [...]z dnia [...]listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy i Jezior [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...], poz. [...]) i w którym nie określono granic zwartej zabudowy miasta lub wsi, również obszarów wskazanych w obowiązującym studium jako tereny zabudowane. Zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w [...]nr [...]z dnia [...]stycznia 2018 r., przedmiotowa działka nie została oznaczona jako obszar zwartej zabudowy miast i wsi, ani jako tereny zabudowane. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że nie można zastosować wymienionego odstępstwa.
Po dokonaniu analizy materiału dowodowego organ stwierdził, że nie można zastosować odstępstwa wymienionego w § 5 ust. 7 pkt 4 uchwały, zgodnie z którym zakaz nie dotyczy uzupełnień zabudowy pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych. Zastosowanie tego wyjątku, wymagałoby spełnienia dwóch warunków jednocześnie: zrealizowany obiekt musiałby stanowić uzupełnienie zabudowy przy jednoczesnym wyznaczeniu nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegu jeziora [...]zgodnie z linią występującą na działkach przyległych. Zgodnie z przyjętym przez sądy administracyjne poglądem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2013 r., IV SA/Wa 2148/12), za działki przyległe można uznać jedynie działki bezpośrednio graniczące z działką, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy. Przez pojęcie "przyległy" rozumie się teren, który przylega do czegoś, styka się z czymś lub jest bardzo blisko. Podobnie pojęcie "przylegać" oznacza dotykać do czegoś, stykać się ze sobą (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń, 2006 r.). Jednocześnie określenie działka sąsiednia nie jest tożsame ze sformułowaniem działka przyległa. Sąsiednia działka nie musi przylegać bezpośrednio do nieruchomości, dla której zwrócono się o warunki zabudowy, można przez to rozumieć szerszy obszar objęty analizą, natomiast określenie przyległej działki jest konkretnym, ściśle dookreślonym terminem.
Zgodnie z informacjami zawartymi w projekcie decyzji o warunkach zabudowy jedyną działką zabudowaną przylegającą do terenu planowanej inwestycji jest działka nr [...]. Tym samym, zdaniem organu, planowanego przedsięwzięcia nie można uznać za uzupełnienie istniejącej zabudowy mieszkaniowej, a jedynie za jej kontynuację w kierunku południowym. Zgodnie z orzecznictwem uzupełnienie zabudowy nie może być utożsamiane z kontynuacją zabudowy. We wspomnianym wyjątku chodzi o dopuszczenie zabudowy działki, która z obu stron, patrząc od linii brzegowej, bezpośrednio graniczy z działkami już zabudowanymi (czyli tzw. zabudowę plombową). Nie mamy tu do czynienia z uzupełnieniem zabudowy w podanym wyżej rozumieniu, ale jej kontynuacją. Za taką wykładnią przemawia m.in. słownikowe rozróżnienie "uzupełnienia" i "kontynuacji" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2019 r., IV SA/Wa 164/19).
Nie można również zastosować wyjątku wymienionego w § 5 ust. 7 pkt 5 uchwały, zgodnie z którym zakaz nie dotyczy siedlisk rolniczych - w zakresie uzupełnienia istniejącej zabudowy zagrodowej o obiekty służące do prowadzenia gospodarstwa rolnego, w tym obiekty służące agroturystyce, pod warunkiem niezmniejszania dotychczasowej odległości zabudowy od brzegów wód. Na przedmiotowej działce nie znajduje się siedlisko rolnicze, zatem przedmiotowa inwestycja nie stanowi uzupełnienia istniejącej zabudowy.
Zgodnie § 5 ust. 7 pkt 6 uchwały zakaz nie dotyczy obiektów budowlanych niezbędnych do pełnienia funkcji plaż, kąpielisk i przystani na wyznaczanych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego terenach dostępu do wód publicznych oraz realizacji infrastruktury technicznej na potrzeby tych terenów Przedmiotowa inwestycja stanowi budynek rekreacji indywidualnej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, który nie jest obiektem budowlanym niezbędnym do pełnienia funkcji plaż, kąpielisk i przystani na wyznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego terenach dostępu do wód publicznych ani obiektem infrastruktury technicznej na potrzeby tych terenów. Biorąc pod uwagę powyższe nie można zatem zastosować odstępstwa, o którym mowa w § 5 ust. 7 pkt 6 uchwały.
Na podstawie § 5 ust. 7 pkt 7 uchwały zakaz nie dotyczy ścieżek rowerowych, ciągów pieszych oraz związanych z nimi: infrastruktury technicznej i obiektów małej architektury służących utrzymaniu porządku. Ponieważ planowana inwestycja dotyczy budowy budynku rekreacji indywidualnej wraz z niezbędną infrastruktura techniczną powyższe odstępstwo nie obowiązuje.
W myśl § 5 ust. 7 pkt 8 uchwały zakaz nie dotyczy ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących: a) w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały, lub b) w dniu 6 grudnia 2008 r., tj. w dniu wejścia w życie rozporządzenia nr [...]Wojewody [...]z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy i Jezior [...] (Dz.Urz.Woj. [...]. nr [...], poz. [...]). Z uwagi na fakt, że teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dlatego też i to odstępstwo nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Na podstawie § 5 ust. 7 pkt 9 uchwały zakaz nie dotyczy realizacji inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, którą wydano po uzgodnieniu z właściwym organem ochrony przyrody i która stała się ostateczna przed dniem 6 grudnia 2008 r., tj. przed dniem wejścia w życie rozporządzenia nr [...]Wojewody [...]z dnia [...]listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy i Jezior [...]. Z uwagi na fakt, że przedmiotowe postępowanie dotyczy wydania nowej decyzji o warunkach zabudowy nie można również zastosować przedmiotowego odstępstwa.
W związku z tym, że projekt decyzji o warunkach zabudowy narusza zakaz określony w § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a uchwały, a nie jest możliwe zastosowanie odstępstw od tych zakazów, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że postanowienie organu I instancji należało utrzymać w mocy.
Skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wniósł W.K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 kpa polegające na zaniechaniu przeprowadzenia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, tj. zaniechanie przeprowadzenia oględzin terenu i ustalenia rzeczywistej odległości linii zabudowy planowanego przedsięwzięcia od brzegu jeziora [...], oraz w konsekwencji oparcie decyzji na podstawie nieaktualnych danych.
Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego do niniejszej skargi wydruku z geoportalu, na którym niebieską linią wyznaczone zostało miejsce planowanego przedsięwzięcia (linia zabudowy) na działce nr [...]- celem wykazania, że linia zabudowy planowanego przedsięwzięcia przekracza odległość 100 metrów od brzegu jeziora [...].
Podnosząc powyższe zarzuty, rozwinięte w uzasadnieniu skargi, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2025 r. Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi wydruku z geoportalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane bez naruszenia przepisów prawa materialnego i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego bez naruszenia zasad tego postępowania i norm proceduralnych. Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).
Poddane kontroli Sądu postanowienie wydane zostało w toku postępowania uzgodnieniowego toczącego się na podstawie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "upzp". Z przepisów tej ustawy wynika, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (art. 6 ust. 2 pkt 1 upzp). Stosownie do treści art. 60 ust. 1 upzp, decyzję o warunkach zabudowy organ wydaje po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 upzp, decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do innych niż wymienione w art. 53 ust. 4 pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. W rozpoznawanej sprawie, bezspornym jest, że objęta postępowaniem uzgodnieniowym inwestycja skarżącego, położona jest na obszarze Chronionego Krajobrazu Puszczy i Jezior [...], na terenie którego obowiązuje uchwała Sejmiku Województwa [...]z [...]września 2017 r. [...]w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy i Jezior [...] (Dz.Urz.Woj. [...]. poz. [...]). Tym samym, decyzja o warunkach zabudowy dla tego terenu może zostać wydana dopiero po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Poprzez uzgodnienie organ administracji wypowiada się o tym, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia stosownie do proponowanych w projekcie decyzji organu głównego warunków zabudowy nie pociągnie za sobą naruszenia przepisów, których stosowanie leży we właściwości rzeczowej organu uzgadniającego, a wykracza poza właściwość rzeczową organu administracji właściwego do ustalenia warunków zabudowy. Uzgodnienie stanowi zatem ocenę, czy zmiany będące następstwem realizacji proponowanych warunków zabudowy nie doprowadzą do naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Wyrażenie zgody (uzgodnienie) wiąże organ decydujący w postępowaniu głównym; treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący (zob. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2003 r., II SA/Kr 1490/01). Jednocześnie art. 53 ust. 5 upzp przewiduje, że przedmiotowe uzgodnienie dokonywane jest w trybie art. 106 kpa, a więc w drodze postanowienia, na które służy zażalenie z tym, że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi.
