VII SA/Wa 239/10
WyrokWSA w Warszawie2010-05-19
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Daria Gawlak-Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić stwierdzenia nieważności decyzji, która została już wcześniej skontrolowana przez sąd administracyjny, a skarga na nią została prawomocnie oddalona?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić stwierdzenia nieważności decyzji, która była przedmiotem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę, jeśli sąd ten badał z urzędu okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności. W takim przypadku, dalsze rozpoznawanie wniosku o stwierdzenie nieważności może być załatwione decyzją o odmowie wszczęcia postępowania lub merytorycznym rozpoznaniem, jeśli wniosek zawiera nowe przesłanki lub zarzuty, które nie były przedmiotem oceny sądu.Stan faktyczny
Skarżący M. C. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji dotyczących zamurowania okien w budynku mieszkalnym. Skarżący podnosił, że ujawniły się nowe dowody wskazujące na samowolę budowlaną i nieprawdziwe dane w dokumentacji. Wcześniejsze postępowanie w sprawie nieważności decyzji zostało zakończone prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie, a następnie NSA, oddalającymi skargi skarżących.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w B. decyzją wydaną [...] umorzył postępowanie w sprawie zamurowania okien w ścianie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w B.
Organ podał, iż w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że budynek przy ul. [...] został wybudowany w 1957 r., w czasie kiedy działka na której został pobudowany miała nr ew. [...] i była współwłasnością J. T. oraz A. i M. I. Budynek powstał kiedy działka posiadała inne granice, a nowe oznaczenia działek i zmiany geodezyjne na gruncie były przeprowadzone kiedy obiekt już istniał.
Budynek od strony działki W. i M. C. posiada dwa otwory okienne na parterze i jedno okno na poddaszu, wykonane podczas wznoszenia obiektu, tj. w 1957 roku. Ściana ta oddalona jest od istniejącego ogrodzenia między działkami o 2,55 - 3,10 m.
W ocenie organu jest to nieprawidłowość, która powstała nie z winy inwestora lecz na skutek - późniejszych zmian geodezyjnych na gruncie, które nie pociąga za sobą konieczności likwidacji otworów okiennych. Ponadto organ podkreślił, że Państwo C. właścicielami działki nr geod. [...] stali się w roku 1993 poprzez nabycie jej od Pana T., kiedy była ona niezabudowana. Udzielone przez Urząd Miejski w B. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na tej działce wydane zostało z uwzględnieniem istniejącej zabudowy na sąsiedniej działce tj. w obecnym usytuowaniu i gabarytach.
Decyzja ta była badana w postępowaniu nieważnościowym wszczętym na wniosek W. i M. C.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] uznając, że nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną [...]. W dniu 13 sierpnia 2009 r. M. C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej GINB wydanej w postępowaniu nieważnościowym – tj. decyzji z [...] i poprzednich decyzji wydanych w tej sprawie.
W uzasadnieniu pełnomocnik wnoszącego podał, że ujawniły się nowe dowody tj. mapa geodezyjna ewidencji gruntów i budynków z pomiarów z 1955 r. i ekspertyzą z których wynika, że drewniany dom I. został wybudowany, w 1955 r., a więc bez pozwolenia na budowę, a nie jak wskazał organ w 1957 r., wyrys z mapy dołączonej do dokumentów z datą 12. 12. 2006 r., który podaje nieprawdziwe dane dotyczące powierzchni działek inwestora i wnioskującego oraz wskazuje, iż na działce inwestora usytuowany był budynek murowany, a w rzeczywistości był to i jest nadal drewniany.
Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji GINB z [...].
W uzasadnieniu organ podał, że objęta wnioskiem decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem wydanym 23 czerwca 2005 r. w sprawie VII SA/Wa 1329/04 oddalił skargę W. i M. C.
Oddalenie skargi przez sąd oznacza, że sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia jej nieważności, przy czym ocena sądu zamyka drogę do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, ze względu na związanie organu administracji publicznej prawomocnym wyrokiem.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli M. i W. C. podając, że w ich ocenie żaden wyrok sądu nie może legalizować samowoli budowlanej.
Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja znak [...] wydaną [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...].
W uzasadnieniu organ powtórzył swoją argumentację przedstawioną w decyzji której dotyczył wniosek o ponowne rozpatrzenie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. C. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie wszystkich wydanych w sprawie decyzji ją poprzedzających i o nakazanie doprowadzenia domu przy ul. [...] w B. do stanu zgodnego z prawem, pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 24 kpa. W skardze pełnomocnik skarżącego wnosił również o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie VII SA/Wa 1329/04 bowiem jego zdaniem wyrok ten narusza prawo, a także połączenie do wspólnego rozpoznania sprawy ze skargi na bezczynność toczącej się w Sądzie Wojewódzkim w B.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z póź. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji GINB wydanej w postępowaniu nieważnościowym dnia [...]. Przede wszystkim należy podnieść, że decyzja której dotyczył wniosek M. C. o stwierdzenie jej nieważności była kontrolowana przez Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem wydanym dnia 23 czerwca 2005 r. w sprawie o sygnaturze VII SA/Wa 1329/04 oddalił skargę wniesioną przez W. i M. C., a skarga kasacyjna na powyższe rozstrzygnięcie została oddalona wyrokiem wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny 1 grudnia 2006 r. w sprawie II OSK 1401/05. Wyroki te były rezultatem stwierdzenia przez sądy nie występowania wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności.
Po wydaniu wyroku oddalającego skargę, niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, bowiem w postępowaniu sądowym Sąd badał z urzędu, czy wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji.
Należy podnieść, że w opisywanej wyższej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 7 grudnia 2009 r. podjął Uchwałę Sygn. I OSP 6/09 w której stwierdził "Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 kpa) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody w przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 kpa".
Nadto Sąd podkreślił, że w kpa brak jest przepisu wyłączającego całkowicie lub w odniesieniu do niektórych przesłanek z art. 156 § 1 możliwość merytorycznego rozpoznania żądania stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Prowadzi to do wniosku, że ewentualne ograniczenia w tym względzie mogą wynikać tylko z uregulowań ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 171 w/w prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tak więc stwierdzenie nieważności decyzji która była kontrolowana przez sąd, a skarga na tą decyzję została prawomocnie oddalona, powinien zostać załatwiony przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 kpa, lub też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania wydana na podstawie art. 157 § 3 kpa. Z uwagi na powyższe - zdaniem Sądu ponieważ skarżący w złożonym wniosku wskazał między innymi zarzut rażącego naruszenia art. 24 kpa oraz wskazał jako przesłankę wniosku art. 156 § 1 pkt 1 kpa, organ dysponując wyrokiem prawidłowo wszczął postępowanie nadzorcze i wydał decyzję merytoryczną, podkreślając jednocześnie, iż pozostałe zarzuty wniosku były przedmiotem oceny Sądu.
Oceniając kontrolowaną decyzję należy podnieść, iż jej uzasadnienie nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 kpa, jednakże biorąc pod uwagę treść wniosku skarżącego oraz charakter decyzji nim objętej – należy uznać, że uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło