VII SA/Wa 2380/19

PostanowienieWSA w Warszawie2020-01-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o zarządzeniu wyborów do Sejmu i Senatu RP podlega kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o zarządzeniu wyborów do Sejmu i Senatu RP nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ czynności wykonywane przez Prezydenta RP w ramach jego prerogatyw konstytucyjnych, w tym zarządzenie wyborów, nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej. W związku z tym skarga na takie postanowienie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 sierpnia 2019 r. w przedmiocie zarządzenia wyborów do Sejmu i Senatu RP. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na niedopuszczalność jej wniesienia do sądu administracyjnego oraz brak kognicji sądu w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 sierpnia 2019 r. w przedmiocie zarządzenia wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej postanawia : odrzucić skargę. M.M. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie zarządzenia wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej W odpowiedzi na skargę Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o odrzucenie skargi wskazując na niedopuszczalność jej wniesienia do sądu administracyjnego w stosunku do Prezydenta PR oraz brak kognicji sądu administracyjnego w zakresie dotyczącym wydania przez Prezydenta RP zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167- dalej: "p.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Prezydenta RP w przedmiocie zarządzenia wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z zasadą trójpodziału władz, wyrażoną w art. 10 ust. 1 Konstytucji RP, ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej. Kontroli sądów administracyjnych poddana została działalność władzy wykonawczej w zakresie zgodności z prawem działania administracji publicznej oraz działalność prawodawcza organów samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W myśl bowiem art. 187 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kompetencja Prezydenta RP w zakresie zarządzenia wyborów do Sejmu i Senatu wynikająca z art. 98 ust. 2 w zw. z art. 144 ust. 3 pkt 1 Konstytucji RP stanowi jedną z prerogatyw Prezydenta RP. Czynności wykonywane przez Prezydenta RP w ramach prerogatyw są to czynności wykonywane w sposób niezawisły i autonomiczny. Czynności te nie mogą być uznane za czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 328/15). Odrębność działań Prezydenta RP w zakresie kompetencji związanych z zarządzeniem wyborów do Sejmu i Senatu znajduje swój formalnoprawny wyraz w normatywnym kształcie postępowania w tym zakresie, które zostało uregulowane bezpośrednio w przepisach Konstytucji, przez co regulacja ta ma wymiar czysto ustrojowy (konstytucyjny), a nie administracyjny. Brak jest przy tym przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takich sprawach możliwość sądowej kontroli czynności Prezydenta RP. W okolicznościach niniejszej sprawy wskazać ponadto należy, że pozycja ustrojowa Prezydenta RP jest określona przepisami Konstytucji. W polskim porządku konstytucyjnym Prezydent RP jest jednym z organów władzy wykonawczej (art. 10 ust. 2 Konstytucji). Jest również najwyższym przedstawicielem Rzeczypospolitej Polskiej i gwarantem ciągłości władzy państwowej, czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium (art. 126 ust. 1 i 2 Konstytucji). Prezydent RP wykonuje swoje zadania w zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach (art. 126 ust. 3 Konstytucji). Sam fakt zaliczenia Prezydenta RP do organów władzy wykonawczej w żaden sposób nie implikuje tezy, iż pełni on rolę organu administracji publicznej. Zakres pojęciowy wyrażenia "organ władzy publicznej", jakim jest niewątpliwie Prezydent RP, jest szerszy aniżeli zakres pojęcia "organ administracji publicznej". Należy podkreślić, iż czynności związane z zarządzeniem wyborów do Sejmu i Senatu przez Prezydenta RP nie stanowią indywidualnego aktu stosowania prawa, a więc nie są aktem z zakresu administracji publicznej. Należy tu odwołać się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazującego, iż w zakresie w jakim Prezydent RP działa jako głowa Państwa Polskiego, symbolizując majestat Państwa, jego suwerenność, w pełni uznaniowa władza Państwa wykracza poza sfery działalności administracyjnej, nie jest wykonywaniem administracji publicznej. Nie podlega zatem kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1891/12). Kontrola przez sądownictwo administracyjne działań Prezydenta RP związanych z wykonywaniem uprawnień o charakterze prerogatyw jest niedopuszczalna. Z przedstawionych wyżej przyczyn, skoro sprawa niniejsza nie podlega kognicji sądu administracyjnego, to przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło