VII SA/Wa 2376/21

WyrokWSA w Warszawie2022-01-25

Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Andrzej Siwek, Michał Podsiadło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błędne uznanie przez organy nadzoru budowlanego określonych podmiotów za strony postępowania w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej muru oporowego, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że chociaż organy błędnie zakwalifikowały wskazane podmioty jako strony postępowania, to uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ sam obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej był uzasadniony i niekwestionowany przez skarżących. Postanowienie dowodowe o nałożeniu obowiązku ekspertyzy może dotyczyć wyłącznie uczestnika procesu budowlanego (inwestora), a inne podmioty nie mają interesu prawnego w zaskarżeniu takiego postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przedłożenia ekspertyzy technicznej muru oporowego z uwagi na stwierdzone podczas kontroli pęknięcia wskazujące na brak stabilności konstrukcji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując zażalenie, uchylił postanowienie organu I instancji i nałożył nowy obowiązek przedłożenia ekspertyzy, jednocześnie błędnie uznając wskazane podmioty (M. L., Państwo [...] i Ambasadę [...]) za strony postępowania. Skarżący zaskarżyli postanowienie organu II instancji, kwestionując jedynie błędne ustalenie kręgu stron, nie kwestionując samego obowiązku wykonania ekspertyzy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), asesor WSA Michał Podsiadło, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. P. i J. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2021 r., nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...]WINB", "organ odwoławczy" "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j., Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j., Dz.U. z 2020 r., poz. 1333, ze zm., dalej jako "p.b."), po rozpoznaniu zażalenia M i J P (dalej jako "skarżący"), na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako "organ I instancji" "PINB[...]", "PINB") z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], nakładające na M P i J P obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej muru oporowego od strony działki nr ew. [...] stanowiącego część ogrodzenia działki nr ew. [...], obręb [...], przy ulicy [...] w [...] – uchylił w całości zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. oraz na podstawie art. 123 k.p.a. nałożył na M P i J P obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...] z siedzibą w [...] ekspertyzy technicznej muru oporowego od strony działki ewid. Nr [...], stanowiącego część ogrodzenia działki ewid. Nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w [...] w terminie 60 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 2 lipca 2021 r. upoważnieni przedstawiciele PINB [...] przeprowadzili czynności działki nr ew. [...], obręb [...], przy ulicy [...] w [...], podczas której ustalili, że wzdłuż południowej granicy działki tj. granicy z działką nr ew. [...], usytuowane jest murowane ogrodzenie o wysokości od 50 cm do 223 cm. Przeprowadzone czynności kontrole wykazały spękania na ścianie, mogące wskazywać o braku stabilności konstrukcji. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], PINB [...], na podstawie art. 81c ust. 2 p.b., zgodnie z art. 123 k.p.a. nałożył na M P i J P obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej muru oporowego od strony działki nr ew. [...] stanowiącego część ogrodzenia działki nr ew. [...], obręb [...], przy ul. [...] w [...] w terminie 60 dni od daty otrzymania przedmiotowego postanowienia. Wskazano, że dokumentacja powinna być sporządzona przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. Ekspertyza techniczna powinna dotyczyć również stanu technicznego istniejących elementów budynku z uwzględnieniem bezpieczeństwa konstrukcji oraz oceny dotychczas wykonanych robót w budynku. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zasadne jest nałożenie na inwestorów wykonania ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych, gdyż istnieją uzasadnione wątpliwości czy w/w roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Z takim rozstrzygnięciem organu nie zgodzili się skarżący J P i M P, wnosząc zażalenie na postanowienie PINB [...] z dnia [...] lipca 2020 r., nr[...]. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że M L, Państwo [...] oraz Ambasada [...] są stronami w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, w której, mur oporowy usytuowany pomiędzy działką nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul, [...] w [...], a działką nr ew. [...] nie graniczy z działką M L zlokalizowaną przy ul. [...] w [...], ani też z działkami Państwa [...] oraz Ambasady [...] a ponadto hipotetyczne ryzyka związane z tym murem (tj. potencjalna możliwość jego przechylenia) nie mają wpływu na zagospodarowanie działki M L, Państwa [...] oraz Ambasady [...], co z kolei wyklucza możliwość przyznania im statusu strony w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż nie kwestionują nałożonego na nich obowiązku, wprost przeciwnie. Skarżący zgadzają się z tym rozstrzygnięciem i deklarują gotowość oraz wolę wykonania tego zobowiązania. Skarżący nie zgodzili się z zaskarżonym postanowieniem wyłącznie w zakresie, w jakim organ I instancji błędnie określił krąg stron niniejszego postępowania. Wskazali, że M L, Państwo [...] oraz Ambasada [...] nie posiadają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. i wobec powyższego nie powinni w nim uczestniczyć. Skarżący wskazali, że M L, Państwu [...] oraz Ambasadzie [...] nie przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie muru oporowego usytuowanego między nieruchomością skarżących, a działką nr ew. [...] w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżących, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2021 r., nr [...], uchylił w całości zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. oraz art. 123 k.p.a. nałożył na M P i J P obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...], ekspertyzy technicznej muru oporowego od strony działki ewid. nr [...] stanowiącego część ogrodzenia działki ewid. nr [...] , obręb [...], przy ul. [...] w -[...] w terminie 60 dni od dnia otrzymania postanowienia. Dokumentacja winna być wykonana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane o odpowiedniej specjalności i aktualny wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w sposób należyty wykazał zasadność nałożenia na podstawie art. 81c p.b. obowiązku przedłożenia oceny technicznej w sprawie, gdyż nie był w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponował - rozstrzygnąć wątpliwości co do stanu technicznego w/w muru oporowego oraz określić przyczyn występujących nieprawidłowości. Ustalenia organu powiatowego oparte zostały na oględzinach. Zdaniem organu II instancji ocena stanu technicznego pozwoli ustalić przyczyny zaobserwowanych nieprawidłowości oraz ocenić bezpieczeństwo konstrukcji i bezpieczeństwo użytkowania obiektu. Taka kompleksowa ocena nie jest możliwa wyłącznie na podstawie wizualnych oględzin. Dokonanie ustaleń stanu faktycznego w powyższym zakresie, tj. co do stanu technicznego ww. muru możliwe jest jedynie poprzez uzyskanie stosownego opracowania technicznego, sporządzonego przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane i wymaga dokonania stosownych oględzin, pomiarów i obliczeń, których organy nadzoru budowlanego nie są w stanie wykonać we własnym zakresie. Ustalenia zawarte w żądanym opracowaniu stanowić będą podstawę do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w przedmiotowej sprawie. Ponadto sama zasadność sporządzenia takowego opracowania technicznego nie jest podważana przez skarżących. Co więcej deklarują oni wolę i konieczność wykonania takiego opracowania. Organ odwoławczy uznał za konieczną ingerencję w nałożony skarżonym rozstrzygnięciem zakres ekspertyzy technicznej. W postanowieniu I instancji nałożono bowiem na skarżących obowiązek przedłożenia opracowania technicznego również w zakresie dotyczącym stanu technicznego istniejących elementów budynku z uwzględnieniem bezpieczeństwa konstrukcji oraz oceny dotychczas wykonanych robót w budynku (znajdującego się na działce ewid. [...], co jednak nie wynika wprost z sentencji postanowienia). Organ II instancji wskazał, iż uzasadnienie przedmiotowego postanowienia w żaden sposób nie odnosi się do ww. budynku, wskazując tylko i wyłącznie na stwierdzone podczas kontroli z dnia 2 lipca 2021 r. nieprawidłowości stanu technicznego opisywanego wyżej muru oporowego. Niezależnie od powyższego [...]WINB wskazał, iż wiadomym jest mu z urzędu (a co potwierdzają również dokumenty znajdujące się w aktach I instancji), że wobec ww. budynku prowadzone jest postępowanie w ramach którego wydano m.in. postanowienie [...]WINB nr [...]z dnia [...].10.2020r" znak: [...], którym nałożono już na skarżących tj. M P oraz J P obowiązek przedłożenia oceny technicznej w zakresie zgodności wykonanych robót budowlanych przy budowie w/w budynku mieszkalnego z przepisami techniczno - budowlanymi, zasadami wiedzy technicznej i zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z protokołu nr [...] z przeprowadzonej w dniu 31 lipca 2020 r. kontroli (będącego podstawą dla ustaleń faktycznych postanowienia nr [...]), wykonano pomiar wysunięcia zewnętrznego muru oporowego zjazdu do garażu podziemnego o szerokości 0,15 m od lica wewnętrznego do lica ściany żelbetowej budynku 5,2m wobec 4,75 m wynikającego z rzutu kondygnacji i stwierdzono widoczne wychylenie muru na środku ze strzałką ok. 2 cm na 15 m długości. Z opisywanego w tym protokole rzutu -I, a także z projektu zagospodarowania działki, znajdujących się w projekcie architektoniczno - budowlanym, wprost wynika, że przedmiotowy zjazd do garażu usytuowany jest w północnej części działki. Ponadto mając na uwadze sposób wyznaczenia terminu w sentencji zaskarżonego postanowienia ("od dnia jego otrzymania") oraz fakt przeprowadzenia przed tutejszym organem postępowania zażaleniowego, [...]WINB uznał za zasadne zmienić skarżone postanowienie w części dotyczącej terminu liczonego od dnia otrzymania niniejszego postanowienia, a więc momentu, w którym postanowienie nr [...] staje się ostateczne. , Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu [...]WINB wyjaśnił, iż w niniejszym postępowaniu badaniu podlega wyłącznie prawidłowość oparcia rozstrzygnięcia o dyspozycję art. 81c ust. 2 p.b. oraz spełnienia zawartych w nim przesłanek. Wydane rozstrzygnięcia na podstawie art. 81 ust. 2 p.b. ma bowiem wyłącznie charakter dowodowy. Przesądzanie więc jednoznacznie na tym etapie (bez posiadania w/w materiału dowodowego w postaci ekspertyzy mającej ustalić istotne dla sprawy okoliczności) o ww. kręgu stron postępowania jest co najmniej przedwczesne. Pismem z dnia 20 października 2021 r. skarżący M P i J P złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia [...]WINB, uchylenie postanowienia PINB [...] w części, w których błędnie uznali M L, Państwo [...] oraz Ambasadę [...] za stronę niniejszego postępowania oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1964 r. – p.b. poprzez ich błędne niezastosowanie i niedokonanie weryfikacji, czy M L, Państwo [...] oraz Ambasada [...] są stronami w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, w której, mur oporowy usytuowany pomiędzy działką nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], a działką nr ew [...] nie graniczy z działką M L zlokalizowaną przy ul. [...] w [...], ani też z działkami Państwa [...] oraz Ambasady [...], a ponadto hipotetyczne ryzyka związane z tym murem (tj. potencjalna możliwość jego przechylenia) nie mają wpływu na zagospodarowanie działki M L. Państwa [...] oraz Ambasady [...], co z kolei wyklucza możliwość przyznania im statusu strony w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że nie zgadzają się z zaskarżonym postanowieniem w zakresie, w jakim ogan II instancji błędnie odmówił weryfikacji kręgu stron niniejszego postępowania. Skarżący wskazali, że M L, Państwo [...] oraz Ambasada [...] nie posiadają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. i wobec powyższego nie powinni w nim uczestniczyć. Skarżący nie podzielają też stanowiska [...]WINB w zakresie, w jakim organ II instancji uznał, że weryfikacja kręgu stron postępowania na obecnym etapie jest co najmniej przedwczesna. W ocenie skarżących jest co najmniej odwrotnie, a zgodnie z obowiązującymi przepisami krąg stron postępowania powinien być ustalony na wstępnym etapie postępowania, niezasadne byłoby prowadzenie postępowania mimo nieustalenia kręgu stron i rozstrzyganie tej kwestii dopiero w decyzji kończącej postępowanie - nie ma podstaw prawnych dla takiego sposobu procedowania. W ocenie skarżących organ I instancji błędnie określił krąg stron postępowania w niniejszej sprawie, a organ II instancji poprzez niezasadną odmowę zweryfikowania kręgu stron postępowania powielił ten błąd. Skarżący nie zgadzają się ze stanowiskiem organu II instancji jakoby obecny etap postępowania był przedwczesny na ustalanie/weryfikację kręgu stron postępowania. Jest dokładnie przeciwnie, co znajduje potwierdzenie w bogatym dorobku doktryny i judykatury. Skarżący wskazali, że jedynym podmiotem, któremu przysługuje status strony postępowania (oprócz skarżących) jest Miasto [...] będące właścicielem działki nr ew. [...], która jako jedyna przylega do muru oporowego. W odpowiedzi na skargę, [...]WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwaną dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd pomimo tego, iż zgadza się z argumentacją zawartą w skardze, oddalił skargę. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2021 r., nr: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia na skarżących M P i J P obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej muru oporowego od strony działki ewid. Nr [...], stanowiącego część ogrodzenia działki ewid. nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Podstawę materialnoprawną powyższych rozstrzygnięć stanowił art. 81c ust. 2 p.b. Zgodnie z ww. przepisem organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowalnych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 tego przepisu obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Postanowienie, o którym wyżej mowa ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego w Prawie budowlanym bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 353/11, LEX nr 1219138). Z uwagi na użycie w komentowanym przepisie nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej czy ekspertyzy, jak i uzasadnienie podjętych działań w trybie komentowanego przepisu muszą być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymagają wyczerpującego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 865/10, publ. w CBOSA). Skorzystanie z rozwiązania zawartego w powyższym przepisie musi być powodowane uzasadnionymi wątpliwościami, a ponadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Rozwiązanie to daje organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek, lecz o charakterze kwalifikowanym. Stosując wzmiankowany przepis, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ, wydając postanowienie, obowiązany jest udowodnić, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Skorzystanie z tej instytucji musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdy wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca. Nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Przepis art. 81c ust. 2, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości; omawiany przepis nie może być nadużywany (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 192/12, publ. CBOSA). Pracownicy organów nadzoru budowlanego mogą co do zasady samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego. Jeśli w wyniku tych ustaleń stwierdzone zostanie, że obiekt budowlany jest w nienależytym stanie technicznym, pracownicy ci mogą również samodzielnie określać jakie czynności należy przedsięwziąć w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu umożliwiającego jego bezpieczne użytkowanie. Przepis art. 81c ust. 2 p.b. winien być stosowany tylko wówczas, gdy wiedza pracowników nadzoru budowlanego nie jest wystarczająca do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 213/08, publ. w CBOSA). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy wykazały konieczność zastosowania art. 81 c ust. 2 p.b. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem kontroli organów, a w konsekwencji przyczyną nałożenia na skarżących obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej muru oporowego od strony działki nr ew. [...] stanowiącego część ogrodzenia działki nr ew. [...] , obręb [...], przy ulicy [...] w [...] były ustalenia wynikające z przeprowadzonej w dniu 2 lipca 2021 r. przez upoważnionych przedstawicieli PINB [...], którzy przeprowadzili czynności kontrolne na w/w nieruchomości, podczas której ustalili, że wzdłuż południowej granicy działki tj. granicy z działką nr ew. [...], usytuowane jest murowane ogrodzenie o wysokości od 50 cm do 223 cm. Przeprowadzone czynności kontrolne wykazały spękania na ścianie, mogące wskazywać o braku stabilności konstrukcji. Słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, że organ I instancji nie był w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponował - rozstrzygnąć wątpliwości co do stanu technicznego w/w muru oporowego oraz określić przyczyn występujących nieprawidłowości, a dopiera ocena stanu technicznego pozwoli ustalić przyczyny zaobserwowanych nieprawidłowości oraz ocenić bezpieczeństwo konstrukcji i bezpieczeństwo użytkowania obiektu. Taka kompleksowa ocena nie jest możliwa wyłącznie na podstawie wizualnych oględzin. Dokonanie ustaleń stanu faktycznego w powyższym zakresie, tj. co do stanu technicznego ww. muru możliwe jest jedynie poprzez uzyskanie stosownego opracowania technicznego, sporządzonego przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane i wymaga dokonania stosownych oględzin, pomiarów i obliczeń, których organy nadzoru budowlanego nie są w stanie wykonać we własnym zakresie. Podkreślić należy, że powyższe nie było negowane przez skarżących, którzy są bezspornie inwestorem omawianego muru. Natomiast przedmiotem zarzutów skarżących jest wyłącznie kwestia uznania M L Państwa [...] oraz Ambasady [...] za strony w przedmiotowym postępowaniu. Należało zatem dokonać oceny prawidłowości stanowiska organu dotyczącego kwestii sposobu ustalania kręgu stron w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 81c ust. 2 p.b w zw. z art. 28 k.p.a. W ocenie tut. Sądu zarówno PINB [...] jak i [...]WINB błędnie uznali, iż M L, Państwo [...] oraz Ambasada [...] są uczestnikami niniejszego postępowania. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 7 listopada 2017 r sygn. akt II OSK 523/16, w którym wskazano, że charakter postanowienia wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. determinuje krąg podmiotów, których może ono dotyczyć. Oprócz adresata tego postanowienia (w tym wypadku inwestora) żaden inny podmiot nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zaskarżeniu tego postanowienia. To adresat postanowienia ponosi koszty tej oceny technicznej i tylko on ma interes faktyczny i prawny w kwestionowaniu zasadności nałożenia na niego tego obowiązku. Jeżeli postanowienie to zostało wydane w ramach postępowania administracyjnego (np. naprawczego), inne strony tego postępowania mogą kwestionować ustalenia i wnioski tej oceny technicznej lub ekspertyzy w ramach postępowania wyjaśniającego w postępowaniu głównym, a nie sam fakt nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia oceny technicznej lub ekspertyzy. Podkreślić należy, iż obowiązek nałożony postanowieniem wydanym w trybie art. 81c p.b. może być nałożony tylko na uczestnika procesu budowlanego (art. 81c ust. 1 i 2), którym jest inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant, kierownik budowy, kierownik robót (art. 17 p.b.). Dlatego też za stronę takiego incydentalnego postępowania uznane mogą być tylko te podmioty, o których mówi art. 81c ust. 1 i 2 w zw. z art. 17 p.b. Celem takiego postępowania jest zmuszenie inwestora do przedłożenia oceny technicznej lub ekspertyzy. Przepis art. 28 k.p.a. stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku są jednak normy prawa materialnego, z których można wywodzić istnienie interesu prawnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie inwestorami i adresatami postanowień z dnia [...] lipca 2021 r. i [...] września 2021 r. są M P i J P, zatem żadne inne podmioty, w tym M L, Państwo [...] oraz Ambasada [...] nie powinny mieć statusu uczestnika postępowania w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia i dostarczenia ekspertyzy technicznej muru oporowego od strony działki nr ew. [...] stanowiącego część ogrodzenia działki nr ew. [...] obręb [...], przy ulicy [...] w [...], gdyż postępowanie nie dotyczy interesu prawnego w/w podmiotów. Biorąc pod uwagę powyższe, wskazać należy, że Sąd zgadza się z argumentacją zawartą w skardze, iż M L, Państwo [...] oraz Ambasada [...] nie powinni być uczestnikami niniejszego postępowania, to jednak wskazać należy, że wynikająca z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. "możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy" oznacza prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (lub postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję (postanowienie) musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. W tym kontekście mówi się także o uprawdopodobnieniu możliwości odmiennego wyniku sprawy. Zdaniem Sądu uznanie przez organy administracji publicznej ww. podmiotów za uczestników postępowania, stanowi uchybienie pozostające bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, nie wpływa na treść rozstrzygnięć wydanych zarówno przez organ I instancji jak i organ II instancji. Sam fakt nałożenia obowiązku sporządzenia i dostarczenia ekspertyzy technicznej muru oporowego jest jak najbardziej słuszny, czego na żadnym etapie nie negowali skarżący. Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu przedmiotowej skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło