VII SA/Wa 2365/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869) nie stwierdził u Z. C. choroby zawodowej – przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące - jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń - wymienionej w poz. 5 załącznika wykazu chorób zawodowych określonych w ww. rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że decyzję wydano na podstawie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] wystawionego przez Instytut Medycyny Pracy [...] Przychodnia Chorób Zawodowych w L. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Z. C. w latach [...] pracował jako spawacz elektryczno-gazowy, ślusarz-spawacz, hydraulik-spawacz i był zatrudniony w zakładach pracy: [...]. Organ wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wydał w dniu [...] lutego 2004 r. decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u Z. C. choroby zawodowej – pylicy płuc. Decyzja ta została uchylona przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...]. Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. w dniu [...] stycznia 2006 r. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u Z. C. choroby zawodowej – pylicy płuc. Decyzja organu pierwszej instancji została uchyla przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]. W dniu [...] grudnia 2007 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u Z. C. choroby zawodowej – przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję. W wyniku skargi Z. C., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 495/08 uchylił decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] stycznia 2008 r. W dniu [...] marca 2009 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w L. o ponowne przebadanie Z. C. i wydanie orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej. Po przeanalizowaniu dokumentacji przebiegu zatrudnienia i oceny narażenia zawodowego Z. C., Instytut Medycyny Pracy w L. wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia, nie stwierdzono osłuchowych objawów obturacji oskrzeli, badania spirometryczne nie wykazały zaburzeń wentylacji płuc (FEV1 wartości – 88%, 91%, 92%), również próba rozkurczowa z preparatem [...] dała wynik negatywny. Testy skórne wykonane metodą punktową z pospolitymi aeroalergenami wypadły ujemnie. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. stwierdził, iż orzeczenie zostało wydane z uwzględnieniem nowego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, które weszło w życie w dniu 3 lipca 2009 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Z. C. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2009 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stwierdził, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 495/08 organ Inspekcji Sanitarnej został zobowiązany do uzupełnienia materiału dowodowego o dodatkowe badanie spirometryczne płuc, w sytuacji gdy pacjent nie będzie znajdował się pod wpływem leków zniekształcających obraz badań. Z treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lipca 2009 r. wynika, iż lekarze orzecznicy odnieśli się do zaleceń Sądu stwierdzając, że wyniki aktualnie przeprowadzonych badań nie upoważniają do rozpoznania u Z. C. przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. Organ podał, że rozpatrywana w trybie odwoławczym decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] została wydana w oparciu o obowiązujące wówczas rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Biorąc pod uwagę okoliczność, iż powinna istnieć zgodność pomiędzy aktem prawnym, na który powołują się organy Inspekcji Sanitarnej przy wydawaniu decyzji administracyjnej w sprawie choroby zawodowej, a wykazem chorób zawodowych, zawierającym kryteria diagnostyczno-orzecznicze niezbędne do ich rozpoznania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] grudnia 2007 r. i stwierdził, że powinien on wydać nową decyzję w sprawie choroby zawodowej, w oparciu o obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ wskazał, iż decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana, jeżeli są spełnione dwie przesłanki: u pracownika rozpozna się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych i potwierdzony zostanie jej związek przyczynowy z wykonywaną pracą zawodową. W ocenie organu, w przedmiotowym postępowaniu warunki te nie zostały spełnione. Organ podał, że pomimo niekwestionowanego narażenia Z. C. na gazy i pyły drażniące w trakcie wykonywania pracy zawodowej, u pacjenta nie rozpoznano choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, co jest warunkiem koniecznym do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nie zostało bowiem wypełnione kryterium diagnostyczno-orzecznicze zawarte w poz. 5 wykazu chorób zawodowych, uznające za chorobę zawodową przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej. Organ stwierdził, iż Z. C. był trzykrotnie badany przez jednostki służby zdrowia. Po wykonaniu specjalistycznych badań diagnostycznych zgodnie orzeczono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu oddechowego. Organ zauważył, że z orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lipca 2009 r. wynika, iż w trakcie dokonywanych badań spirometrycznych pacjent nie otrzymał leków rozkurczających oskrzela, które mogłyby mieć wpływ na uzyskany wynik badania. Wskazał, iż orzekanie w sprawach chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne, a państwowy inspektor sanitarny podejmując decyzję w sprawie choroby zawodowej jest związany wydanym orzeczeniem lekarskim. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. C. zarzucając, iż lekarze orzecznicy nie zastosowali się do wskazań zawartych w wyroku Sądu, dotyczących wykonania spirometrii bez podawania leków. Skarżący stwierdził, że przed wykonaniem badania zastosowano wobec niego terapię tlenową oraz podawano leki poprawiające wydolność oddechową. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Sąd kontrolował decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u Z. C. choroby zawodowej: przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące - jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń - wymienionej w poz. 5 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Postępowanie przeprowadzone przez organy obu instancji jest zgodnie z przepisami zawartymi w k.p.a., jak i w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Podstawę materialnoprawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej stanowił art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Zgodnie z art. 5 pkt 4a cytowanej ustawy, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy wydawanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia. Stosownie zaś do § 8 ww. rozporządzenia Rady Ministrów, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Przede wszystkim zauważyć należy, iż przedmiotowe postępowanie zostało ponownie przeprowadzone w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 495/08, uchylającego decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli. Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał organ drugiej instancji do uzupełnienia materiału dowodowego o dodatkowe badanie spirometryczne płuc, w sytuacji gdy pacjent nie będzie znajdował się pod wpływem leków zniekształcających obraz badań. Z treści znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wynika, iż zalecenia Sądu zostały w pełni zrealizowane. Orzekające w niniejszej sprawie organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zastosowały się zarówno do wskazań wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008 r., jak również uwzględniły dane zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] lipca 2009 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Skarżący był poddany przez kilka dni obserwacji w Instytucie Medycyny Pracy [...], którą przeprowadzono w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii. W uzasadnieniu ww. orzeczenia z dnia [...] lipca 2009 r. lekarz orzecznik stwierdził, że wyniki aktualnie przeprowadzonych badań nie upoważniają do rozpoznania u Z. C. przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. W dniu [...] czerwca 2009 r. po badaniu pacjenta odstawiono leki wziewne i zlecono nebulizacje z [...] (o [...]) oraz [...], po czym nie stwierdzono u pacjenta osłuchowych objawów obturacji oskrzeli, a badanie spirometryczne nie wykazało zaburzeń wentylacji płuc. Ponieważ w dniu [...] czerwca 2009 r. także nie stwierdzono u pacjenta osłuchowych objawów obturacji oskrzeli, a badanie spirometryczne nie wykazało zaburzeń wentylacji płuc, odstawiono u pacjenta leki rozszerzające oskrzela, a po nebulizacji z [...] włączono nebulizacje z placebo, czyli soli fizjologicznej 3 razy dziennie. W dniu 4 czerwca 2009 r. nie stwierdzono u pacjenta osłuchowych objawów obturacji oskrzeli, a badanie spirometryczne nie wykazało zaurzeń wentylacji płuc. Pacjent nie otrzymywał leków rozszerzających oskrzela, otrzymywał tylko nebulizacje z soli fizjologicznej 3 razy dziennie. W dniu [...] czerwca 2009 r. nie stwierdzono u pacjenta osłuchowych objawów obturacji oskrzeli, a badanie spirometryczne nie wykazało zaburzeń wentylacji płuc. Pacjenta wypisano do domu w stanie ogólnym dobrym. W czasie pobytu skarżącego w Klinice nie stwierdzono osłuchowych objawów obturacji oskrzeli, a badania spirometryczne nie wykazały zaburzeń wentylacji płuc. Również próba rozkurczowa z preparatem [...] dała wynik negatywny. Należy wskazać, że inspektor sanitarny nie posiada kompetencji do rozpoznania choroby zawodowej, lecz jest właściwy wyłącznie do stwierdzenia choroby zawodowej, bądź orzeczenia o braku podstaw do jej stwierdzenia. W tym zakresie zobowiązany jest on uwzględnić treść orzeczenia lekarskiego oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Aby więc mogło nastąpić stwierdzenie choroby zawodowej, po pierwsze musi istnieć narażenie na tę chorobę, wynikające z wykonywania pracy zawodowej. Niekwestionowaną okolicznością jest, iż okres narażenia zawodowego miał miejsce wobec skarżącego w latach [...] r. Dla stwierdzenia choroby zawodowej decydujące jest jednak jej rozpoznanie przez lekarza orzecznika. W niniejszej sprawie przesłanka ta nie została spełniona, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2009 r. o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej wiązało organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej i stanowiło przesłankę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/06 (Lex nr 315089), Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek organizacyjnych uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Rozstrzygnięcia organów obu instancji należy zatem uznać za odpowiadające prawu. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ww. ustawy.