W rozpoznawanej sprawie, po otrzymaniu projektu decyzji o warunkach zabudowy, RDOŚ w [...]postanowieniem z [...] lipca 2024 r. odmówił jego uzgodnienia. GDOŚ podzielił stanowisko organu I instancji, że realizacja zamierzonej inwestycji stoi w sprzeczności z postanowieniami uchwały nr [...]Sejmiku Województwa [...]w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy i Jezior [...], a w szczególności z zakazem zawartym w § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a tej uchwały, zgodnie z którym na terenie omawianego obszaru zakazuje się budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych - z wyjątkiem urządzeń wodnych, oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Organ odwoławczy wskazał również, w sposób szczegółowy opisując i wyjaśniając poszczególne zakazy wynikające z powyższej uchwały Sejmiku, że w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości zastosowania odstępstw przewidzianych w powyższej uchwale. Podstawową funkcją zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych jest ochrona zasobów przyrody na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy i Jezior [...], który jest jedną z form ochrony przyrody. Szczegółowe zasady ich tworzenia oraz funkcjonowania określone zostały w art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 z późn. zm.). W ust. 1 tego przepisu wymienione zostały walory, jakie powinien posiadać konkretny obszar, aby mógł być uznany za obszar chronionego krajobrazu. Przepis ten stanowi, że powinien on obejmować tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Z powyższego zestawienia wynika, że tereny chronione powinny wyróżniać się spośród innych zróżnicowanymi ekosystemami, wartościowymi ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Wprowadzone natomiast zakazy mają na celu ochronę powyższych walorów na terenie obszaru chronionego krajobrazu. Rozszerzająca wykładnia norm ustanawiających wyjątki od zakazów stałaby w sprzeczności z celami ochrony przyrody obwiązującymi na terenie obszaru chronionego krajobrazu. Zakazy chronią prewencyjnie obszary chronionego krajobrazu jako część środowiska. Przy czym co istotne i należy w tym miejscu wskazać, jedna z podstawowych zasad wykładni przepisów prawa przewiduje, że wyjątków od reguły nie interpretuje się rozszerzająco, lecz ściśle, aby w ten sposób nie podważyć zasady ogólnej. Wyznaczenie obszaru chronionego krajobrazu, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, następuje w drodze uchwały sejmiku wojewódzkiego, która określa jego nazwę, położenie, obszar, sprawującego nadzór, ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów oraz zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony. Likwidacja lub zmniejszenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, wyłącznie z powodu bezpowrotnej utraty wyróżniającego się krajobrazu o zróżnicowanych ekosystemach i możliwości zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem. Stosownie do art. 24 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o ochronie przyrody, na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone zakazy, budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od:
a) linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych,
b) zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne;
- z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
Wskazać należy, że ograniczenie zabudowy, wynikające z art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody, ma na celu ochronę pasa 100 m od linii brzegu rzeki, jeziora lub też innego zbiornika wodnego z uwagi na fakt, że tereny takie m.in. umożliwiają przemieszczanie się organizmów żywych w obrębie danego obszaru. Zatem obowiązkiem organu było ustalenie czy istnieje podstawa do zastosowania odstępstwa od zakazu umożliwiającego realizację w tym pasie 100 m planowanej, objętej projektem decyzji o warunkach zabudowy, inwestycji. Inaczej mówiąc niezbędne było ustalenie czy w istocie planowane zamierzenie dotyczy budowy obiektów służących racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej lub rybackiej, a więc obiektów, które nie będą w sposób znaczący ingerowały w przestrzeń chronionego obszaru, położonego w pasie 100 m od brzegu akwenu, natomiast w sytuacji ustalenia budowy innych obiektów - czy znajduje zastosowanie odstąpienie od powyższego zakazu.
Uchwała Sejmiku Województwa [...]z [...]września 2017 r. r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy i Jezior [...]wprowadza na przedmiotowym terenie zakazy odnoszące się do obiektów czy tworów przyrodniczych, zawiera również przesłanki derogacyjne w stosunku do tych zakazów. Słusznie organy zauważyły, że projektowana inwestycja narusza ograniczenia wynikające z utworzenia na przedmiotowym terenie obszaru chronionego krajobrazu. Planowane przedsięwzięcie stoi bowiem w sprzeczności z § 5 ust. 1 pkt 8 tej uchwały stanowiącej, że na obszarze chronionego krajobrazu obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych i obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. W niniejszej sprawie przedłożony przez Burmistrza [...]projekt decyzji pozwala na budowę budynku rekreacji indywidualnej na niezabudowanej działce nr [...]w pasie szerokości 100 m od jeziora [...]. Przepis § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a uchwały przewiduje natomiast zakaz "budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych i obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej".
Z ustaleń organów wynika, że przedmiotowa działka stanowi grunt rolny, częściowo zlokalizowany w granicy 100 m pasa szerokości od linii brzegu jeziora [...]. Ponadto analizując posiadaną dokumentację organ stwierdził, że działki przyległe do terenu inwestycji stanowią tereny użytków rolnych. Zgodnie z projektem decyzji obiekty zlokalizowane na działkach sąsiednich nr [...], [...], [...]zostały zrealizowane bez wymaganych prawem decyzji administracyjnych. Warunek określony w § 5 ust. 7 pkt 3 uchwały przewiduje, że muszą być zabudowane przynajmniej dwie działki przyległe do działki inwestycyjnej, aby realizacja nowego budynku stanowiła uzupełnienie zabudowy. Ponadto istniejąca zabudowa winna być legalna, bowiem tylko taka stanowi podstawę spełnienia tej przesłanki. Zatem odstępstwo określone w § 5 ust. 7 pkt 3 uchwały nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem obszar, na którym planowana jest inwestycja nie stanowi obszaru zwartej zabudowy miasta/wsi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], jak również nie są to obszary wskazane jako zabudowane. A zatem, skoro projektowana inwestycja również nie stanowi uzupełnienia zabudowy, to nie jest możliwe zastosowanie odstępstwa określonego w § 5 ust. 7 pkt 4 uchwały.
Uchwała przewiduje szereg odstępstw od zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, co było przedmiotem szczegółowej analizy i oceny organów orzekających w sprawie. Sąd w pełni podziela stanowisko organów zaprezentowane w kontrolowanych postanowieniach, czyli tak ustalenia, ocenę stanu faktycznego, jak i interpretację zastosowanej regulacji. Odstępstwo wymienione w samym zakazie wyłącza jego stosowanie, jeśli planowana do realizacji inwestycja służy prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Inwestycja, której dotyczy przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy obejmuje budowę budynku rekreacji indywidualnej, a zatem nie można zastosować tego odstępstwa. Aby możliwe było zastosowanie tego wyjątku, obiekt budowlany musi posiadać cechy świadczące, o tym, że w rzeczywisty i bezpośredni sposób służy prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Wyklucza to realizację takich obiektów, które mogą pozostawać jedynie w związku z uprawianiem takiej gospodarki, których budowa prowadziłaby do przekształcenia terenów objętych ochroną w sąsiedztwie wód, przez zmiany w ekosystemie. W ramach pojęcia "obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej" nie mieszczą się budynki rekreacji indywidualnej. Budynek rekreacji indywidualnej nie stanowi obiektu, który służy gospodarce rolnej, leśnej lub rybackiej. Zaprezentowane przez organy stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach na tle ustalonego stanu faktycznego jest zatem prawidłowe, a tym samym nie doszło w sprawie do naruszenia ani przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynika sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływu na wynik sprawy. Organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że budynek rekreacji nie mieści się w zakresie przywołanych wyjątków. W sprawie nie zachodzą również odstępstwa, o których mowa w § 5 ust. 2-7 uchwały Sejmiku Województwa i art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. Wnioskowane przedsięwzięcie nie będzie bowiem realizowane w ramach wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, ani prowadzenia akcji ratowniczej czy też działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, nie jest realizacją inwestycji celu publicznego, ani nie wynika z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych.
Trafnie zatem organy stwierdziły, że w sprawie nie można zastosować odstępstw wymienionych w § 5 ust. 7 pkt 1-9 uchwały Sejmiku Województwa. Zastosowanie zaś odstępstwa z § 5 ust. 7 pkt 3 uchwały wymagałoby spełnienia warunku, a mianowicie planowana budowa musiałaby być zlokalizowana na obszarze zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Teren planowanej inwestycji nie jest zlokalizowany w zwartej zabudowie, dlatego też odstępstwo to nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie zaś z treścią odstępstwa wymienionego w § 5 ust. 7 pkt 5 uchwały Sejmiku zakaz zabudowy w pasie szerokości 100 m od jeziora [...]nie dotyczy siedlisk rolniczych - w zakresie uzupełnienia istniejącej zabudowy zagrodowej o obiekty służące do prowadzenia gospodarstwa rolnego, w tym obiekty służące agroturystyce, pod warunkiem nie zmniejszania dotychczasowej odległości zabudowy od brzegów wód. W tym miejscu należy wyjaśnić definicję pojęcia zabudowy zagrodowej. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, zabudowa zagrodowa to zabudowa skoncentrowana wokół jednego miejsca - podwórza lub zagrody. Powinna ona pełnić dwie funkcje: miejsce zamieszkania rolnika i miejsce jego pracy. Obok budynków mieszkalnych powinny ją tworzyć budynki gospodarcze, inwentarskie i inne obiekty potrzebne do prowadzenia gospodarstwa rolnego. W wyroku z dnia 4 grudnia 2008 r., II OSK 1536/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przez pojęcie zagrody rozumie się zespół zabudowań na terenie wiejskim lub podmiejskim składający się z domu mieszkalnego (chaty) i budynków gospodarczych (stodoły, obory, spichlerza). Zabudowania najczęściej otoczone płotem i ustawione wokół wewnętrznego podwórza (zob. także: wyrok WSA w Kielcach z dnia 29 marca 2017 r., II SA/Ke 1045/16). Zabudowa zagrodowa związana jest z obiektami skoncentrowanymi wokół jednego podwórka. Ponieważ jednak projekt decyzji o warunkach zabudowy pozwala na budowę budynku rekreacji indywidualnej na niezabudowanej działce w pasie szerokości 100 m od jeziora [...], nie można uwzględnić powyższego odstępstwa. Biorąc pod uwagę charakter inwestycji wskazany w projekcie decyzji o warunkach zabudowy żadne z odstępstw nie mają w przedmiotowej sprawie zastosowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem i nie przekraczają granic uznania administracyjnego. Przy ich wydaniu zostały wzięte pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś ich uzasadnienia nie budzą zastrzeżeń merytorycznych. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone właściwie z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Należy podkreślić, że projekt warunków zabudowy przesłany do uzgodnienia nie może budzić wątpliwości co do jego poprawności, a uzgodnienie jego polega na wyrażeniu zgody na konkretną treść proponowanego rozstrzygnięcia. Tak więc organ uzgadniający projekt decyzji, odnosi się do konkretnej treści i nie może ingerować i wnosić własnych uwag w przesłanym do uzgodnienia projekcie decyzji, ponieważ przedmiotem postępowania uzgodnieniowego jest projekt decyzji o warunkach zabudowy w takim kształcie, w jakim organ główny zamierza wprowadzić go do obrotu prawnego. Z tego też względu Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek skarżącego zawarty w skardze o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi wydruku z geoportalu, na którym wyznaczono miejsce planowanego przedsięwzięcia. Treść osnowy projektu decyzji o warunkach zabudowy nie może budzić wątpliwości co do braku jej zgodności z zakazami. Tymczasem z przedłożonego do uzgodnienia projektu decyzji wynika, że teren inwestycji znajduje się w pasie szerokości 100 metrów od linii brzegowej jeziora [...], co odbyłoby się z naruszeniem zakazu określonego w § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a uchwały Sejmiku Województwa. Z uwagi na powyższe Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpoznał sprawę z należytą starannością i wnikliwością, na podstawie całokształtu materiału dowodowego prawidłowo ocenił okoliczności sprawy, wyprowadził z nich stosowne wnioski i wydał rozstrzygnięcie. W jego uzasadnieniu zaś w sposób przekonywujący wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, co w konsekwencji odpowiada także wymogom art. 126 w zw. z art. 124 kpa i art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa.
Niezależnie od podniesionych zarzutów, Sąd nie dopatrzył się innych uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem postanowienia, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 tej ustawy.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że powołane orzeczenia w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło