VII SA/Wa 2401/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-02-25
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która uzyskuje miesięczne dochody w wysokości 4.000,00 złotych brutto, ponosi znaczące wydatki związane z leczeniem, rehabilitacją i spłatą kredytu, może zostać uznana za osobę znajdującą się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawczyni, pomimo ponoszonych wydatków, uzyskuje dochody w wysokości 4.000,00 złotych brutto miesięcznie, co wyklucza uznanie jej za osobę znajdującą się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb i ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W.W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wniosek Komendanta Policji dotyczący skierowania na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Wnioskodawczyni wskazała na swoje dochody z pracy w wysokości 4.000,00 zł brutto miesięcznie, koszty leczenia i rehabilitacji (600-800 zł), spłatę kredytu (900 zł), opłaty (500 zł) i koszty dojazdu do pracy (500 zł). Posiada również samochód o wartości ok. 5000 zł. Sąd uznał, że pomimo tych wydatków, dochody wnioskodawczyni są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy – Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2015r. po rozpoznaniu wniosku W.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. W. na wniosek Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2014r., znak: [...] w przedmiocie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami postanawia: odmówić W. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 27 stycznia 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wpłynął na wypełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy W. W., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawiła swoją sytuację finansową i majątkową.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej
i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).
Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawczyni nie znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z podanych danych wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 4.000,00 złotych brutto- netto 2800 złotych miesięcznie.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, że nie ma środków potrzebnych na poniesienie opłat sądowych. Poinformowała, że w maju 2014r. miała wypadek samochodowy wskutek którego ujawniły się skutki urazu z kręgosłupem.
W związku z tym podała, że ponosi duże koszty na leczenie i rehabilitację
w wysokości ok. 600-800 złotych. Podkreśliła, że koszty życia i opłaty leczenia pochłaniają całe jej wynagrodzenie. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, że ponosi następujące wydatki tj. spłatę kredytu 900,00 złotych, opłaty 500,00 złotych, koszty dojazdu do pracy 500,00 złotych. Oświadczyła, że pozostałą część uzyskiwanego wynagrodzenia przeznacza na zakup żywności. Wnioskodawczyni podała, że posiada rozbity samochód osobowy Renauld Vel-Satis o wartości ok. 5000 złotych. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności pieniężnych.
Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię uznano, że pomimo ponoszenia niezbędnych wydatków jest ona w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu.
Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji gdy, strona posiada stałe dochody. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki uzyskuje w wysokości 4.000,00 złotych brutto miesięcznie. Nadto wnioskodawczyni nie posiada też nikogo na utrzymaniu. Posiadanie przez wnioskodawczynię miesięcznych dochodów w powyższej wysokości wyklucza możliwość, uznania jej za osobę wykazującą trudności
w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponosić kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
W ocenie referendarza sądowego, powyższa kwota jaką uzyskuje wnioskodawczyni pozwala na poczynienie oszczędności wystarczających na pokrycie ciążących na niej kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 100,00 złotych (wpis od skargi kasacyjnej). Uznano, że ponoszenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie przez wnioskodawczynię nie spowoduje utraty jej płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym jej utrzymaniu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło