VII SA/Wa 238/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M.J. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] znak: [...] odmówił M.J. wszczęcia postępowania administracyjnego w części dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego przy ulicy [...], stanowiącego własność K. i J. P. Organ podniósł, że w dniu 18.04.2011 r. wpłynęło do ww. organu pismo M. J. w treści którego wniesiono cyt. ,,(...) o wszczęcie postępowania administracyjnego i zbadanie czy J. i K. P. dokonali samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. [...](...)". Ww. organ po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie stwierdził, że właścicielem działki o numerze ewidencyjnym [...] jest Skarb Państwa reprezentowany przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w W. Podniesiono, że na działce o numerze ewidencyjnym [...] znajduje się pawilon handlowy o pow. zab. - 51,90 m, pow. użyt. - 44,60 m i kubaturze - 200,00 m, którego właścicielem jest L.W.J. Inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji [...] z dnia [...] z której wynika obowiązek rozebrania pawilonu handlowego po upływie 5 lat od jej wydania, gdyż decyzją tą udzielono pozwolenia na budowę czasową na okres 5 lat. Ustalono, że obiekt ten zlokalizowany jest po granicy z działką stanowiącą własność K. i J. P. W związku z powyższymi ustaleniami organ stwierdził, że M. J. w swoim wystąpieniu z dnia z dnia 15.04.2011 r. nie wykazała swojego interesu na co wskazuje treść ww. wystąpienia. Podkreślono, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na fakt, że M. J. nie posiada legitymacji procesowej strony w niniejszym postępowaniu. W związku z tym faktem organ odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie M. J. nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Wskazano na ustalenia organu I instancji, że nieruchomość będąca własnością skarżącej działka o nr ew. [...] nie graniczy bezpośrednio z działką, na której znajduje się budynek objęty wnioskiem skarżącej z dnia [...] tj. z działką nr [...]. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego organ I instancji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. J. wnosząc o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia, - dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj. mapy zasadniczej z 2000 r., mapy zasadniczej z 2011 r. oraz kopii decyzji pozwolenie na budowę z dnia 13.12.2002 r. - zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. istotne naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 KPA poprzez nie zgromadzenie wszystkich dowodów oraz nie ustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; 2. istotne naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 KPA poprzez brak rzetelnego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżanego postanowienia; 3. istotne naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 136 KPA poprzez nie przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga podlega uwzględnieniu. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa). W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Sąd kontrolował postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] odmawiające wszczęcia postępowania z wniosku M. J. Organy nadzoru budowlanego uznały, że wnioskodawczyni nie legitymuje się interesem prawnym w sprawie objętej wnioskiem. Oceniając trafność tego rozstrzygnięcia należy wskazać, że zgodnie z art. 61a kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Nie może jednak budzić wątpliwości, że wydanie decyzji na podstawie w/w przepisu, powinno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych, kiedy nie ma żadnej wątpliwości, co do przyczyn podmiotowych, czy też przedmiotowych takiego rozstrzygnięcia. Komentowany przepis nie może podlegać wykładni rozszerzającej ponieważ zamyka stronie drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia istotnej dla niej sprawy. Orzeczenie takie bowiem nie załatwia sprawy co do meritum w rozumieniu art. 104 kpa. Artykuł 61a § 1 kpa może mieć zastosowanie do sytuacji, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie wynika w sposób oczywisty, że jednostka wnosząca żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego. W sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności ustalenia, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie. Mając na uwadze powyższe wskazania należy przyjąć, że wydane przez organy nadzoru budowlanego postanowienia nie były prawidłowe. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozstrzygnięcie organu powiatowego w zasadzie nie zawiera wyjaśnienia i uzasadnienia powodów podjęcia przedmiotowego postanowienia. Mankament ten zawierało poprzednie rozstrzygnięcie organu I instancji i został zauważony przez organ odwoławczy w trakcie rozpoznawania pierwszego zażalenia, jednak mimo niewywiązania się PINB ze wskazań zawartych w postanowieniu uchylającym skarżone rozstrzygnięcie, MWINB to kolejne wadliwe postanowienie zaakceptował. Jak wskazano na wstępie, okoliczność braku interesu prawnego uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania winna być oczywista i nie wymagająca postępowania wyjaśniającego. Tymczasem organy przeprowadziły w tym zakresie postępowanie dowodowe ustalając, że wnioskodawczyni nie posiada nieruchomości bezpośrednio graniczącej z działką nr [...] na której znajduje się budynek objęty wnioskiem. Ustalenie to wystarczyło organowi odmówić wszczęcia postępowania. Pogląd ten jednak jest na tym etapie postępowania nieuprawniony. Z dołączonych do akt sprawy map wynika, że działka nr [...] stanowiąca własność skarżącej styka się rogiem z działką nr [...]. Poza tym nie wyjaśniono czy przedmiotowy budynek znajduje się na trzech działkach : nr [...],[...] i [...], czy też są to dwa odrębne budynki. Znajdujące się w aktach mapy kwestii tej nie rozstrzygają. Zagadnienie to ma istotne znaczenie dla sprawy, biorąc pod uwagę, że część budynku znajdująca się na działce nr [...] usytuowana jest w granicy z działką skarżącej. W ocenie Sądu organ nie zgromadził dowodów pozwalających na jednoznaczne ustalenie, że skarżąca nie ma interesu prawnego w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zdaniem Sądu ocena przedstawiona w zaskarżonej decyzji jest co najmniej przedwczesna. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien wziąć pod uwagę, że decyzja o odmowie wszczęcia postępowania jest rozstrzygnięciem podejmowanym wyjątkowo, wówczas gdy nie ma żadnych wątpliwości co do kwestii podmiotowych lub przedmiotowych. Podnieść też należy, że rację ma skarżąca co do faktu sporządzenia uzasadnień obu organów niezgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa. Trudno uznać, że wyjaśniono w sposób wyczerpujący powody odmówienia M. J. przymiotu strony. Na marginesie należy wskazać, że w interesie skarżącej jest bardziej precyzyjne wskazanie w jaki sposób ewentualna zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu wpływa na jej interes prawny. Z wyżej wymienionych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku.